Çarşamba, 18 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

ABD, kızamık statüsünü geri almak için eylem planı sunacak

ABD, kızamık statüsünü geri almak için eylem planı sunacak

aol.com

WhatsAppXE-Posta

Pan Amerikan Sağlık Örgütü, ABD’nin kızamık eliminasyon statüsünü geri çekmesinin ardından ülkenin statüyü yeniden kazanmak için düzeltici eylem planı hazırlamasını istedi. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, aşıya erişimi genişletme, salgınların görüldüğü topluluklarda koruma açıklarını kapatma ve yerel sağlık birimlerine destek verme taahhüdünde bulundu.

ABD, kızamığın ülkede kesintisiz yayılımının durduğu gerekçesiyle 2000 yılında eliminasyon statüsü kazanmıştı. Eliminasyon, hastalığın tüm dünyadan yok olması anlamına gelmiyor; aynı virüs türünün bir ülkede sürekli yerel bulaş oluşturmaması anlamına geliyor. Aynı türün 12 ay veya daha uzun süre kesintisiz dolaşımı ise statünün kaybedilmesine neden oluyor.

Eylem planı aşı, izleme ve hızlı müdahaleyi içerecek

Pan Amerikan Sağlık Örgütü yetkilileri, eliminasyon statüsünü kaybeden ülkelerin yeniden doğrulama için somut bir plan sunması gerektiğini bildirdi. Planların, vakaların erken saptanması için gözetim kapasitesini artırması, her vaka için hızlı temaslı takibi yürütmesi ve aşıların ihtiyaç duyulan bölgelere zamanında ulaştırılmasını hedeflemesi bekleniyor.

Kızamık ve kızamıkçık eliminasyonunu izleyen bölgesel uzman komisyonu, ABD’de endemik kızamık bulaşının yeniden yerleştiği sonucuna vardı. Endemik bulaş, virüsün yurt dışından gelen tekil vakalarla sınırlı kalmayıp ülke içinde uzun süre aktarılması anlamına geliyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, eliminasyon etiketinin tek başına koruma sağlamadığını, esas korumanın aşılama olduğunu vurguladı. Kurum, eyalet ve yerel sağlık departmanlarına salgınların yoğunlaştığı topluluklara ulaşmaları için 100 milyon dolar yatırım yapıldığını açıkladı.

Vaka sayısı 2026’da 5 bin 412’ye ulaştı

En güncel verilere göre ABD’de 2026 boyunca 5 bin 412 kızamık enfeksiyonu bildirildi. Vakalar ülkenin neredeyse tamamına yayıldı; salgın kümeleri özellikle Pennsylvania, Wisconsin, Minnesota ve Indiana’da sürdü. Eyalet sağlık departmanlarının bildirdiği kızamık bağlantılı ölüm sayısı 10 oldu.

Bazı veri güncellemelerinde toplam vaka sayısı 5 bin 182 ya da 5 bin 400’ün üzerinde verildi. Fark, verilerin farklı tarihlerde yayımlanmasından kaynaklanıyor. Yıl içindeki son bildirimler 5 bin 412 vakaya işaret ediyor. ABD’de 2024 yılında 300’ün altında vaka kaydedilmişti.

Son iki yılda Teksas, Utah, South Carolina, Arizona, Pennsylvania ve başka eyaletlerde yerel yayılım görüldü. Genetik incelemeler, Teksas’ta başlayan bazı bulaş zincirlerinin Utah ve Arizona’da bir yılı aşan süre boyunca devam ettiğini gösterdi. New York eyaleti de artan vakalar nedeniyle olağanüstü hâl ilan etti.

Aşılama oranı toplumsal bağışıklık eşiğinin altında

Uzmanlar, kızamık salgınlarındaki büyümenin temel nedenleri arasında aşılanma oranındaki gerilemeyi gösteriyor. ABD’de anaokulu çağındaki çocuklarda iki doz kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı kapsamı 2019-2020 eğitim yılında yüzde 95 düzeyindeyken, 2025-2026 eğitim yılında yaklaşık yüzde 92’ye düştü.

