Sparta II uluslararası sularda saldırıya uğradı
Rusya’nın Kaliningrad bölgesine giden Rus bayraklı Sparta II yük gemisi, 21 Kasım Cumartesi sabahı Finlandiya Körfezi’ndeki uluslararası sularda insansız hava aracı saldırısına uğradı. Saldırının ardından gemide yangın çıktı ve Sparta II Finlandiya karasularına doğru sürüklendi. Finlandiya Savunma Kuvvetleri, saldırının arkasında Ukrayna’nın bulunmasının muhtemel olduğunu açıkladı. Ukrayna saldırıyla ilgili kamuoyuna açık bir açıklama yapmadı.
Finlandiya Sınır Muhafızları, saldırı ihbarını yerel saatle yaklaşık 08.50’de aldı. Gemi, Finlandiya Körfezi’nin doğusunda bulunan Suursaari Adası’nın yaklaşık 50 kilometre batısındaydı. Rusya’nın Leningrad Bölgesi Valiliği de ilk bulgulara göre saldırıda iki insansız hava aracının kullanıldığını ve olayın Rusya sınırından yaklaşık üç deniz mili açıkta yaşandığını bildirdi.
Sparta II’nin yaklaşık 121 metre uzunluğunda olduğu, Sankt Petersburg’dan 20 Kasım’da ayrıldığı ve Kaliningrad’a yol aldığı belirtildi. Kaliningrad, Polonya ve Litvanya arasında yer alan Rus toprağıdır; bölgeye deniz yoluyla ulaştırılan yükler Rusya için stratejik önem taşıyor.
Mürettebat yakındaki Rus gemisine tahliye edildi
Sparta II’nin 16 kişilik mürettebatı, yangının ardından filika ve can sallarıyla gemiyi terk etti. Finlandiya Sınır Muhafızları, mürettebatın yakındaki bir Rus gemisine alındığını ve Rusya’ya dönüş yolunda olduğunu açıkladı. İlk saatlerde yaralı sayısına ilişkin kesin bilgi paylaşılmadı.
Yangının gece saatlerinde de sürdüğü, geminin Finlandiya sularında demirlediği bildirildi. Finlandiya makamları arama-kurtarma çalışmalarını yönetti; Estonya da yangınla mücadele ve olası deniz kirliliğine müdahale için bir donanma gemisi gönderdi. Rus kurtarma gemileri de olay yerine ulaştı veya bölgeye yönlendirildi.
Finlandiya makamları, deniz trafiği ya da bölgede bulunan kişiler için doğrudan bir tehlike tespit etmedi. İlk kontrollerde çevresel zarar bulgusuna rastlanmadı. Hasarın boyutu ile geminin yeniden seyre elverişli olup olmadığına ilişkin inceleme sürüyor.
Geminin askerî lojistik bağlantısı araştırılıyor
Sparta II, Rusya Savunma Bakanlığına lojistik hizmet sunduğunu açıklayan Oboronlogistika adlı şirketle bağlantılı. Gemi, ABD tarafından 2022’de, Ukrayna tarafından ise 2026 içinde yaptırım listesine alındı. Yaptırım kayıtları ve daha önceki bilgiler, Sparta II’nin Rusya’nın askerî tedarik ağıyla ilişkili olduğunu gösteriyor.
Finlandiya Sınır Muhafızları, gemideki yükün içeriğinin henüz doğrulanmadığını bildirdi. Yetkililer, askerî malzeme bulunma ihtimalini dışlamadı. Rus tarafı ise geminin taşıdığı yük hakkında ayrıntılı ve doğrulanmış bilgi paylaşmadı. Kaliningrad yönetimi, saldırının bölgeye yönelik ikmal sevkiyatını tehdit etmediğini açıkladı.
Finlandiya makamları, saldırının neden Sparta II’yi hedef aldığını henüz belirleyemedi. Finlandiya Savunma Kuvvetleri, Ukrayna’nın Rusya’nın ekonomik ve askerî hedeflerine yönelik uzun menzilli saldırılar düzenlediğine işaret ederken, saldırıya ilişkin soruşturmayı Finlandiya Sınır Muhafızlarının yürüttüğünü duyurdu.
