DoorDash, Instacart’ın çatı şirketi Maplebear’i yaklaşık 17 milyar dolar karşılığında satın almak üzere anlaşmaya vardığını 29 Ekim’de açıkladı. İşlem, restoran teslimatında güçlü konuma sahip DoorDash ile Kuzey Amerika’daki market teslimatında uzmanlaşan Instacart’ı aynı çatı altında buluşturacak. Şirketler, satın alma tamamlanana kadar bağımsız faaliyetlerini sürdürecek.
Anlaşmanın 2027 sonu veya 2028’in ilk yarısında tamamlanması bekleniyor. İşlemin en az yüzde 75’inin nakit ödemeyle finanse edilmesi planlanıyor. Teklif, Instacart’ı hisse başına 65 dolardan değerliyor; fiyat, 22 Ekim kapanışına göre yüzde 26 prim anlamına geliyor.
Satın alma anlaşmasının kapsamı ve takvimi
Satın alma, DoorDash’in restoran siparişi ağı ile Instacart’ın market, hızlı tüketim ürünü ve perakende ortaklıklarını birleştirecek. DoorDash, 2013’te restoran teslimatı hizmeti olarak faaliyete başladıktan sonra elektronik, evcil hayvan ürünleri ve market kategorilerine yöneldi. Instacart ise 2012’den beri ağırlıkla market ve günlük ihtiyaç ürünlerinin teslimatına odaklanıyor.
Instacart hissedarları, anlaşma şartlarına bağlı olarak nakit, DoorDash hissesi ya da iki ödeme aracının birleşiminden oluşan seçenekleri tercih edebilecek. Hisseyle yapılacak ödemenin toplam bedeldeki payı yüzde 25’i aşmayacak. Instacart yönetim kurulu anlaşmayı oy birliğiyle onayladı; hisselerin yaklaşık yüzde 19’unu temsil eden yatırımcılar da işlem lehine oy kullanmayı kabul etti.
Kapanış için Instacart hissedarlarının onayı, ABD’deki rekabet incelemesinin sonuçlanması ve Kanada ile İsrail dahil ilgili pazarlardaki düzenleyici izinlerin alınması gerekiyor. DoorDash, nakit kısmını mevcut kaynakları ve borç finansmanıyla karşılamayı planlıyor. Anlaşma belirli koşullarda iptal edilirse Instacart’ın DoorDash’e 650 milyon dolar, DoorDash’in ise Instacart’a 1,25 milyar dolar fesih bedeli ödemesi gerekebilecek.
DoorDash, geçen yıl üç milyardan fazla siparişi dokuz milyon bağımsız kurye ağıyla yerine getirdi. Şirket 40 ülkede faaliyet yürütüyor. Instacart’ın bağımsız çalışan statüsündeki yaklaşık 600 bin alışveriş görevlisi ise son yılda 338 milyon sipariş hazırladı ve teslim etti.
Taraflar, işlem tamamlanıncaya dek ayrı şirketler olarak çalışacak. Bu nedenle uygulamalarda, mağaza anlaşmalarında ve sipariş hazırlama düzeninde kısa vadede doğrudan bir değişiklik beklenmiyor. Uzun vadeli işletme modeli, satın alma tamamlandıktan sonra netleşecek.
Instacart markası ve üyelikler korunacak
DoorDash, Instacart adını ve Instacart uygulamasını koruyacağını bildirdi. Instacart alışveriş görevlileri, Instacart siparişlerini hazırlamayı sürdürebilecek. Marketler ve diğer perakendeciler de Instacart veya DoorDash ile çalışma seçeneğine sahip olacak.
Anlaşmanın tüketicilere yönelik ilk somut sonucu mağaza erişiminde görülüyor. Instacart kullanıcıları, DoorDash ağı üzerinden hizmet veren 50 binden fazla ek mağazaya ulaşabilecek. Instacart platformunda hâlihazırda yaklaşık 100 bin mağaza bulunuyor.
DashPass ile Instacart+ üyelikleri de tek ücretli bir üyelik yapısında birleştirilecek. Şirketler, abonelerin iki ayrı üyelik ücreti ödemeden her iki hizmetin avantajlarından yararlanmasını amaçlıyor. Şirketlerin hesabına göre yalnızca üyelik ücretlerindeki tasarruf yıllık yaklaşık 100 milyon dolara ulaşabilir. Üyelik ücretinin, indirimlerin ve ücretsiz teslimat eşiklerinin nasıl düzenleneceği açıklanmadı.
Birleşme market teslimatı rekabetini değiştiriyor
Satın alma, ABD’deki market teslimatı rekabetinde ölçeği büyütecek. DoorDash’in teslimat altyapısı, Instacart’ın marketlerde ürün toplama, ikame ürün seçme ve stok yönetimi deneyimiyle birleşecek. Market siparişlerinde ürünün tazeliği, bulunurluğu ve soğuk zincirin korunması, restoran teslimatından farklı operasyonel ihtiyaçlar yaratıyor.
