Riyad Havalimanı saldırısında 12 kişi öldü, 309 kişi yaralandı
Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na 10 Ekim’de düzenlenen saldırıda Suudi Arabistan Sivil Havacılık Otoritesi, 12 kişinin öldüğünü ve 309 kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralıların bir bölümünün durumunun ağır olduğu, çeşitli hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Havalimanı operasyonları, hasar tespiti ve tesislerin güvenlik incelemesi için geçici olarak durduruldu.
Bazı haberlerde 10 Ekim saldırısındaki ölü sayısı en az 13 olarak verildi. Uluslararası haberlerde ise son bir haftada Riyad’a düzenlenen dört saldırıda toplam can kaybının en az 18’e ulaştığı bildirildi. Havalimanına 11 Ekim’de düzenlenen ayrı bir saldırıda Pakistan uyruklu bir kişinin öldüğü, 11 kişinin yaralandığı bildirildi. Sivil havacılık otoritesi, acil güvenlik incelemesinin tamamlandığını ve havalimanının teknik olarak yeniden faaliyete geçtiğini bildirdi.
Buna karşılık 13 Ekim tarihli uçuş duyurularında, Riyad Havalimanı’ndaki operasyon kısıtlamalarının en az 17 Ekim’e kadar uzatıldığı yönünde bilgi yer aldı. Teknik yeniden açılış ile ticari seferlerin yeniden başlamasına ilişkin bilgiler aynı zaman diliminde farklılık gösterdi. Ulusal hava yolu şirketi 13 Ekim’den itibaren sınırlı iç hat seferleri yürütmeye başladı; uluslararası uçuşlar ise hava yolu şirketlerinin güvenlik değerlendirmelerine bağlı kaldı.
Resmî açıklamaya göre 10 Ekim’de ölenler arasında dört Suudi Arabistan vatandaşı, iki Bangladeş vatandaşı ile ABD, Mısır, Ürdün, Suriye, Filistin ve Sudan vatandaşı birer kişi bulunuyor. Maddi hasarın boyutuna ilişkin inceleme sürüyor. Bölgesel bir yetkili, füzenin iç hat yolcu terminalleri 3 ve 4’ün bulunduğu komplekse isabet ettiğini söyledi.
Havalimanında tahliye yapılırken, görgü tanıkları patlamanın ardından yaralıların yerde yattığını, çok sayıda ambulansın havalimanına sevk edildiğini ve yolcuların terminalden uzaklaştırıldığını aktardı. Sağlık makamlarının acil durum nedeniyle Riyad’daki hastanelerde ek doktor görevlendirdiği bildirildi.
Bangladeşli kurbanlardan 36 yaşındaki Shahed Ahmed’in, ailesini ziyaret ettikten sonra Suudi Arabistan’a döndüğü gün havalimanındaki saldırıda öldüğü bildirildi. Yakınları, Shahed Ahmed’in eşi ve iki çocuğuyla bir ay geçirdikten sonra işine dönmek üzere seyahat ettiğini açıkladı.
Saldırıda yaralanan Suudi Arabistan milli tekvando sporcusu Sabah Asiri’nin Kral Fahd Hastanesinde elindeki kırıklar ve yaralar nedeniyle ameliyat edildiği bildirildi. Cidde’ye dönmek için babasıyla uçağa binmeyi bekleyen Asiri’nin tedavisi kapsamında iki ameliyat daha geçirmesi planlanıyor. Altın madalya kazandığı organizasyonun ardından saldırıya yakalanan sporcu, sağlık durumu el verdiğinde müsabakalara dönmeyi hedeflediğini açıkladı.
Suudi Arabistan, saldırıda hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı dalgasını neden engelleyemediğini incelemeye aldı. Bölgesel yetkililere göre ilk bulgular, saldırıda önce çok sayıda insansız hava aracının kullanıldığını, ardından seyir ve balistik füzelerin Riyad’a yöneltildiğini gösteriyor. Yetkililer, saldırı öncesindeki erken uyarı sistemlerini de araştırıyor.
