Türkiye ile Irak, 23 Eylül 2026’da liderler düzeyinde varılan güvenlik mutabakatının uygulanmasına yönelik üç maddelik ortak açıklama yayımladı. Ortak metinde Türkiye’nin Başika-Zilikan yerleşkesini Irak Federal Hükümetine kademeli biçimde devretmek için sorumluluğundaki adımları başlatacağı bildirildi. Taraflar ayrıca Sincar’da PKK’nın varlığının tamamen sona erdirilmesine yönelik çalışmaların ilerlemesini birlikte izlemek üzere Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesini faaliyete geçirme kararı aldı.
Açıklama, Sincar’da Irak makamlarının devlet otoritesini bütünüyle tesis etmeye ve PKK unsurlarının bölgedeki varlığını sona erdirmeye yönelik çalışmalarının sürdürülmesine ilişkin ortak iradeyi de içerdi. Ortak metin, PKK varlığının sona erdiğini değil, hedefe yönelik çalışmaların devam ettiğini kayda geçirdi.
Başika-Zilikan devri için kademeli adım
Türkiye, Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükümetine kademeli devri için gerekli adımları atmaya başlayacağını açıkladı. Ortak metinde devir işlemlerinin hangi tarihte tamamlanacağına, aşamaların süresine veya yerleşkede uygulanacak idari düzene ilişkin ayrıntı yer almadı.
Başika-Zilikan, Musul yakınlarında bulunuyor. Türk Silahlı Kuvvetleri, 2015’ten beri yerleşkede askeri varlık bulunduruyordu. Yerleşke ilk dönemde IŞİD’e karşı mücadele eden yerel güçlere eğitim verilmesi amacıyla kullanıldı; sonraki yıllarda Irak’taki güvenlik faaliyetlerinin önemli merkezlerinden biri oldu.
Kademeli devir kararı, Türkiye’nin yerleşkeyle ilgili yükümlülükleri için hazırlık başlatacağı anlamına geliyor. Ortak açıklama, devrin tamamlandığını veya Türk askeri varlığının belirli bir tarihte sona ereceğini bildirmedi. Uygulama takviminin, güvenlik koşulları ve iki ülke makamları arasındaki koordinasyonla şekillenmesi bekleniyor.
Sincar’da devlet otoritesi hedefi sürüyor
Türkiye ve Irak, Sincar’da Irak devlet otoritesinin bütünüyle kurulmasına dönük çalışmaların devamı konusunda mutabık kaldı. Ortak açıklamada Irak makamlarının PKK unsurlarının varlığına son vermek amacıyla attığı adımların sürdürülmesi gerektiği belirtildi.
Sincar, Irak-Suriye sınırına yakın konumu nedeniyle Ankara ile Bağdat’ın güvenlik gündeminde yer alıyor. Bölgedeki silahlı unsurların varlığı, sınır güvenliği ve Irak’ın egemenlik alanındaki otorite tartışmaları iki ülkenin ortak başlıkları arasında bulunuyor.
Ortak metin, Sincar’daki güvenlik çalışmalarının Irak makamlarınca yürütülmesini ve gelişmelerin Türkiye ile Irak tarafından birlikte takip edilmesini öngörüyor. Açıklamada sahadaki güçlerin durumu, personel geçişleri veya silahların akıbeti hakkında bilgi verilmedi.
Ortak komite ilerlemeyi birlikte denetleyecek
Türkiye ile Irak, daha önce üzerinde uzlaşılan Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesini faaliyete geçirme yönünde karar aldı. Komite, Sincar’da başlayan çalışmaların ilerleyişini müştereken teyit etmek ve denetlemekle görevli olacak.
Komitenin üyeleri, toplantı takvimi, çalışma yöntemi ve raporlama düzeni ortak açıklamada açıklanmadı. Açıklanan görev tanımı, mekanizmanın Sincar’daki devlet otoritesinin kurulmasına ve PKK varlığının sona erdirilmesine yönelik gelişmeleri iki ülke adına izleyeceğini gösteriyor.
Ortak komite kararı, güvenlik alanındaki koordinasyonu düzenli bir çerçeveye bağlamayı amaçlıyor. Komitenin sahadan elde edeceği değerlendirmeler, Başika-Zilikan devrinin sonraki aşamalarında da etkili olabilir; ancak ortak metin iki başlık arasında doğrudan bir takvim bağlantısı kurmadı.
Eylül mutabakatı kararların temelini oluşturdu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi, 23 Eylül 2026’da New York’ta yaptıkları görüşmede Sincar’da Irak devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve Başika-Zilikan yerleşkesinin kademeli devri üzerinde mutabakata varmıştı. 8 Kasım tarihli ortak açıklama, söz konusu mutabakatın uygulanması için atılacak adımları somutlaştırdı.
Türkiye ile Irak, 2024’te imzaladıkları askeri ve güvenlik iş birliği mutabakatıyla terörle mücadele alanındaki koordinasyonu geliştirme kararı almıştı. Başika’daki ortak eğitim ve iş birliği düzenlemeleri de iki ülke arasındaki güvenlik temaslarının başlıkları arasında yer aldı.
Son açıklama, devir ve denetim mekanizması bakımından yeni bir uygulama aşamasını işaret ediyor. Taraflar, Başika-Zilikan’ın devri ile Sincar’daki güvenlik çalışmalarına ilişkin ayrıntılı takvim ve teknik düzenlemeleri henüz kamuoyuyla paylaşmadı.
Sıkça Sorulanlar
Başika-Zilikan yerleşkesi Irak’a ne zaman devredilecek?
Türkiye, Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükümetine kademeli devri için 8 Kasım 2026’da adım atacağını açıkladı. Ortak açıklamada devrin tamamlanacağı tarih veya aşamalara ilişkin takvim paylaşılmadı.
Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi ne yapacak?
Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi, Sincar’da PKK varlığının sona erdirilmesine yönelik çalışmaların ilerlemesini Türkiye ve Irak adına müştereken teyit edip denetleyecek. Komitenin üyeleri ve çalışma takvimi açıklanmadı.
Türkiye ve Irak Sincar için hangi hedefte anlaştı?
Türkiye ve Irak, Sincar’da Irak devlet otoritesinin bütünüyle tesis edilmesi ve PKK unsurlarının bölgedeki varlığının sona erdirilmesine yönelik Irak makamlarınca yürütülen çalışmaların sürdürülmesinde ortak irade bildirdi.
Başika-Zilikan devri hangi mutabakata dayanıyor?
Başika-Zilikan’ın Irak Federal Hükümetine kademeli devri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin 23 Eylül 2026’da vardığı liderler düzeyindeki mutabakata dayanıyor.