Sacramento’da 21 göçmenlik düzenlemesi imzalandı
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 29 Eylül 2026’da göçmenlik denetimleri, gözaltı merkezleri ve kolluk uygulamalarına ilişkin 21 yasa tasarısını imzaladı. Düzenleme paketi, ABD Göç ve Gümrük Muhafaza Dairesinin (ICE) faaliyetleriyle kesişen alanlarda eyalet denetimini artırmayı, özel gözaltı merkezlerine yeni kurallar getirmeyi ve göçmenlerin hukuki korumalara erişimini genişletmeyi hedefliyor.
Paketin en kapsamlı maddelerinden biri, kolluk görevlilerinin elektrik şoku verebilen giyilebilir eldivenleri kullanmasını yasaklıyor. Yasak; yerel, eyalet ve federal kolluk personelini kapsıyor. Düzenleme 2027’de yürürlüğe girecek ve 2030’a kadar geçerli olacak.
Newsom, imza kararının ardından yaptığı açıklamada Kaliforniya’nın eyalet sınırları içindeki göçmenlik uygulamalarında şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetimi güçlendireceğini söyledi. Eyalet yönetimi, federal göçmenlik politikasını doğrudan belirleyemeyeceğini; ancak eyalet mülkleri, kamu kaynakları, gözaltı tesisleri ve kolluk uygulamaları için eyalet hukuku çerçevesinde kurallar koyabileceğini vurguluyor.
Şok eldiveni yasağı 2030’a kadar yürürlükte
Elektrik şoku eldiveni yasağı, ICE’nin personeli için 6 bin çift eldiven alımına yönelik yaklaşık 17 milyon dolarlık sözleşme yapmasının ardından gündeme geldi. Eldivenler, fiziksel müdahale sırasında elektrik şoku vererek kişileri kontrol altına almak için tasarlanıyor.
Yasa tasarısını hazırlayan Demokrat Meclis üyesi LaShae Sharp-Collins, cihazların olası sağlık ve güvenlik riskleri incelenene kadar kullanımın durdurulmasını istedi. Yeni yasa, Kaliforniya Adalet Bakanlığına eldivenlerin güvenliği hakkında inceleme yapma ve 2029’a kadar yasama organına rapor sunma görevi veriyor.
Kolluk kuruluşları ise yasağa itiraz ediyor. Yasağa karşı çıkanlar, elektrik şoku eldivenlerinin gerekli durumlarda kullanılabilecek öldürücü olmayan araçlardan biri olduğunu savunuyor. Destekleyenler ise özellikle gözaltındaki kişilere karşı kullanımda ciddi yaralanma ve kötüye kullanım riski bulunduğunu belirtiyor.
Kaliforniya ayrıca kolluk görevlilerinin görev sırasında yüzlerini kapatmasına ilişkin yasağı genişletti. Daha önce federal mahkemenin seçici kapsam gerekçesiyle durdurduğu düzenleme, yeni yasayla eyalet kolluğunu da içine alacak biçimde yeniden düzenlendi. Yeni çerçeve, federal ajanlar ile yerel ve eyalet görevlilerine aynı kuralı uyguluyor.
Gözaltı merkezlerinde vergi ve denetim kuralları
İmzalanan yasalar, göçmen gözaltı merkezlerine yönelik mali ve idari denetimleri de artırıyor. Özel gözaltı merkezi işletmecilerine yüzde 25 vergi getirildi. Vergi gelirlerinin göçmenlikle bağlantılı hizmetlerde kullanılması planlanıyor.
Yerel yönetimler, yeni bir göçmen gözaltı merkezi kurulmasına veya mevcut bir yapının gözaltı merkezine dönüştürülmesine onay vermeden önce kamuya açık toplantı düzenlemek ve en az 180 gün beklemek zorunda olacak. Düzenleme, yerel halkın ve kamu kurumlarının planlanan tesisler hakkında görüş bildirmesine imkân tanıyor.
Yasa paketi, özel gözaltı tesislerinin kayıtlarına kamu erişimini genişletiyor ve tesislerden gelen 911 çağrılarının açıklanmasına ilişkin hükümler içeriyor. Kaliforniya Başsavcılığının özel gözaltı merkezlerini inceleme yükümlülüğü de uzatıldı. Eyalet incelemelerinde daha önce aşırı kalabalık, sağlık hizmetlerinde gecikme, yetersiz yiyecek ve içme suyu gibi sorunlar saptanmıştı.
Paket ayrıca federal görev sırasında ağır görevi kötüye kullanma nedeniyle yetkisini kaybeden kişilerin Kaliforniya’da polis veya kamu çalışanı olmasını engelliyor. Mahkemelere giden ya da mahkemelerden çıkan kişilerin sivil göçmenlik gözaltısından korunmasına yönelik hükümler de yasalar arasında yer alıyor.
Federal ajanlara ilişkin yetki tartışması sürecek
Elektrik şoku eldiveni ve yüz kapatma yasaklarının federal ajanlara uygulanıp uygulanamayacağı hukuki tartışma yaratabilir. Hukuk uzmanları, ABD Anayasası’ndaki federal hukukun üstünlüğü ilkesi nedeniyle eyaletin federal görevlilerin ekipmanı ve görev yöntemleri üzerinde sınırlı yetkiye sahip olabileceğini değerlendiriyor.
Kaliforniya yönetimi ise eyalet topraklarında faaliyet gösteren kurumların eyalet mülkleri, gözaltı tesisleri ve kamu kaynaklarıyla ilişkili faaliyetlerinde eyalet kurallarına uyması gerektiği görüşünde. Elektrik şoku eldiveni yasağının ve yüz kapatma düzenlemesinin federal mahkemelerde dava konusu olması bekleniyor.
29 Eylül’de imzalanan paket, Kaliforniya’nın federal göçmenlik operasyonlarına karşı eyalet düzeyinde geliştirdiği en geniş kapsamlı düzenlemelerden biri oldu. Uygulamanın sınırları, yürürlük tarihleri yaklaştıkça eyalet makamları, federal kurumlar ve mahkemeler arasındaki kararlarla netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Kaliforniya'da elektrik şoku eldiveni yasağı ne zaman yürürlüğe girecek?
Kaliforniya'da kolluk görevlilerinin elektrik şoku verebilen eldiven kullanmasını yasaklayan düzenleme 2027'de yürürlüğe girecek. Yasağın 2030'a kadar geçerli olması öngörülüyor.
Elektrik şoku eldiveni yasağı kimleri kapsıyor?
Yasa; Kaliforniya'daki yerel, eyalet ve federal kolluk görevlilerini kapsıyor. Federal ajanlar bakımından uygulamanın anayasal yetki sınırları mahkemelerde tartışma konusu olabilir.
Kaliforniya neden elektrik şoku eldivenlerini yasakladı?
Yasa, cihazların güvenlik risklerinin incelenmesi ve kullanımına ilişkin hesap verebilirlik kurulması amacıyla çıkarıldı. Kaliforniya Adalet Bakanlığı, cihazların güvenliği hakkında 2029'a kadar rapor hazırlayacak.
Newsom'un imzaladığı paket gözaltı merkezleri için hangi kuralları getiriyor?
Paket, özel göçmen gözaltı merkezi işletmecilerine yüzde 25 vergi getiriyor ve denetim kurallarını sıkılaştırıyor. Yeni merkezler için kamu toplantısı ve en az 180 günlük bekleme şartı da uygulanacak.