Kamuya açık saldırı uyarıları yeniden verilmeye başlandı
Suudi Arabistan’ın saldırılardan önce günlerce kamuya açık erken uyarı yayımlamadığı bildirildi. Sivil savunmanın telefonlar ve sosyal medya hesapları üzerinden yürüttüğü ulusal uyarı sisteminin, son saldırılardan önceki son tehdide ilişkin duyurusunu 29 Eylül’de Neciran için yaptığı belirtildi.
Saldırıların ardından 13 Ekim’de Riyad ve güneydeki kentlerde olası tehditlere ilişkin yeni uyarılar yayımlandı. Kamuya açık uyarıların neden kesildiğine dair resmî bir gerekçe açıklanmadı. Bölgedeki bazı yabancı temsilciliklerin ise çalışanlarına istihbarat ve yerel makamların bilgilerine dayanan iç güvenlik uyarıları gönderdiği bildirildi.
Yetkililer, uyarı sisteminin yanı sıra erken tespit, füze savunması ve kritik tesislerin korunmasına ilişkin uygulamaları da inceliyor. Suudi Arabistan’ın geniş coğrafyası ile havalimanları, petrol tesisleri ve boru hatları gibi çok sayıdaki kritik altyapının korunmasının hava savunması açısından zorluk yarattığı değerlendiriliyor.
Önceki saldırıda üç Suudi vatandaş yaşamını yitirdi
Kral Halid Uluslararası Havalimanı 8 Ekim’de de iki saldırının hedefi oldu. Suudi Arabistan Genel Sivil Havacılık Otoritesi, saldırılarda üç Suudi Arabistan vatandaşının öldüğünü ve başka kişilerin yaralandığını açıkladı. Ölenler arasında bir pilotun bulunduğu bildirildi.
Yetkililere göre saldırılardan biri havalimanı tesislerine, diğeri devlet hava yolu şirketine ait bir uçağa isabet etti. Resmi açıklama maddi hasarı doğruladı ancak etkilenen uçak sayısını açıklamadı. Bölgesel yetkililerin üç uçağın hasar gördüğü yönündeki bilgisi ise resmi makamlarca doğrulanmadı.
Hafta içindeki önceki saldırıların toplam can kaybına ilişkin bilgiler farklılık gösteriyor. Bazı haberlerde havalimanına yönelik önceki saldırılarda toplam dört kişinin öldüğü bildirilirken, resmi açıklamalarda saldırıların günleri ve kayıpların dağılımına dair ayrıntılar sınırlı kaldı.
Husiler, 8 Ekim’deki saldırıda Riyad Havalimanı’nı iki seyir füzesiyle hedef aldığını açıkladı. Uçuş takip verileri, saldırıların ardından çok sayıda seferin iptal edildiğini veya başka havalimanlarına yönlendirildiğini gösterdi. Suudi makamları, 8 Ekim’deki saldırıların ardından havalimanı operasyonlarının yeniden normal düzene döndüğünü bildirmişti.
Abha ve Riyad havalimanlarındaki saldırıların bilançosu
Suudi Arabistan’daki Abha Uluslararası Havalimanı ile Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı, önceki günlerde de saldırıların hedefi oldu. Suudi Arabistan Genel Sivil Havacılık Otoritesi, önceki saldırılarda üç sivilin öldüğünü, 36 kişinin yaralandığını açıkladı. Yemen’deki Husiler, saldırıların sorumluluğunu üstlendi.
Açıklamaya göre Abha Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen saldırıda iki kişi yaşamını yitirdi, 28 kişi yaralandı. Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen saldırıda ise Sudan uyruklu bir kişi öldü, sekiz kişi yaralandı. Yetkililer saldırıların hangi gün gerçekleştiğine ilişkin ayrıntı vermedi.
Riyad’daki yaralılar arasında beş Suudi Arabistan vatandaşı, iki Mısırlı ve bir Pakistanlı bulunuyor. Abha’daki yaralıların arasında Suudi Arabistan vatandaşları ile Bangladeş ve Filipinler uyruklu kişilerin yer aldığı bildirildi. Yaralıların hastanelere kaldırıldığı, sağlık durumlarının hafiften ağıra değiştiği aktarıldı.
