Yüksek Mahkeme evde damıtma yasağını inceleyecek
ABD Yüksek Mahkemesi, evde damıtılmış alkollü içki üretimini yasaklayan yaklaşık 160 yıllık federal düzenlemenin Anayasa’ya uygun olup olmadığını karara bağlamayı kabul etti. Mahkemenin incelemesi, Kongrenin alkollü içkilerden alınan federal özel tüketim vergisini korumak için özel konutlarda damıtmayı yasaklayıp yasaklayamayacağı sorusuna odaklanacak.
Dava, federal temyiz mahkemelerinin nisan ayında birbirinden farklı sonuçlara ulaşmasının ardından Yüksek Mahkemeye taşındı. Beşinci Daire, konutlarda damıtmayı yasaklayan hükmün Kongrenin vergilendirme yetkisini aştığına karar verdi. Altıncı Daire ise aynı yasağın vergi tahsilatını güvence altına almak için gerekli ve uygun bir araç olduğu sonucuna vardı.
Yüksek Mahkemenin inceleyeceği dosya, federal hükümetin Beşinci Daire kararına yaptığı başvurudan doğdu. Karar, yalnızca davanın taraflarını değil, ABD genelindeki evde damıtma tartışmasını da etkileyecek.
1868 tarihli yasa hangi cezaları öngörüyor?
İç Savaş sonrasında 1868’de çıkarılan federal yasa, kişilerin kendi tüketimleri için dahi evde damıtılmış içki üretmesini yasaklıyor. Düzenleme, konutta ve konuta bağlı kulübe, bahçe ya da çevrili alanlarda damıtma cihazı kullanmayı veya bulundurmayı suç kapsamına alıyor.
Yasayı ihlal edenler en fazla beş yıl hapis ve 10 bin dolar para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor. Bazı anlatımlara göre damıtma faaliyetinde kullanılan ekipman ile konuttaki ilgili malvarlığı unsurları da müsadere edilebiliyor.
Evde bira ve şarap üretimi kişisel kullanım için uzun süredir serbestken, damıtılmış içkiler için ayrı ve daha sert kurallar uygulanıyor. Evde damıtma yanlıları, alkolün kişisel kullanım amacıyla üretildiği hallerde ceza tehdidinin kaldırılmasını istiyor. Ancak yasa yürürlükte kaldığı sürece eyalet düzeyindeki izinler federal yasağı ortadan kaldırmıyor.
Taraflar vergilendirme yetkisi konusunda ayrışıyor
Davacılar arasında Hobby Distillers Association üyeleri ve evlerinde damıtma yapmak isteyen kişiler bulunuyor. Davacılar, 19. yüzyıldaki düzenlemenin ticari damıtıcılardaki vergi kaçakçılığını önlemek için çıkarıldığını, konutlardaki her üretimi suç saymanın ise Kongrenin vergilendirme yetkisinin sınırlarını aştığını savunuyor.
Davacılara göre yasak, vergiye tabi ürünün kendisini düzenlemek yerine henüz vergi mükellefi olmayan kişilerin ev içindeki davranışlarını cezalandırıyor. Davacı taraf ayrıca federal hükümetin yorumunun kabul edilmesi halinde yemek pişirme, bahçecilik veya uzaktan çalışma gibi çok sayıda ev faaliyetinin dolaylı vergilendirme gerekçeleriyle sınırlandırılabileceğini öne sürüyor.
Adalet Bakanlığı ise damıtma tesisinin konutta bulunmasının üretimin gizlenmesini, denetimlerin engellenmesini ve vergi ödenmemesini kolaylaştırdığını bildiriyor. Federal hükümete göre Kongre, tarihsel olarak yaygın vergi kaçakçılığıyla mücadele deneyimine dayanarak üretim yerini sınırladı; düzenleme bu nedenle vergilendirme yetkisini kullanmak için gerekli ve uygun bir tedbir niteliği taşıyor.
Karar ülke genelindeki uygulamayı belirleyecek
Yüksek Mahkemenin kararı, evde damıtma yasağının ülke genelinde uygulanıp uygulanamayacağını netleştirecek. Davacıların kazanması halinde, konutta damıtma yasağının geçersiz sayılması bekleniyor; ancak kişisel kullanım için üretim yapanların damıtma cihazlarını kaydettirmesi ve ürettikleri içki için vergi ödeme yükümlülükleri devam edebilir.
Federal hükümetin haklı bulunması durumunda ise 1868 tarihli yasak yürürlükte kalacak. Böyle bir karar, federal hükümetin vergilendirilebilir faaliyetlerin yürütüldüğü yere ilişkin sınırlama koyma yetkisinin kapsamı bakımından da emsal oluşturacak.
Sözlü duruşmanın 2027’nin ilk aylarında yapılması, kararın ise haziran sonu ya da temmuz başına kadar açıklanması öngörülüyor. Mahkemenin kararı, alkollü içki vergileri kadar Kongre ile eyaletler arasındaki yetki dengesine ilişkin tartışmaları da etkileyecek.
Sıkça Sorulanlar
ABD Yüksek Mahkemesi hangi yasayı inceleyecek?
ABD Yüksek Mahkemesi, 1868'den beri yürürlükte olan ve konutlarda damıtılmış alkollü içki üretimini yasaklayan federal yasanın Anayasa'ya uygunluğunu inceleyecek.
Evde alkollü içki damıtmanın cezası nedir?
Federal yasaya göre evde damıtılmış içki üreten veya bu üretim için ekipman kullanan kişiler en fazla beş yıl hapis ve 10 bin dolar para cezasıyla karşılaşabilir.
Davada taraflar hangi konuda anlaşamıyor?
Davacılar, konutlarda damıtma yasağının Kongrenin vergilendirme yetkisini aştığını savunuyor. Federal hükümet ise yasağın vergi kaçakçılığını ve denetimden kaçmayı önlemek için gerekli olduğunu belirtiyor.
Yüksek Mahkeme kararı ne zaman açıklanabilir?
Sözlü duruşmanın 2027'nin ilk aylarında yapılması, kararın ise haziran sonu veya temmuz başına kadar açıklanması bekleniyor.