Kesin sonuçlar Knesset’te çoğunluk yaratmadı
İsrail’de 27 Ekim’de yapılan parlamento seçiminin tamamlanan oy sayımı, 120 sandalyeli Knesset’te hiçbir siyasi bloğun hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadığını gösterdi. Binyamin Netanyahu liderliğindeki milliyetçi-dini blok 53 sandalye, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet bloğu 48 sandalye kazandı.
Ortak Arap Listesi ile Raam’ın toplam sandalye sayısı 19’a ulaştı. Arap yurttaşların yüksek katılımıyla gelen sonuç, Arap partilerini hükümet görüşmelerinde belirleyici aktörlerden biri haline getirdi. Kesin sonuçların resmen onaylanarak 4 Kasım’da Cumhurbaşkanı İzak Herzog’a sunulması bekleniyor.
Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak görev yapmayı sürdürecek. Herzog, sonuçların sunulmasından sonra parti liderleriyle görüşerek hükümet kurma ihtimali en yüksek milletvekiline yetki verecek.
Seçim incelemesi sonuçları değiştirmeyecek
Likud, Arap partilerinin oy artışının usulsüzlük ve yabancı müdahaleyle bağlantılı olduğunu öne sürdü. Likud, iddiaları destekleyen kamuya açık kanıt paylaşmadı. Parti yetkilileri, Raam’a Katar kaynaklı para aktarıldığını da ileri sürdü; Katar yönetimi suçlamayı reddetti.
İsrail Merkezi Seçim Komitesi Başkanı ve Yüksek Mahkeme yargıcı Noam Sohlberg, kendisine iletilen yabancı müdahale şüpheleri üzerine Şin Bet’ten inceleme istedi. Merkezi Seçim Komitesi, seçim güvenliğinin sistematik olarak ihlal edildiği yönündeki iddiaların dayanaksız olduğunu ve incelemenin kesin sonuçları etkilemediğini açıkladı.
Merkezi Seçim Komitesi Genel Müdür Vekili Dean Livne, incelemenin belirli bir topluluğu hedef almadığını bildirdi. Şin Bet de araştırmanın demokratik ve yasal biçimde oy kullanan Arap yurttaşlar hakkında genelleme yapılmasına gerekçe oluşturmayacağını belirtti.
Yerel usulsüzlük şüpheleri kapsamında bazı gözaltılar yapıldığı aktarıldı. Gözaltı sayısına ilişkin haberlerde üç ile yedi arasında değişen rakamlar yer aldı. Seçim makamları, yerel vakaların yaygın ve sonuçları değiştirecek bir ihlal anlamına gelmediğini vurguladı.
Arap partilerinin 19 sandalyesi dengeyi belirliyor
Netanyahu bloğunun 53 sandalyede kalması, Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle kurulabilecek azınlık hükümeti ihtimalini gündeme taşıdı. Eisenkot, Arap partilerini doğrudan hükümete alma seçeneğine mesafeli dursa da, dışarıdan destekle parlamentoda çoğunluk sağlanması ihtimalini tamamen kapatmadı.
Arap partilerinin desteği, yeni Knesset başkanının seçimi ve meclis gündeminin belirlenmesi gibi başlıklarda da etkili olabilir. Ortak Arap Listesi temsilcileri, Netanyahu’nun görevden ayrılmasını sağlayacak parlamento hamlelerine destek verebileceklerini bildirdi.
Likud’un seçim iddiaları, Eisenkot ile Arap partileri arasındaki olası işbirliğini siyasi bakımdan zorlaştırma girişimi olarak yorumlandı. Eisenkot, soruşturmanın siyasetçilerin müdahalesi olmadan tamamlanması gerektiğini söyledi ve seçim sonuçlarını geçersiz göstermeye yönelik kampanyayı eleştirdi.
Raam lideri Mansur Abbas, parti olarak iddialarla hiçbir bağlantıları bulunmadığını açıkladı ve kapsamlı inceleme çağrısı yaptı. Ortak Arap Listesi de Arap yurttaşların siyasi gücünü hedef alan söylemlerin seçim sonuçlarını itibarsızlaştırmayı amaçladığını savundu.
Herzog hükümet kurma görüşmelerini başlatacak
Cumhurbaşkanı İzak Herzog, seçim iddialarının araştırılması gerektiğini ancak oy kullanma hakkını kullanan geniş bir topluluğun suçlanmaması gerektiğini belirtti. Herzog’un parti liderleriyle yapacağı istişareler, seçim sonrası siyasi tablonun ilk belirleyici aşamasını oluşturacak.
Eisenkot liderliğindeki blok ile Arap partileri arasında parlamenter işbirliği kurulamazsa, Netanyahu’nun koalisyon seçenekleri yeniden önem kazanacak. 61 sandalyelik eşiğe ulaşılamaması halinde, İsrail erken seçime gitme riskiyle karşı karşıya kalacak.
Seçim, 7 Ekim 2023 saldırılarından sonra yapılan ilk parlamento seçimi olması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Hükümet arayışının sonucu, Netanyahu’nun siyasi geleceğinin yanı sıra Knesset’teki güç dengesi ve İsrail’in bölgesel politikaları üzerinde etkili olacak.
Sıkça Sorulanlar
İsrail seçiminde partiler kaç sandalye kazandı?
Tamamlanan sayımda Binyamin Netanyahu bloğu 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 48 sandalye kazandı. Ortak Arap Listesi ile Raam'ın toplam sandalye sayısı 19 oldu.
İsrail Merkezi Seçim Komitesi seçim sonuçları hakkında ne açıkladı?
İsrail Merkezi Seçim Komitesi, yabancı müdahale şüpheleri hakkında inceleme yürütüldüğünü bildirdi. Komite, seçim güvenliğinin sistematik olarak ihlal edildiği iddialarının dayanaksız olduğunu ve incelemenin kesin sonuçları etkilemediğini açıkladı.
Arap partileri İsrail'de neden hükümet kurma hesabında önemli?
Arap partilerinin 19 sandalyesi, Netanyahu ve Eisenkot bloklarının 61 sandalyelik çoğunluk eşiğine tek başına ulaşamadığı Knesset'te dengeyi değiştirebilir. Arap partileri, hükümet dışında kalarak bir azınlık hükümetine dışarıdan destek verebilir.
İsrail'de yeni hükümeti kim belirleyecek?
Cumhurbaşkanı İzak Herzog, kesin seçim sonuçları kendisine sunulduktan sonra parti liderleriyle görüşecek. Herzog, hükümet kurma ihtimali en yüksek milletvekiline hükümeti kurma yetkisi verecek.