Sivil havacılık otoritesi, ilgili güvenlik birimleriyle hasar tespiti ve yolcu güvenliği için koordinasyon yürüttüğünü açıkladı. Acil müdahale ekipleri saldırıların ardından havalimanlarında görev yaptı; yolcu ve çalışanların güvenliği için ek önlemler alındı.
Abha’da ölen iki kişinin uyruğu açıklandı
Suudi Arabistan Genel Sivil Havacılık Otoritesi, Abha saldırısında ölenlerin Fas ve Cezayir uyruklu iki kadın olduğunu bildirdi. Riyad’daki saldırıda hayatını kaybeden kişinin Sudan uyruklu olduğu açıklandı.
İki saldırıda maddi hasar da oluştu. Yetkililer, tesislerin güvenliğini doğrulamak ve sivil havacılık faaliyetlerinin güvenli biçimde sürmesini sağlamak için inceleme başlattı.
Saldırıların havalimanı tesislerini hedef alması, Yemen’deki çatışmanın sivil hava ulaşımı üzerindeki riskini artırdı. Riyad’daki hava trafiğinde geçici aksama yaşandığına ilişkin açıklamalar yapılırken, uçuş güvenliği ve olası hava sahası kısıtlamaları yakından izleniyor.
Husiler saldırıları üstlendi, koalisyon karşılık verdi
Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nın balistik füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını söyledi. Yahya Seri, Riyad saldırısının hava trafiğinde aksama yarattığını öne sürdü. Husiler ayrıca Abha Havalimanı, Khamis Mushait’teki Kral Halid Hava Üssü ve Suudi Arabistan’daki başka noktaları da hedef aldığını açıkladı.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise Riyad’ın kuzeyine yönelen balistik füzeyi engellediğini bildirdi. Koalisyon, Sana’da Riyad’a yönelik saldırı hazırlığında olduğu belirtilen bir balistik füze fırlatma platformunu imha ettiğini açıkladı. Koalisyon ayrıca Sada, Hudeyde, Cevf ve Marib vilayetlerinde 80’den fazla Husi askeri hedefini vurduğunu duyurdu. Açıklamada füze depoları, komuta merkezleri, iletişim sistemleri ve silah depolarının hedef alındığı belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump, son saldırının ardından ABD’nin Husilere karşı Suudi Arabistan’ın yürüttüğü saldırılara katılma ihtimalini değerlendirebileceğini söyledi. Trump, saldırı hakkında yeni bilgi edindiklerini ve kısa sürede karar vereceklerini belirtti. ABD’nin askeri destek konusunda aldığı kesinleşmiş bir karar açıklanmadı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, saldırıyı kınadı ve siviller ile sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtti. Guterres, taraflara saldırıları derhal durdurma çağrısı yaptı.
Yemen’deki çatışmalar hava ulaşımını etkiliyor
ABD’nin Riyad Büyükelçiliği, Yemen’deki güvenlik durumu ve Suudi Arabistan hava sahasına yönelik tehditler nedeniyle ülkedeki ABD vatandaşlarına güvenlik uyarısı yayımladı. Büyükelçilik, 10 Ekim’deki saldırının ardından vatandaşlarına havalimanı ile çevresinden uzak durmaları çağrısı yaptı. Uyarıda, uçuş iptalleri, hava sahası kapanmaları ve seyahat aksamaları ihtimaline karşı yolcuların havayolları ve havalimanlarıyla uçuş durumunu kontrol etmesi istendi.
Birleşik Krallık, İrlanda ve Kanada’nın Riyad’daki temsilcilikleri de vatandaşlarına havalimanından uzak durmaları yönünde uyarı yaptı. Kanada temsilciliği, Riyad çevresinde süren askeri hareketliliğe işaret ederek havalimanına tüm seyahatlerden kaçınılmasını istedi. Japonya’nın Riyad’daki temsilciliği ise Suudi Arabistan’daki sivil tesislere yönelik saldırıları kınadı.
