Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing 737 MAX uçaklarının bazı uçuş yönetim bilgisayarlarında tespit edilen yazılım hatasının uçuş güvenliği riski oluşturmadığına karar verdi. FAA’nın 2 Ekim 2026’daki teknik değerlendirmesi, Boeing 737 MAX 10’un sertifikasyonuna ilişkin belirsizliği azaltırken, kurumun sertifikasyon takvimine yönelik nihai incelemesi devam ediyor.
FAA incelemesi yazılım hatasında neye karar verdi?
FAA’nın Düzeltici Faaliyet İnceleme Kurulu, 737 MAX uçaklarında kullanılan yazılımdaki aksaklığın acil güvenlik tedbiri gerektiren güvensiz bir durum yaratmadığı sonucuna ulaştı. Kurul, pilotların her aşamada uçağın kontrolünü elinde tuttuğunu ve uçuş ekibine verilen göstergelerin açık ve belirsiz olmadığını bildirdi.
Karar, FAA’nın önceki günlerde başlattığı teknik incelemenin ardından geldi. İncelemeye gövde yapısı, uçuş kontrolleri, motor, uçuş testleri ve diğer uzmanlık alanlarından FAA personeli katıldı. FAA, yeni teknik bilgi ortaya çıkarsa ilave önlem alma seçeneğini saklı tuttuğunu da açıkladı.
FAA, havayollarına hata belirtisini tanıma ve hata görüldüğünde izlenecek adımları açıklayan özel bir uçuşa elverişlilik bilgilendirme bülteni yayımlayacak. Bülten, operasyon ekiplerinin aynı senaryoda uygulanacak prosedürleri standartlaştırmayı amaçlıyor.
Hata pas geçme sonrasında nasıl ortaya çıkıyor?
Yazılım sorunu, bir iniş yaklaşmasının pas geçmeyle sonlanmasının ardından uçuş ekibinin uçuş yönetim bilgisayarındaki önceden tanımlı güzergâhı değiştirmesi halinde görülebiliyor. Söz konusu senaryoda otomatik dikey seyrüsefer işlevi devreden çıkabiliyor. Pilotların, sonraki yaklaşmada doğru irtifayı korumak ve bazı otomatik araçları yeniden kullanmak için ek işlem yapması gerekebiliyor.
Sorunun düşük irtifada, hava koşulları veya yoğun kokpit iş yükü gibi etkenlerle aynı anda yaşanması olasılığı, incelemenin ana başlıklarından biri oldu. FAA’nın son değerlendirmesi, kokpit ekibinin durumu algılayabildiği ve uçağı güvenle yönetebildiği yönünde oldu.
Hata, uçuş yönetim sistemi güncellemesi U14 ile ilişkilendiriliyor. U14.1 sürümü, daha önce belirli uçuş planı parametrelerinde uçuş yönetim bilgisayarının yeniden başlamasına neden olabilen ayrı bir sorunu gidermek için geliştirilmişti. Yetkililer, dikey seyrüseferle ilgili yeni aksaklığın önceki bilgisayar yeniden başlatma probleminden daha sınırlı olduğunu değerlendirdi.
Yazılım sürümleri ve havayollarının teslimat yaklaşımı
Boeing, bazı müşterilerin talebi üzerine 737 MAX 8 ve 737 MAX 9 teslimatlarında daha eski U13 yazılım sürümüne dönüş yapabiliyor. Hizmette bulunan ve U14 ya da U14.1’e yükseltilmiş bazı uçaklarda da önceki yazılım sürümüne geri dönüldü.
Bazı büyük ABD havayolları, U14 ailesindeki yazılımı taşıyan yeni uçakları teslim almak istemediklerini bildirdi. Alaska Airlines, filosundaki 737 MAX uçaklarının U13 sürümünü kullandığını açıkladı. United Airlines da filosunda etkilenen uçak bulunmadığını ve U14 sürümlü teslimat kabul etmediğini duyurdu.
Yazılım geri dönüşü, tüm 737 MAX modelleri için aynı teknik kolaylıkta görünmüyor. Donanım yapılandırması nedeniyle 737 MAX 7 ve 737 MAX 10 modellerinin U14 ailesinden bir sürüme ihtiyaç duyabileceği, aksi halde yazılım veya uçuş yönetim bilgisayarlarında değişiklik gerekebileceği belirtiliyor. Boeing’in soruna kalıcı bir yazılım düzeltmesi hazırlaması bekleniyor.
MAX 10 sertifikasyonunda sıradaki değerlendirme
737 MAX 10, Boeing’in en çok satan dar gövdeli uçak ailesinin en büyük modeli ve henüz sertifika almadı. FAA, 28 Eylül’de yazılım sorunu ile kokpit iş yükünü değerlendirmek için MAX 10 sertifikasyonunu ertelemişti. FAA’nın son güvenlik kararı, ertelemenin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmiyor.
FAA, MAX 10 için sertifika vermeden önce pilot prosedürlerinin yeterliliğini, yazılım düzeltmesinin kapsamını ve uçağın ilgili sistemlerle uyumunu yeniden değerlendirecek. FAA’nın küçük varyant MAX 7’yi ağustosta onaylamasının ardından, MAX 10 ailesinin sertifika bekleyen son modeli konumunda bulunuyor.
Havayolları açısından karar, mevcut filolardaki operasyonların sürmesi ve yeni uçak teslimatlarının planlanması bakımından önem taşıyor. Boeing açısından ise değerlendirme, son yıllardaki üretim ve güvenlik sorunlarının ardından MAX ailesi teslimatlarını artırma hedefiyle doğrudan bağlantılı. FAA’nın yayımlayacağı bülten ile Boeing’in hazırlayacağı işletme rehberleri, yazılım güncellemesi tamamlanana kadar uygulanacak geçici çerçeveyi belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
FAA, Boeing 737 MAX yazılım hatası hakkında ne karar verdi?
FAA, Boeing 737 MAX uçuş yönetim bilgisayarlarındaki yazılım hatasının uçuş güvenliği riski oluşturmadığı sonucuna vardı. Kurum, pilotların uçağın kontrolünü koruduğunu ve kokpit göstergelerinin açık olduğunu bildirdi.
Boeing 737 MAX yazılım hatası hangi durumda ortaya çıkıyor?
Hata, bir iniş yaklaşması pas geçmeyle sona erdikten sonra uçuş ekibinin uçuş yönetim bilgisayarındaki önceden tanımlı güzergâhı değiştirmesi halinde görülebiliyor. Bu senaryoda otomatik dikey seyrüsefer işlevi devreden çıkabiliyor.
Yazılım hatası Boeing 737 MAX 10 sertifikasyonunu nasıl etkiliyor?
FAA, Boeing 737 MAX 10 sertifikasyonunu yazılım sorunu ve kokpit iş yükü değerlendirmesi nedeniyle erteledi. FAA'nın güvenlik kararı, sertifikasyon ertelemesinin otomatik olarak kalktığı anlamına gelmiyor.
Havayolları U14 yazılımı için nasıl bir yaklaşım izliyor?
Bazı havayolları, U14 ve U14.1 yazılımını taşıyan yeni 737 MAX uçaklarını teslim almak istemiyor. Boeing, müşteri talebi halinde 737 MAX 8 ve 737 MAX 9 teslimatlarında önceki U13 yazılım sürümünü kullanabiliyor.