Koalisyon Irak’taki dokuz üssün görevini sonlandırdı
ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyonun Irak’taki askerî misyonu 30 Eylül 2026 itibarıyla sona erdi. Irak Savunma Bakanlığı, yabancı muharip unsurların planlanan takvim doğrultusunda ülkedeki üslerden ayrıldığını ve dokuz askerî tesisin denetiminin Irak güvenlik güçlerine geçtiğini açıkladı.
Çekilme, Washington ile Bağdat arasında 2024’te kabul edilen iki aşamalı geçiş planının ilk önemli adımını oluşturuyor. Irak’taki koalisyon üs düzeni sona ererken güvenlik ilişkilerinin eğitim, danışmanlık ve istihbarat paylaşımına dayalı ikili modele dönüşmesi bekleniyor.
Askerî misyonun bitmesi, ABD’nin bölgedeki bütün güvenlik kapasitesini kaldırdığı anlamına gelmiyor. Irak’tan ayrılan birliklerin bir bölümünün Ürdün ve bölgedeki diğer noktalara kaydırılması, DAEŞ’e karşı operasyonlara ve ABD personeline yönelik tehditlere karşı kullanılabilecek keşif, gözetleme ve istihbarat imkânlarının korunması öngörülüyor. Diplomatik misyonların güvenliği için sınırlı sayıda personelin Irak’ta kalabileceği de bildirildi.
Füze ve dron saldırıları güvenlik kaygısını artırıyor
Barzani’nin ofisi, Kürdistan Bölgesi’nin 1.000’den fazla füze ve insansız hava aracı saldırısına maruz kaldığını belirtti. Açıklamada, son aylardaki saldırılar nedeniyle hava savunma ve erken uyarı kapasitesinin bölgesel güvenlik bakımından öncelik taşıdığı kaydedildi.
Barzani, Irak’taki güvenlik istikrarsızlığının federal sistem için tehdit oluşturduğunu söyledi. Silahlı grupların silahsızlandırılması, Irak’taki devlet otoritesi ve Erbil ile Bağdat arasındaki anayasal sorunların çözümü, IKBY yönetiminin öne çıkardığı başlıklar arasında yer aldı.
Bazı haberlerde Barzani’ye, çekilmenin Kürt özerkliğini tehdit edebileceği ve olası ABD-İran geriliminin IKBY’yi açık hedef hâline getirebileceği yönünde daha sert ifadeler atfedildi. Barzani’nin ofisi ise yayımladığı metinde çekilmenin hassas dönemde gerçekleştiği, savunma sistemleri olmadan bölgenin açıkta kalmasının endişe verici olduğu değerlendirmesini doğruladı; mülakattaki yorumlara itiraz etti.
IKBY, ABD ve İran ile temas vurgusu yaptı
IKBY yönetimi, ABD ile dostluk ve müttefiklik ilişkisine önem verdiğini bildirdi. Barzani’nin açıklamasında, İran dâhil bütün komşularla iyi ilişkiler kurulması hedefinin sürdüğü de belirtildi. IKBY’nin İranlı yetkililerle sürekli temas ve diyalog içinde olduğu kaydedildi.
Barzani, Kürdistan Bölgesi’nin savaş ya da çatışmaların tarafı olmayacağını ve hiçbir ülkeye tehdit oluşturmayacağını yineledi. İranlı muhalif grupların Irak ve Kürdistan Bölgesi’ndeki varlığının yeni olmadığı, geçmişteki Irak yönetimlerine uzanan bir geçmişe sahip bulunduğu da açıklamada yer aldı.
Bölgedeki silahlı grupların varlığı, İran ile Irak arasındaki güvenlik başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. IKBY yönetimi, çekilme sonrasında sınır ötesi saldırı riskinin, hava savunma eksiklerinin ve farklı silahlı yapıların yaratabileceği baskının yakından izlenmesi gerektiği görüşünde.