Finlandiya hava ve deniz trafiğine kısıtlama getirdi
Finlandiya Savunma Bakanlığı, kurtarma çalışmaları ile sivil güvenliği korumak amacıyla Finlandiya Körfezi’nin doğusunda geçici hava ve deniz kısıtlamaları uygulamaya başladı. NATO müttefiklerine de olay hakkında bilgi verildi. İsveç savaş uçakları, Finlandiya komutası altında Finlandiya ve NATO topraklarının güvenliğine yönelik tedbirlere katıldı.
Kurtarma operasyonu sırasında bir Rus helikopterinin Finlandiya hava sahasını kısa süreli ihlal etmiş olabileceği de bildirildi. Finlandiya makamları, helikopter hareketinin kurtarma ya da geminin izlenmesiyle bağlantılı olabileceğini değerlendirdi. Hava sahası ihlali iddiasına ilişkin inceleme devam ediyor.
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, savaşın Finlandiya’nın yakın çevresine yayıldığını söyledi. Estonya Başbakanı Kristen Michal da saldırının Baltık Denizi’nde savaşın etkilerinin hissedildiğini gösterdiğini belirtti. Finlandiya ve İsveç, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya geniş çaplı saldırı başlatmasının ardından NATO’ya katılmıştı.
Baltık Denizi’ndeki güvenlik riski büyüyor
Finlandiya Körfezi, Finlandiya ile Estonya arasından Sankt Petersburg’a uzanan dar bir deniz kolu olarak Baltık Denizi’nin yoğun deniz ulaşım hatlarından biri sayılıyor. Bölgedeki insansız hava aracı faaliyetleri, ticari gemiler, hava trafiği ve sınır güvenliği bakımından yeni riskler oluşturuyor.
Finlandiya Savunma Kuvvetleri, bir hafta önce aynı bölgede Rus savaş gemisine yönelik bir saldırı tespit ettiğini açıklamıştı. Ukrayna’nın Rusya’nın kuzeybatısındaki Leningrad bölgesine yönelik insansız hava aracı saldırıları da yıl boyunca arttı. Rusya, 21 Kasım gecesi Leningrad bölgesi üzerinde 80 insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu.
Sparta II vakasında soruşturmanın; saldırıyı gerçekleştiren unsurları, geminin yükünü, yangının neden olduğu hasarı ve hava sahası ihlali şüphesini aydınlatması bekleniyor. Rus kurtarma gemilerinin Sparta II’yi Rusya’ya çekip çekmeyeceği de teknik incelemelerin ardından netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Sparta II'ye saldırı nerede gerçekleşti?
Sparta II, Finlandiya Körfezi'nde Suursaari Adası'nın batısındaki uluslararası sularda saldırıya uğradı. Yangın sonrasında gemi Finlandiya karasularına sürüklendi.
Sparta II mürettebatına ne oldu?
Sparta II'nin 16 kişilik mürettebatı filika ve can sallarıyla gemiyi terk etti. Mürettebat daha sonra yakındaki bir Rus gemisine alındı ve Rusya'ya doğru yola çıktı.
Sparta II neden hedef alınmış olabilir?
Sparta II'nin Rusya Savunma Bakanlığına lojistik hizmet veren Oboronlogistika şirketiyle bağlantılı olduğu ve yaptırım listelerinde bulunduğu biliniyor. Yetkililer, geminin hedef seçilme nedenini ve taşıdığı yükü henüz doğrulamadı.
Finlandiya saldırıdan sonra hangi önlemleri aldı?
Finlandiya, Finlandiya Körfezi'nin doğusunda geçici hava ve deniz kısıtlamaları getirdi. Finlandiya makamları kurtarma operasyonunu yürütürken NATO müttefiklerine de bilgi verdi.