Çok sayıda hava yolu şirketi Riyad, Cidde, Dammam ve Abha seferlerinde iptal, askıya alma ya da takvim değişikliği açıkladı. Bazı şirketler Riyad seferlerini 16-19 Ekim arasına kadar durdururken, bazı Avrupa ve Asya merkezli taşıyıcılar ekim sonu veya daha ileri tarihler için dönüş planladı. Atlanta-Riyad arasında 23 Ekim’de başlaması planlanan aktarmasız seferin açılışı da Mart 2027’ye ertelendi. Yolcuların, güvenlik değerlendirmeleri ve uçuş duyuruları değişebileceği için sefer durumunu doğrudan hava yolu şirketlerinden kontrol etmesi gerekiyor.
8 Ekim’de İstanbul’dan Riyad’a gitmek üzere havalanan Türk Hava Yolları ve AJet’e ait iki yolcu uçağı da güvenlik gelişmeleri nedeniyle İstanbul’a geri döndü. Havayolu şirketleri, bölgedeki güvenlik durumuna göre uçuş operasyonlarını yeniden değerlendiriyor.
Saldırılar, Yemen’de temmuz ayında yeniden yoğunlaşan iç savaşın ardından yaşandı. Husiler ile uluslararası tanınırlığı bulunan Yemen hükümetine bağlı, Suudi Arabistan destekli güçler; Kızıldeniz kıyısı, Babülmendep çevresi ve Taiz hattında çatışıyor.
Yemen hükümeti, Husilerin kontrolündeki alanları geri almak amacıyla karşı saldırı başlattığını duyurdu. Hükümet güçleri, koalisyonun hava desteğiyle Babülmendep yakınındaki stratejik bölgeler ve Moha çevresinde ilerlemeye çalışıyor. Husiler ise sahadaki kayıp ve geri çekilme iddialarını reddetti. Çatışan tarafların toprak kontrolüne ilişkin açıklamaları, gazetecilerin bölgeye erişimindeki güçlükler nedeniyle bağımsız olarak doğrulanamıyor.
Aden Uluslararası Havalimanı da füze ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Bir füzenin pist yakınlarına düştüğü, Kahire’den Aden’e giden bir uçağın Cidde’ye yönlendirildiği bildirildi. Aden’deki saldırıda can kaybı açıklanmadı.
Birleşmiş Milletler, Yemen’de yeniden başlayan çatışmaların 200 binden fazla kişiyi ülke içinde yerinden ettiğini bildirdi. Suudi Arabistan’daki havalimanlarına yönelik saldırılar, çatışmaların Yemen sınırlarının ötesindeki sivil altyapı ve uluslararası ulaşım üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Sıkça Sorulanlar
Riyad Havalimanı saldırısında kaç kişi öldü ve yaralandı?
Suudi Arabistan Sivil Havacılık Otoritesi, 10 Ekim'deki Kral Halid Uluslararası Havalimanı saldırısında 12 kişinin öldüğünü, 309 kişinin yaralandığını açıkladı. Bazı haberlerde saldırıdaki ölü sayısı en az 13, son bir haftadaki Riyad saldırılarındaki toplam can kaybı ise en az 18 olarak verildi.
Riyad Havalimanı uluslararası uçuşlara yeniden açıldı mı?
Sivil havacılık otoritesi, güvenlik incelemesinin ardından havalimanının teknik olarak faaliyete geçtiğini bildirdi. Ancak uçuş duyurularında operasyon kısıtlamalarının en az 17 Ekim'e kadar süreceği yer aldığı için uluslararası seferler hava yolu şirketlerinin güvenlik kararlarına bağlı bulunuyor.
Riyad Havalimanı saldırısında yaralanan Sabah Asiri kimdir?
Sabah Asiri, Suudi Arabistan milli tekvando takımı ve Al Shabab Kulübü adına mücadele eden bir sporcudur. Havalimanındaki saldırıda elinden yaralanan Asiri ameliyat oldu ve tedavisi kapsamında iki operasyon daha geçirmesi planlanıyor.
Suudi Arabistan saldırılar öncesinde neden erken uyarı yayımlamadı?
Kamuya açık erken uyarıların neden saldırılardan önce kesildiğine dair resmî bir gerekçe açıklanmadı. Sivil savunma, 13 Ekim'de Riyad ve güney kentleri için olası tehditlere ilişkin yeni uyarılar yayımladı.