Fed Kararı Sonrası Beyaz Saray İle Gerilim Tırmandı
ABD Merkez Bankasının (Fed) gösterge faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltmesinin ardından, ABD Başkanı Donald Trump ile merkez bankası yönetimi arasındaki gerilim yeniden su yüzüne çıktı. Kararın hemen ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Donald Trump, alınan faiz artırımı kararını yanlış bir adım olarak nitelendirdi ve kararı alan Federal Açık Piyasa Komitesini son derece düşmanca ve siyasi olmakla suçladı.
Başkan Trump, faiz oylaması öncesinde Fed Başkanı Kevin Warsh ile özel bir görüşme yaptığını iddia etti. Oylamada çoğunluğun faiz artırımından yana olduğunu öne süren Trump, Warsh’a kurul ile birlikte oy kullanabileceğini çünkü sonucu değiştiremeyeceğini söylediğini aktardı. Sosyal medya hesabı üzerinden de açıklamalara devam eden Trump, ABD’nin güçlü bir kredibiliteye sahip olduğunu savunarak faiz oranlarının derhal yüzde 1 veya altına indirilmesi gerektiğini söyledi.
Kevin Warsh Merkez Bankasının Bağımsızlığını Savundu
Başkan Trump’ın açıklayıcı ve yönlendirici söylemlerine karşın, Fed Başkanı Kevin Warsh düzenlediği basın toplantısında kurumun özerkliğini kararlılıkla savundu. Enflasyonun kabul edilebilir seviyelerin üzerinde seyrettiğini belirten Warsh, faiz artırımının fiyat istikrarı için gerekli bir hamle olduğunu bildirdi. Warsh, Başkan Trump ile gerçekleştirdiği iddia edilen görüşmeye ilişkin sorulara ise yanıt vermekten kaçındı.
Merkez bankasının siyasi etkilerden bağımsız kalmasının önemine dikkat çeken Warsh, bağımsızlığın iki yönlü bir cadde olduğunu vurguladı. Warsh, para politikasının sadece ekonomik veriler doğrultusunda şekilleneceğini ve kurumun kendi kulvarında kalmaya devam edeceğini bildirdi. Faiz artırımı kararının eski Fed Başkanı Jerome Powell dahil olmak üzere komite üyelerinin tamamının desteğiyle oy birliğiyle alınması, Warsh’un kurum içerisindeki konumunu pekiştirdi.
Piyasalarda İkinci Gün Toparlanması Ve Ekonomik Veriler
Faiz kararı açıklandığı gün borsa endekslerinde görülen sert satışlar, yeni işlem gününde yerini belirgin bir iyileşmeye bıraktı. İlk tepki olarak düşüş kaydeden ABD borsalarında Dow Jones endeksi yükselişe geçerken, Nasdaq endeksi yüzde 1,6 ve S&P 500 endeksi yüzde 1’in üzerinde değer kazandı. İşsizlik maaşı başvurularının beklenenden düşük gelerek 196 bin seviyesinde gerçekleşmesi, iş gücü piyasasının faiz artışını kaldırabilecek güçte olduğunu gösterdi.
Tahvil piyasasında ise 10 yıllık ABD hazine tahvili getirileri, basın toplantısı sırasında yüzde 5 seviyesini aşmasının ardından yüzde 4,94 seviyelerine kadar geriledi. Piyasalardaki bu hareketlilik, yatırımcıların merkez bankasının enflasyonla mücadele konusundaki kararlılığına olan inancını yansıttı. Küresel ölçekte Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası gibi diğer ana merkez bankalarının da sıkı para politikalarını sürdürmesi, Fed’in adımıyla paralellik gösterdi.
Enflasyon Tartışmaları Ve Ekonomi Politikalarına Eleştiriler
Siyasi otoritenin merkez bankasının karar süreçlerine dahil olduğuna dair açıklamalar, ekonomi çevrelerinde ve piyasa uzmanları arasında geniş yankı uyandırdı. Uzmanlar, Fed’in üç yıl aradan sonra gittiği ilk faiz artırımının arkasında yatan enflasyonist baskıların temel nedenlerini tartışıyor.
Ekonomi analistleri, gümrük tarifelerindeki artışlar ve Orta Doğu’daki askeri gerilimlerin enerji maliyetleri üzerindeki etkisinin enflasyonu yukarı taşıyan başlıca unsurlar olduğunu vurguluyor. Ayrıca hükümetin yetişkin başına 5 bin dolarlık doğrudan yardım çekleri gibi yüksek bütçeli teşvik planlarının da tüketici fiyatları üzerindeki baskıyı artırabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar Ve Eski Yetkililer Siyasi Baskıyı Değerlendirdi
Eski merkez bankası yetkilileri, bir devlet başkanının merkez bankası başkanına faiz konusunda izin verdiğini ima etmesinin kurumsal geleneklere aykırı olduğunu belirtti.
Piyasa analistleri, Warsh’un oy birliğiyle faiz artırma kararı alabilmesinin piyasa nezdinde güven tazelediğini ifade ediyor. Ancak Beyaz Saray ile Fed arasındaki sözel gerilimin devam etmesi durumunda, yatırımcıların uzun vadeli enflasyon beklentilerinin olumsuz etkilenebileceği ve borçlanma maliyetleri üzerinde ek baskı oluşabileceği uyarısı yapılıyor.
Sıkça Sorulanlar
Fed gösterge faiz oranını kaç baz puan artırdı?
Fed gösterge faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti.
Donald Trump faiz artırımı kararına nasıl bir tepki verdi?
Donald Trump kararın siyasi ve yanlış olduğunu savunarak faiz oranlarının derhal yüzde 1 veya altına indirilmesi gerektiğini söyledi.
Fed Başkanı Kevin Warsh kararı nasıl gerekçelendirdi?
Kevin Warsh faiz artırımının enflasyonla mücadele ve fiyat istikrarı doğrultusunda oy birliğiyle alındığını belirtti.
Analistler enflasyonun yükselmesinde hangi faktörleri öne çıkarıyor?
Ekonomi uzmanları gümrük tarifeleri, jeopolitik gerilimler ve yüksek bütçeli doğrudan teşvik tasarılarının enflasyonist baskıları yükselttiğini vurguluyor.