Sağlık yetkilileri, kızamığın yayılımını sınırlamak ve aşı olamayan bebekler ile bağışıklık sistemi baskılanmış kişileri korumak için yaklaşık yüzde 95 aşılama oranına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Mevcut oran, yüz binlerce anaokulu çağındaki çocuğun yeterli korumadan yoksun kalması anlamına geliyor.

Kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı iki doz uygulanıyor. İlk doz genellikle 12-15 aylıkken, ikinci doz ise 4-6 yaş arasında yapılıyor. İki dozun kızamığa karşı yaklaşık yüzde 97 koruma sağladığı belirtiliyor. Salgın görülen bölgelerde 12 aydan küçük çocuklar için de hekim değerlendirmesiyle erken aşılama gündeme gelebiliyor.

Kızamık neden yüksek risk taşıyor?

Kızamık, solunum yoluyla kolay bulaşan virüs hastalıkları arasında yer alıyor. Enfekte bir kişinin bulunduğu ortamdan ayrılmasından sonra virüs havada ve yüzeylerde iki saate kadar kalabiliyor. Aşısız kişiler arasında temas edenlerin çok büyük bölümü enfekte olabiliyor.

Hastalık başlangıçta yüksek ateş, burun akıntısı, göz kızarıklığı ve ağız içinde küçük beyaz lekelerle görülebiliyor. Ardından yaygın döküntü ortaya çıkıyor. Kızamık yalnızca döküntüyle sınırlı kalmıyor; zatürre, beyin iltihabı, nöbet, işitme kaybı ve kalıcı nörolojik sorunlar gibi ağır sonuçlara neden olabiliyor.

Aşısız kızamık hastalarının yaklaşık beşte birinin hastaneye yatması gerekebiliyor. Bebekler, hamileler, bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler ve yetersiz beslenen çocuklar daha yüksek risk taşıyor. ABD’nin eylem planının başarısı, aşı kapsayıcılığının artırılmasına ve bulaş zincirlerinin en az 12 ay kesintiye uğratılmasına bağlı olacak.

Statünün geri alınması için hangi koşul aranacak?

Pan Amerikan Sağlık Örgütü, düzeltici planların önümüzdeki haftalarda sunulmasını bekliyor. ABD’nin yalnızca plan açıklaması eliminasyon statüsünün hemen geri verilmesi için yeterli olmayacak. Yetkililer, ilgili kızamık türünün ülke içindeki yayılımının en az 12 ay boyunca kesildiğini doğrulamak zorunda.

Kanada örneği, salgının sona ermesinin statüyü otomatik olarak geri getirmediğini gösteriyor. Kanada’da çok bölgeli salgının bittiği ilan edilse de eliminasyon statüsünün yeniden kazanılması için kesintisiz bulaşın en az bir yıl durduğunun kanıtlanması gerekiyor. Aynı ölçüt ABD için de geçerli olacak.

Sıkça Sorulanlar

ABD kızamık eliminasyon statüsünü neden kaybetti?

ABD, aynı kızamık virüsü türünün ülke içinde 12 aydan uzun süre kesintisiz bulaş göstermesi nedeniyle eliminasyon statüsünü kaybetti. Eliminasyon, hastalığın tamamen yok olması değil, sürekli yerel bulaşın durması anlamına gelir.

ABD'de 2026 yılında kaç kızamık vakası bildirildi?

ABD'de 2026 yılı için bildirilen en güncel toplam 5 bin 412 kızamık vakasıdır. Eyalet sağlık departmanları kızamıkla bağlantılı 10 ölüm bildirdi.

ABD eliminasyon statüsünü yeniden nasıl kazanabilir?

ABD'nin Pan Amerikan Sağlık Örgütüne aşılama, vaka izleme, temaslı takibi ve hızlı müdahale adımlarını içeren düzeltici eylem planı sunması gerekiyor. Statünün yeniden verilmesi için ilgili virüs türünün yerel yayılımının en az 12 ay kesildiğinin doğrulanması şart.

Kızamık aşısı ne kadar koruma sağlıyor?

İki doz kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı kızamığa karşı yaklaşık yüzde 97 koruma sağlıyor. İlk doz genellikle 12-15 aylıkken, ikinci doz 4-6 yaş arasında uygulanıyor.

Çerez tercihleri