TCMB KOBİ kredilerindeki sınırı yüzde 5’e çıkardı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makroihtiyati çerçeve kapsamında zorunlu karşılık uygulamasını değiştirdi. Düzenlemeyle küçük ve orta büyüklükteki işletmelere (KOBİ) kullandırılan kredilerde yüzde 4,5 olan büyüme sınırı yüzde 5’e yükseldi. TCMB ayrıca Türk lirası zorunlu karşılıklar için uygulanan bloke tesis oranlarını düşürdü.
Merkez Bankası, kararların makrofinansal istikrarı ve bankaların likidite yönetimini destekleme amacı taşıdığını açıkladı. Kredi büyüme sınırındaki değişiklik 0,5 puanlık artış anlamına geliyor.
Zorunlu karşılıklardaki bloke oranları indirildi
Zorunlu karşılık, bankaların belirli yükümlülükleri karşılığında Merkez Bankası nezdinde tutması gereken tutarı ifade ediyor. Bloke tesis oranı ise Türk lirası cinsinden tesis edilen zorunlu karşılıkların kullanımına ilişkin sınırı belirliyor.
Yayımlanan düzenlemeye göre bilanço aktif büyüklüğü 500 milyar liranın üzerindeki bankalar için bloke tesis oranı yüzde 40’tan yüzde 35’e indirildi. Bilanço aktif büyüklüğü 100 milyar lira ile 500 milyar lira arasında bulunan bankalarda ise oran yüzde 30’dan yüzde 15’e düşürüldü.
Oranlardaki indirim, bankaların Türk lirası likidite yönetiminde daha geniş hareket alanına sahip olmasını hedefliyor. Karar, kredi büyümesine ilişkin tüm sınırlamaların kaldırıldığı anlamına gelmiyor; açıklanan değişiklikler KOBİ kredileri ve Türk lirası zorunlu karşılık uygulamasıyla sınırlı tutuldu.
Mayıstaki KOBİ kredisi sıkılaştırması geri alındı
TCMB, 23 Mayıs 2026 tarihli düzenlemeyle KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası kredilerinde sekiz haftalık büyüme sınırını yüzde 5’ten yüzde 4,5’e indirmişti. 1 Ekim tarihli kararla KOBİ kredi büyüme sınırı yeniden yüzde 5 seviyesine getirildi.
Yeni oran, bankaların KOBİ kredilerinde önceki döneme kıyasla daha yüksek büyüme alanı elde etmesini sağlıyor. KOBİ’lerin finansmana erişim koşulları ise bankaların kredi politikaları, maliyetleri, müşteri değerlendirmeleri ve piyasa koşullarına göre değişmeye devam edecek.
Kredi büyüme sınırının yükseltilmesi, bankaların KOBİ portföylerini sekiz haftalık dönemlerde yüzde 5 sınırına göre yönetmesine imkân tanıyor. Merkez Bankasının açıklamasında KOBİ kredileri dışındaki kredi türleri için yeni bir büyüme sınırı değişikliği yer almadı.
Düzenleme hangi kredi türlerini kapsıyor?
Karar doğrudan KOBİ kredilerindeki büyüme sınırını ilgilendiriyor. Bireysel krediler, taşıt kredileri, ihtiyaç kredileri, kredili mevduat hesapları ile KOBİ dışındaki ticari krediler için açıklamada yeni bir oran duyurulmadı.
Dolayısıyla düzenleme, bütün kredi kanallarına yönelik genel bir gevşeme olarak değerlendirilmemeli. Merkez Bankası, uygulamanın amacını makrofinansal istikrar ile bankacılık sektörünün likidite yönetiminin desteklenmesi olarak tanımladı.
Türk lirası zorunlu karşılıklardaki bloke oranlarının indirilmesi de bankaların bilanço ve likidite planlamasını etkileyen ikinci başlık oldu. Bankaların söz konusu imkânı kredi, menkul kıymet veya diğer bilanço kalemlerine nasıl yansıtacağı kurumların kendi risk ve finansman politikalarına bağlı olacak.
Karar bankalar ve KOBİ’ler için ne anlama geliyor?
KOBİ kredilerindeki üst sınırın yüzde 5’e çıkarılması, bankalara KOBİ müşteri grubunda daha geniş kredi büyümesi alanı sunuyor. Düzenleme, KOBİ’lere otomatik olarak kredi tahsis edileceği veya kredi faizlerinin belirli bir seviyeye ineceği anlamına gelmiyor.
Zorunlu karşılık düzenlemesi ise büyük ve orta ölçekli bankaların bloke olarak tutacağı Türk lirası tutarını azaltıyor. Merkez Bankası, iki düzenlemeyi aynı duyuruda açıklayarak kredi akışı ile bankacılık sisteminin likidite koşulları arasında denge kurmayı amaçladı.
Piyasalar, kararın bankaların kredi arzına ve Türk lirası likidite koşullarına yansımasını izlemeyi sürdürecek. TCMB’nin ilerleyen dönemlerde kredi büyümesi, enflasyon görünümü ve finansal istikrar göstergelerine göre makroihtiyati araçlarda yeni değişiklik yapma yetkisi bulunuyor.
Sıkça Sorulanlar
TCMB KOBİ kredilerinde büyüme sınırını kaç yüzdeye çıkardı?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, KOBİ kredilerindeki büyüme sınırını yüzde 4,5'ten yüzde 5'e yükseltti. Artış 0,5 puan oldu.
TCMB'nin zorunlu karşılık düzenlemesi ne zaman açıklandı?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, zorunlu karşılık uygulamasındaki değişiklikleri 1 Ekim 2026 tarihli duyuruyla açıkladı.
Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları nasıl değişti?
Bilanço aktif büyüklüğü 500 milyar liranın üzerindeki bankalarda oran yüzde 40'tan yüzde 35'e indi. Aktif büyüklüğü 100 milyar lira ile 500 milyar lira arasındaki bankalarda oran yüzde 30'dan yüzde 15'e düşürüldü.
Düzenleme bireysel kredileri kapsıyor mu?
Açıklanan değişiklik KOBİ kredilerindeki büyüme sınırı ile Türk lirası zorunlu karşılık uygulamasını kapsıyor. Bireysel krediler ve KOBİ dışı ticari krediler için yeni bir büyüme sınırı açıklanmadı.