DoorDash Üst Yöneticisi Tony Xu, market teslimatında müşterinin olgun meyve seçimi veya uygun ikame ürün tercihi gibi ayrıntıların hizmet kalitesini belirlediğini söyledi. Instacart Üst Yöneticisi Chris Rogers ise birleşmenin çevrim içi market alışverişini daha erişilebilir ve uygun maliyetli hâle getirmeyi hedeflediğini belirtti.
Pazar payı verileri, anlaşmanın arkasındaki rekabet baskısını da gösteriyor. Son beş yılda Instacart’ın ABD teslimat platformları harcamalarındaki payı yüzde 26’dan yüzde 18’e geriledi. Aynı dönemde DoorDash’in payı yüzde 44’ten yüzde 59’a yükseldi. Uber Eats’in payı ise yüzde 20’nin biraz altında kaldı.
Amazon, hızlı teslimatla market satışlarını büyütürken Uber de restoran ve market teslimatını aynı uygulamada sunuyor. DoorDash-Instacart birleşmesi, perakendecilere daha geniş müşteri erişimi ve lojistik araçları sunma kapasitesi bakımından rakip platformların karşısında daha büyük bir şirket yaratacak.
Çalışanlar ve perakende ortaklıkları için belirsizlik
Anlaşma, bağımsız kurye ve alışveriş görevlilerinin çalışma koşulları bakımından da yakından izlenecek. Her iki şirket, sipariş toplama ve teslimat faaliyetlerinde büyük ölçüde bağımsız çalışanlardan yararlanıyor. Birleşik şirketin ücret politikası, sipariş dağıtımı ve teşvik sistemine ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı.
Rekabet savunucuları, birleşik yapının üçüncü taraf market teslimatı pazarında yaklaşık yüzde 60 paya ulaşabileceğini öne sürerek işlemin engellenmesini istedi. Şirketler ise yerel marketler ile perakendecilerin farklı teslimat hizmetleriyle çalışmayı sürdürebileceğini ve birleşmenin küçük işletmelere teslimat, reklam ve dijital satış araçları sunacağını savunuyor.
Perakende ortaklıklarının geleceği de önemli başlıklardan biri. DoorDash, son dönemde Kroger’in ABD’deki 2 bin 700 mağazasının tüm ürün yelpazesini platformuna ekledi ve Costco teslimat anlaşması yaptı. Instacart ise Walmart dahil çok sayıda perakendeciyle çalışıyor. DoorDash’in Walmart teslimat ortaklığını 2022’de sonlandırmış olması, mevcut ticari ilişkilerin nasıl yönetileceğine ilişkin soru işaretleri yaratıyor.
Birleşme, mağazalara iki ayrı hizmet yerine daha geniş teslimat ağına erişim imkânı verebilir. Buna karşılık, platform yoğunlaşması komisyonlar, tüketici fiyatları ve perakendecilerin pazarlık gücü üzerinde etkili olabilir. Rekabet kurumları, işlem sonuçlanmadan önce birleşmenin tüketiciler, çalışanlar ve perakendeciler üzerindeki etkisini inceleyecek.
Sıkça Sorulanlar
DoorDash, Instacart için ne kadar ödeme teklif etti?
DoorDash, Instacart’ın çatı şirketi Maplebear için yaklaşık 17 milyar dolar değerinde teklif verdi. Teklif, Instacart hissesi başına 65 dolar değer taşıyor ve 22 Ekim kapanış fiyatının yüzde 26 üzerinde bulunuyor.
DoorDash-Instacart satın alması ne zaman tamamlanacak?
İşlemin 2027 sonu veya 2028’in ilk yarısında tamamlanması hedefleniyor. Kapanış için Instacart hissedarlarının ve ABD, Kanada ile İsrail dahil ilgili düzenleyici kurumların onayı gerekiyor.
Instacart uygulaması ve markası kapanacak mı?
DoorDash, Instacart markasını, uygulamasını ve market siparişi karşılama teknolojisini korumayı planlıyor. Satın alma sonuçlanıncaya kadar DoorDash ve Instacart bağımsız şirketler olarak faaliyet gösterecek.
DashPass ve Instacart+ üyelikleri nasıl değişecek?
DoorDash ile Instacart, DashPass ve Instacart+ üyeliklerini tek ücretli yapıda birleştirmeyi planlıyor. Şirketler, iki üyelik yerine tek ücret uygulanmasıyla yıllık yaklaşık 100 milyon dolar tasarruf sağlanabileceğini hesaplıyor.
Birleşme neden rekabet incelemesine tabi tutulacak?
Birleşme, restoran ve market teslimatında iki büyük platformun teslimat ağı ile perakende ortaklıklarını aynı şirkette toplayacak. Rekabet kurumları, işlemin tüketici fiyatları, mağazaların pazarlık gücü ve bağımsız çalışanların koşulları üzerindeki etkisini değerlendirecek.