Bağdat ile anayasal çözüm ve iş birliği mesajı
Barzani, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin yolsuzlukla mücadele, milislerin silahsızlandırılması ve Erbil-Bağdat anlaşmazlıklarının anayasal zeminde çözülmesine yönelik çalışmalarını desteklediğini açıkladı. IKBY yönetimi, gelirlerin artırılması ve ekonomik zorlukların aşılması için federal hükümetle iş birliğine hazır olduğunu da bildirdi.
Açıklamada, Kürdistan Parlamentosunun yeniden etkin çalışması ve yeni bölgesel kabinenin kurulması için temasların sürdüğü aktarıldı. Yerel siyasi kurumların işlerliği, çekilme sonrası güvenlik ve kamu yönetimi başlıklarında IKBY’nin karar alma kapasitesi bakımından önem taşıyor.
Koalisyonun askerî misyonunun sona ermesi, Irak yönetimi tarafından egemenlik ve güvenlik sorumluluğunun devri çerçevesinde değerlendiriliyor. IKBY tarafı ise askerî geçişin bölgesel tehditler ve savunma kapasitesi dikkate alınarak tamamlanması gerektiğini savunuyor.
Çekilme sonrasında hangi başlıklar izlenecek
Irak güvenlik güçlerinin hava savunması, istihbarat paylaşımı ve silahlı gruplarla mücadele kapasitesi, koalisyon üslerinin devrinden sonra yakından izlenecek. DAEŞ’in Irak’ta uyuyan hücreler yoluyla saldırı düzenleme kapasitesini koruduğu yönündeki değerlendirmeler de güvenlik tartışmalarında yer alıyor.
IKBY açısından Erbil çevresindeki kritik altyapının korunması ve füze ya da insansız hava aracı saldırılarına karşı tedbirler öncelikli başlıklar arasında bulunuyor. ABD’nin bazı hava savunma imkânlarını çekmesi, bölgedeki savunma eksikliği tartışmasını daha görünür hâle getirdi.
Federal hükümet ile IKBY arasındaki bütçe, enerji gelirleri ve yetki paylaşımı görüşmeleri de güvenlik ortamından doğrudan etkilenebilir. Koalisyonun askerî üslerden ayrılmasıyla Irak’taki doğrudan görev sona erdi; ancak bölgesel yeniden konuşlanma ve ikili güvenlik iş birliği, ABD’nin Irak güvenliğiyle bağının tamamen kopmadığını gösteriyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD öncülüğündeki koalisyon Irak’tan ne zaman çekildi?
ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyonun Irak’taki askerî misyonu 30 Eylül 2026 itibarıyla sona erdi. Irak’taki dokuz askerî üssün denetimi Irak güvenlik güçlerine devredildi.
Koalisyonun Irak’tan çekilmesi ABD’nin bölgeden tamamen ayrıldığı anlamına mı geliyor?
Hayır. Irak’taki doğrudan askerî üs düzeni sona erdi ancak ABD’nin Ürdün ve diğer bölgesel noktalardan istihbarat, keşif, gözetleme ve güvenlik iş birliği kapasitesini sürdürmesi bekleniyor.
Mesrur Barzani çekilme konusunda neden kaygı duyuyor?
Mesrur Barzani, IKBY’nin füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldığını belirterek hava savunması eksikliğine dikkat çekti. Barzani, 2011’deki çekilmenin ardından oluşan güvenlik boşluğunun benzerinin yaşanmaması gerektiğini savunuyor.
Irak’ta çekilme sonrası güvenlikten kim sorumlu olacak?
Koalisyonun boşalttığı askerî tesislerin sorumluluğu Irak Savunma Bakanlığına bağlı federal güvenlik güçlerine geçti. Bağdat yönetimi, ordu, polis ve terörle mücadele birimlerinin ülke güvenliğini sağlayabilecek kapasitede olduğunu bildiriyor.