Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Devlet Bakanı Lana Zeki Nusseibeh’i Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için aday gösterme girişimini memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Açıklama, Türkiye’nin eski Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu’nun adaylığını değerlendirdiğine ilişkin haberlerin ardından geldi. Bakü yönetimi, Nusseibeh için nihai oylamada destek veya oy taahhüdü vermedi; Sinirlioğlu’nun adı da açıklamada yer almadı.
Azerbaycan BAE adaylığına olumlu yaklaşım açıkladı
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ayhan Hacızade, 27 Ekim’de yaptığı değerlendirmede, Lana Zeki Nusseibeh’in BM Genel Sekreterliği görevine aday gösterilmesi girişimini memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Hacızade, genel sekreterlik seçiminin BM Şartı çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Azerbaycan’ın değerlendirmesinde adayların mesleki yeterliliği, diplomatik deneyimi, tarafsızlığı ve üye devletler arasında uzlaşı sağlayabilme kapasitesi öne çıktı.
Bakü’nün açıklaması, Nusseibeh’in adaylık girişimine olumlu yaklaşım içeriyor. Ancak açıklama, Azerbaycan’ın BM Genel Kurulu’ndaki nihai oylamada Nusseibeh’e oy vereceği anlamına gelen açık bir taahhüt taşımıyor. Azerbaycan yönetimi ayrıca Türkiye’nin olası adayı Feridun Sinirlioğlu’na yönelik doğrudan bir itiraz açıklamadı.
Nusseibeh resmen aday, Sinirlioğlu için karar yok
Lana Zeki Nusseibeh, Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet bakanı olarak görev yapıyor. Nusseibeh, 2013-2024 döneminde ülkesinin BM Daimi Temsilcisi oldu; BM Genel Kurulu Başkan Yardımcılığı ile BM Kadın Birimi İcra Kurulu Başkanlığı görevlerinde bulundu.
BAE yönetimi, Nusseibeh’in adaylığını ekim ayında BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi başkanlıklarına iletti. Nusseibeh seçilirse BM’nin ilk kadın genel sekreteri olacak.
Türkiye’nin ise Feridun Sinirlioğlu’nun adaylığı için uluslararası temas yürüttüğü öne sürüldü. Sinirlioğlu, Aralık 2024’ten beri Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri olarak görev yapıyor. Türkiye’nin eski BM Daimi Temsilcisi olan Sinirlioğlu, 2015’te Dışişleri Bakanlığı görevini de üstlenmişti.
30 Ekim itibarıyla Türkiye, Sinirlioğlu’nun adaylığını resmen ilan etmedi. Sinirlioğlu’nun adı BM’nin resmî aday listesinde de yer almadı. Bu nedenle Bakü’nün Nusseibeh’e ilişkin olumlu açıklamasını, Türkiye’nin kesinleşmiş bir adayına karşı alınmış resmî bir tutum olarak değerlendirmek için yeterli veri bulunmuyor.
Ankara-Bakü gündemindeki tartışmalar sürüyor
Açıklama, Türkiye ile Azerbaycan arasında son haftalarda kamuoyuna yansıyan tartışmaların yaşandığı dönemde geldi. Azerbaycan’daki devlet okullarında başörtüsü kullanımına ilişkin uygulama, iki ülkede yapılan açıklamalarla gündeme taşındı.
Tartışmalar sırasında Türkiye’den bazı siyasi isimlerin açıklamaları Bakü’de tepkiyle karşılandı. Azerbaycan, aralarında siyasetçi ve gazetecilerin de bulunduğu 31 Türk vatandaşına ülkeye giriş yasağı getirdiğini bildirdi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 29-30 Ekim’de Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’ne katılmaması da ikili ilişkilerdeki gündemin parçası oldu. Azerbaycan’ı zirvede Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti. Aliyev’in katılmama kararının önceden planlanmış programdan kaynaklandığı bildirildi.
Aliyev’in Ankara ziyaretine katılmaması ile Azerbaycan’ın Nusseibeh’in adaylığına dair açıklaması arasında doğrudan bağlantı kuran resmî bir açıklama yapılmadı. Diplomatik gelişmelerin birbirinden bağımsız nedenlerle yaşanmış olabileceği ihtimali de korunuyor.
BM Genel Sekreteri seçimi nasıl yapılacak?
BM Şartı’nın 97. maddesine göre genel sekreteri, 15 üyeli Güvenlik Konseyi’nin tavsiyesi üzerine 193 üyeli Genel Kurul atıyor. Güvenlik Konseyi’nin ABD, Çin, Rusya, Fransa ve Birleşik Krallık’tan oluşan beş daimi üyesinin veto yetkisi, adaylık yarışında belirleyici önem taşıyor.
Mevcut Genel Sekreter Antonio Guterres’in görev süresi 31 Aralık 2026’da sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027’de göreve başlaması bekleniyor.
Adaylıkların kesinleşmesiyle ülkelerin destek tercihleri daha görünür hâle gelecek. Azerbaycan’ın açıklaması, Nusseibeh’in adaylığına olumlu yaklaşım gösterse de Bakü’nün nihai oy tercihini açıklamış değil. Türkiye’nin Sinirlioğlu konusunda resmî adaylık kararı verip vermeyeceği de yarışın dengeleri için önem taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
Azerbaycan BM Genel Sekreterliği için kimi desteklediğini açıkladı mı?
Azerbaycan, Lana Zeki Nusseibeh’in aday gösterilmesi girişimini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Açıklamada, BM Genel Kurulu’ndaki nihai oylamada Nusseibeh’e oy verileceğine dair kesin taahhüt yer almadı.
Feridun Sinirlioğlu BM Genel Sekreterliği için resmen aday mı?
30 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye, Feridun Sinirlioğlu’nun adaylığını resmen duyurmadı. Sinirlioğlu’nun adı BM’nin resmî aday listesinde de bulunmuyor.
Lana Zeki Nusseibeh kimdir?
Lana Zeki Nusseibeh, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Bakanı ve ülkesinin eski BM Daimi Temsilcisidir. Nusseibeh seçilirse Birleşmiş Milletler’in ilk kadın Genel Sekreteri olacak.
BM Genel Sekreteri nasıl seçiliyor?
BM Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyi’nin tavsiyesi üzerine 193 üyeli BM Genel Kurulu tarafından atanır. Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi veto yetkisine sahiptir.