İranlı vekil, ABD ile görüşmeler için Türkiye’yi önerdi

Doha’da İran-Katar görüşmeleri üçüncü gününde

İran ile Katar heyetleri, ABD-İran savaşının sona erdirilmesine yönelik temaslarını Katar’ın başkenti Doha’da üçüncü gününde sürdürdü. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndaki durum, uluslararası deniz yolunda güvenli geçişin yeniden sağlanması ve İran’ın ABD tarafına sunduğu teklif ele alındı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin Katarlı arabulucularla devam ettiğini ancak henüz kesin bir anlaşmaya varılmadığını açıkladı. Arakçi, sonucun karşı tarafın İran’ın sorularına ve teklifine vereceği yanıta bağlı olduğunu söyledi.

Doha’ya giden İran heyetinin temasları dışişleri bakan yardımcısı düzeyinde yürütülüyor. İran tarafı, Katar’daki ziyaret kapsamında ABD temsilcileriyle doğrudan bir müzakerenin planlanmadığını bildirdi.

Türkiye veya Katar için doğrudan görüşme ihtimali

İran Meclisi Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Behşayeş Erdestani ise İran ile ABD arasında doğrudan müzakere olasılığına ilişkin farklı bir değerlendirme yaptı. Erdestani, mevcut koşullarda savaşların müzakereyle sona erdiğini belirterek Türkiye veya Katar’ın olası doğrudan görüşmelere ev sahipliği yapabileceğini söyledi.

Erdestani’nin açıklaması, doğrudan görüşmeler için alınmış resmî bir karar anlamına gelmiyor. İran Dışişleri Bakanlığı’nın Doha ziyaretine ilişkin açıklamasında da ABD tarafıyla görüşme planı bulunmadığı vurgulandı. Türkiye ve Katar, İranlı milletvekilinin sözlerinde olası adresler olarak yer aldı.

İran Meclisi Güvenlik Komisyonu üyesi, diplomatik seçeneğin korunması gerektiğini savundu. Erdestani ayrıca İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’ndan ayrılması tartışmasının, uluslararası kamuoyunda Tahran’ın nükleer silah üretimine yöneldiği algısını güçlendirebileceği uyarısında bulundu.

Hürmüz Boğazı için iki günlük uygulama önerisi

Doha’daki temasların merkezinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli ulaşıma açılması bulunuyor. İran yönetimi, daha önce Katarlı arabulucularla yapılan görüşmelerde boğazın açılmasına ilişkin teklifin uygulanma süresinin iki güne indirilmesinin kararlaştırıldığını duyurmuştu.

Arakçi, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durum konusunda diplomatik çözüm aradığını, fakat uygulama için ABD’nin yanıt vermesi gerektiğini bildirdi. İran’ın ABD’ye daha önce sunduğu yedi koşul konusundaki tutumunu koruduğu da açıklandı.

İran’ın şartları arasında deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanması yer alıyor. Tahran yönetimi, koşulların yerine getirilmesini ciddi müzakereler için temel unsur olarak görüyor.

İran diplomasi ve savunma hazırlığını birlikte yürütüyor

Arakçi, İran’ın diplomatik temasları sürdürürken savunma hazırlığını da koruduğunu söyledi. İran Dışişleri Bakanı, ABD’nin hangi yolu tercih edeceğinin Washington yönetiminin yaklaşımına bağlı olduğunu belirtti.

İran tarafı, Katar arabuluculuğundaki görüşmelerin savaşın sona ermesine katkı sunmasını bekliyor. Doha’daki görüşmeler henüz doğrudan İran-ABD müzakeresine dönüşmedi; buna karşılık Türkiye veya Katar’da doğrudan görüşme ihtimali İranlı bir milletvekilinin açıklamasıyla kamuoyuna yansıdı.

Diplomatik temasların yönü, ABD’nin İran teklifine vereceği karşılık ve Hürmüz Boğazı için güvenli geçiş düzenlemesinde uzlaşma sağlanıp sağlanamayacağıyla netleşecek. İran ile Katar heyetlerinin Doha’daki görüşmeleri, savaşın sona erdirilmesi hedefi bakımından devam ediyor.