Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu üst düzey haftası münasebetiyle gittiği New York’ta, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen "100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri" panelinde önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılına yaklaşılırken iki ülke ortaklığının geçmişini ve geleceğini değerlendiren Fidan, krizlere ve uluslararası sistemdeki köklü değişimlere rağmen bu ilişkinin kalıcı değerini koruduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki güçlü iletişimin mevcut olumlu ivmede merkezi bir rol oynadığını belirten Fidan, bu yakalanan ivmenin bölgesel ve küresel barış adına somut kazanımlara dönüştürülmesi gerektiğini bildirdi.
Savunma Kısıtlamaları ve Ticaret Engellerinin Kaldırılması Çağrısı
İki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin istikrarlı biçimde büyüdüğünü belirten Hakan Fidan, ikili ticaret hacminin 40 milyar dolar seviyesine ulaştığını vurguladı. ABD’nin 2025 yılı verilerine göre Türkiye’nin en büyük 3. ihracat pazarı ve 4. büyük ithalat kaynağı haline geldiğini belirten Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından koyulan 100 milyar dolarlık ticaret hedefine ulaşılması için çalışıldığını söyledi. Bu hedefe ulaşmak adına yüksek katma değerli üretimin teşvik edilmesi gerektiğini bildiren Fidan, özellikle uygulanan ilave tarifeler ve ticari engellerin kaldırılmasının zorunlu olduğunu belirtti. Enerji alanında da ABD’nin Türkiye’nin en önemli tedarikçilerinden biri haline geldiğini ve uzun vadeli anlaşmaların stratejik bağı pekiştirdiğini söyledi.
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin bir diğer temel sütununun savunma sanayisi iş birliği olduğuna dikkati çeken Dışişleri Bakanı Fidan, iki müttefik ülke arasında iş birliğini sınırlandıran engellerin bulunmaması gerektiğini söyledi. Mevcut sorunların ve kısıtlamaların kaldırılması durumunda Türk ve Amerikan şirketlerinin dünyanın farklı coğrafyalarında daha güçlü ortaklıklar kurabileceğini bildirdi. F-35 programı ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin soruları da yanıtlayan Fidan, konunun iki ülke arasında görüşülmeye devam ettiğini ve siyasi düzeyde sorunun çözülmesi yönünde irade bulunduğunu dile getirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyareti ile Başkan Trump’ın Ankara ziyaretinin ilişkileri her alanda ileriye taşıma kararlılığını gösterdiğini hatırlattı.
Suriye’nin Toprak Bütünlüğü ve Mekke İttifakı Vurgusu
Orta Doğu’da istikrarın sağlanması için bölge ülkelerinin kendi coğrafyalarına sahip çıkması gerektiğini savunan Hakan Fidan, yerel çözümlerin başarı şansının çok daha yüksek olduğunu söyledi. Suriye ve Irak’ta meşru ulusal kurumların güçlendirilmesinin önemine değinen Fidan, terör örgütlerinin barınmasına imkan tanımayan, terörizmden arındırılmış ve toprak bütünlüğü teminat altına alınmış bir Suriye’nin bölgesel güvenlik için kritik bir dönüm noktası oluşturacağını belirtti.
Bölgesel sorumluluk anlayışıyla hareket edildiğini ifade eden Fidan; Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ortaklığında hayata geçirilen Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın kurumsal bir güvenlik temeli sunduğunu açıkladı. Fidan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Mekke İttifakı’na verdiği desteği de memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Gazze Krizi ve ABD’nin İsrail Üzerindeki Nüfuzu
Orta Doğu genelinde tırmanan güvenlik krizlerine değinen Dışişleri Bakanı Fidan; İran Savaşı, Yemen’deki çatışma ortamı ve İsrail’in bölge geneline yayılan istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin diplomasi yollarını tıkadığını söyledi. Birbiriyle bağlantılı bu tehditlerle mücadele etmek için ABD ile yakın iş birliği yapılmasının şart olduğunu vurgulayan Fidan, Washington yönetiminin bölgesel ve küresel istikrarı bozan politikalara son vermesi adına İsrail üzerindeki nüfuzunu daha etkin kullanmasını beklediklerini açıkladı.
Gazze’de yaşanan insani kriz ve sivillere yönelik saldırıların küresel vicdanı yaraladığını ve uluslararası sisteme olan güveni sarstığını belirten Fidan, Filistin meselesine adil bir çözüm bulunmadan bölgede kalıcı barışın sağlanamayacağını söyledi. Türkiye’nin, Donald Trump’ın Gazze krizini sona erdirmeye yönelik çabalarını desteklediğini aktaran Fidan, barış planında taahhüt edilen hususların bir an önce uygulamaya konulması gerektiğini belirtti.
Karadeniz, Kafkasya ve Balkanlar’da Bölgesel Diplomasi
Türk-Amerikan diplomatik ilişkilerinin ikinci yüzyılında temel hedefin bu ortaklığı küresel barışın hizmetine sunmak olduğunu bildiren Hakan Fidan, diğer coğrafyalardaki kritik diplomasi başlıklarına değindi. Kafkasya’da Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış görüşmelerinin desteklendiğini, Karadeniz’de gerilimin düşürülerek seyrüsefer güvenliğinin tesis edilmesini amaçladıklarını söyledi. Ukrayna’da kalıcı barışın sağlanması adına hem Kiev hem de Moskova ile iletişim kanallarının açık tutulduğunu bildirdi.
Balkanlar’da Bosna-Hersek ile Kosova ve Sırbistan arasındaki gerginliklerin tırmanmadan önleyici diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini belirten Fidan; Libya, Sudan ve Afrika genelindeki krizlerde de Türkiye ile ABD iş birliğinin somut ve olumlu sonuçlar ürettiğini bildirdi. Fidan, meşru kurumların güçlendirilmesi ve güvenlik ile ekonomik fırsatlar arasında bağ kurulması ilkesiyle hareket ettiklerini açıkladı.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye ile ABD arasındaki ikili ticaret hacmi ne kadardır?
Türkiye ile ABD arasındaki ikili ticaret hacmi yaklaşık 40 milyar dolar seviyesindedir. İki ülke yönetimi bu ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarmayı hedeflemektedir.
Hakan Fidan ABD'den savunma sanayisi ve kısıtlamalar konusunda ne talep etti?
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, iki müttefik ülke arasında savunma iş birliğini sınırlayan kısıtlamaların ve ilave tarifelerin kaldırılması gerektiğini belirtti. Fidan ayrıca F-35 programı ve CAATSA yaptırımları konusunda siyasi düzeyde çözüm iradesi bulunduğunu açıkladı.
Türkiye'nin Orta Doğu ve Gazze krizindeki beklentileri nelerdir?
Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünün ve terörden arındırılmasının bölgesel güvenlik için şart olduğunu vurgulamaktadır. Gazze konusunda ise ABD'nin İsrail üzerindeki nüfuzunu kullanarak saldırıları durdurması ve barış planındaki taahhütlerin uygulanması beklenmektedir.
Mekke İttifakı nedir ve ABD bu ittifakı destekliyor mu?
Mekke İttifakı (Mekke Ortak Savunma Anlaşması); Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ortaklığında kurumsal bir güvenlik temeli sunan bölgesel savunma iş birliğidir. ABD Başkanı Donald Trump da bu ittifaka desteğini belirtmiştir.