İngiltere Hava Kazaları Araştırma Şubesi, Londra Luton Havalimanı’ndan kalkış yapan Wizz Air seferinde ciddi bir performans hesaplama hatası yaşandığını açıkladı. Yanlış pist verileriyle kalkışa başlayan Boeing 737 MAX, pistin bitmesine yalnızca 162 metre kala havalanabildi.
İngiltere Hava Kazaları Araştırma Şubesi (AAIB), Nisan 2025’te Londra Luton Havalimanı’nda meydana gelen ciddi bir havacılık olayına ilişkin inceleme sonuçlarını yayımladı.
Ascend Airways tarafından Wizz Air adına gerçekleştirilen W9 5411 sefer sayılı Londra Luton–Atina uçuşunda, kalkış performansı verilerinin hatalı girilmesi nedeniyle uçak pistin sonuna çok yakın bir noktada havalanabildi.
Boeing 737 MAX tipi uçakta 162 yolcu ile 6 mürettebat bulunuyordu. Uçuşta herhangi bir yaralanma yaşanmazken, uçak Atina’ya planlandığı şekilde devam etti.
Bunlara da Göz Atabilirsiniz
Yazıcıoğlu’nun Helikopter Kazası Dosyasında Yeni Operasyon
Wizz Air, Gatwick-İstanbul Seferlerini Durduruyor
Air Canada Uçağı Montreal’de Pistten Çıktı: 162 Kişi Saatlerce Uçakta Bekledi
Kullanılabilir pist mesafesi 345 metre azaldı
Uçuş ekibi başlangıçta 25 numaralı pistin tamamını kullanarak kalkış yapmayı planladı. Ancak taksi sırasında hava trafik kontrolünün daha yakın bir kavşaktan piste giriş teklifini kabul etti.
Bu değişiklikle kalkış için kullanılabilecek pist uzunluğu 2 bin 116 metreden bin 771 metreye düştü.
AAIB’nin 9 Temmuz 2026 tarihinde yayımladığı bültene göre mürettebat, kalkış noktasındaki değişikliği kabul etmesine rağmen yeni pist mesafesine uygun performans değerlerinin uçuş bilgisayarına doğru şekilde girildiğini doğrulamadı.
Kalkış değerleri yeniden hesaplanmadı
Kalkış noktasının değiştirilmesi, V1, VR ve V2 referans hızları ile motor itki değerlerinin yeniden hesaplanmasını gerektiriyordu.
Ancak Uçuş Yönetim Bilgisayarı’ndaki (FMC) parametreler, pistin tamamının kullanılacağı ilk kalkış planına ait değerlerde kaldı.
Motor itkisi gerekli seviyenin altında kaldı
AAIB incelemesinde, kalkış sırasında motor itkisinin yüzde 82,1 seviyesinde olduğu belirlendi. Yeni kalkış konfigürasyonu için ise yüzde 85,2 oranında itki gerekiyordu.
Gerekenden düşük itki kullanılması nedeniyle Boeing 737 MAX beklenenden daha yavaş hızlandı ve kalkış koşusu uzadı.
Uçak yerden kesildiği sırada hızının yaklaşık 276 kilometre olduğu, kalkış performansındaki güvenlik payının ise önemli ölçüde azaldığı belirtildi.
Pistte yalnızca 162 metre kalmıştı
Uçak, pistin sona ermesine yalnızca 162 metre kala havalanabildi. Boeing 737 MAX, pist eşiğini 4 metreden daha düşük bir yükseklikle geçti.
Raporda bu değerin, engellerin güvenli şekilde aşılması için öngörülen yaklaşık 10,7 metrelik minimum seviyenin oldukça altında kaldığı kaydedildi.
Radar verileri de ilk tırmanışın normalden daha düşük gerçekleştiğini gösterdi. Uçak, havalimanından yaklaşık 0,8 deniz mili uzaklaştığında yalnızca 274 metre yüksekliğe ulaşabildi.
AAIB, yanlış performans verilerinin gerekenden düşük güç kullanılmasına, kalkış mesafesinin uzamasına ve ilk tırmanışın yavaş gerçekleşmesine neden olduğunu bildirdi.
Kalkış performansı neden kritik?
Ticari uçuşlarda kalkış performansı; uçağın ağırlığı, hava sıcaklığı, rüzgâr, pist uzunluğu, pist koşulları ve çevredeki engeller dikkate alınarak her uçuş için ayrı ayrı hesaplanıyor.
Motorların kullanım ömrünü korumak amacıyla azaltılmış itkiyle kalkış yapılabiliyor. Ancak bu uygulamanın yalnızca hesaplanan güvenlik sınırları içerisinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Luton’daki olayda kalkış noktasının değiştirilmesinin ardından performans değerlerinin güncellenmemesi, mevcut güvenlik marjının ciddi ölçüde azalmasına yol açtı.
AAIB, olayın uçakta herhangi bir teknik arıza bulunmadan meydana geldiğini ve münferit bir operasyonel olay olarak değerlendirildiğini açıkladı.