131 yatırım fonunun tasfiyesi ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’ndaki (TEFAS) işlem kısıtlamalarının ardından, yatırımcı ödemeleri için yeni bir yol haritası üzerinde çalışılıyor. Haberlere göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kurumlara mağduriyetlerin kısa sürede giderilmesi yönünde talimat verdi. Para piyasası fonu yatırımcıları ile fonlarda 1 milyon liraya kadar bakiyesi bulunanların ödemelerine öncelik tanınması seçenekler arasında yer alıyor.
Planlanan yeni toplantıda, ödeme sırası, fon varlıklarının nakde çevrilme hızı ve gerçekleşmemiş iade emirlerinin durumu ele alınacak. Yetkili kurumların yatırımcı hesapları ile fon kayıtlarını karşılaştırdığı belirtiliyor. Soruşturma ise İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülüyor.
131 fonun tasfiyesi ve ödeme takvimi
Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül’de 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi. Tasfiye kararı sonrasında TEFAS’ta işlem gören yatırım fonlarında alım ve satım işlemleri de durduruldu. İşlem kısıtlaması, tasfiye kapsamındaki fonların yanı sıra platformdaki diğer fon yatırımcılarının da satış ve iade taleplerini etkiledi.
17 Eylül 2026 günü saat 13.30’dan sonra ihbarlı fonlar için iletilen katılma payı iade talepleri tasfiye kapsamına alındı. Para piyasası fonlarında ise izahnamede belirlenen gün sonu valör atlama saatinden sonra verilen iade emirleri aynı çerçevede değerlendiriliyor. TEFAS aracılığıyla daha önce verilen ancak gerçekleşmeyen satış emirlerinden doğan tutarların, fonun borcu olarak kayda alınması ve oluşan nakitten öncelikle ödenmesi öngörülüyor.
Tasfiye süresi için önce üç aylık bir takvim açıklanmış, ardından azami süre altı aya çıkarılmıştı. Tasfiye, fon portföyündeki varlıkların satılması veya vadesinin beklenmesi, borçların belirlenmesi ve yatırımcı paylarının hesaplanmasıyla tamamlanacak. Ödeme tutarları, her fonun varlık yapısı ve nakit yaratma kapasitesine göre farklılaşabilecek.
Erdoğan’a atfedilen talimat ve yeni toplantı
Ekonomi yönetimi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Dolmabahçe’de fon krizini ele aldı. Haberlere yansıyan bilgilere göre Erdoğan, ilgili kurumlara yatırımcı mağduriyetinin mümkün olan en kısa sürede giderilmesi talimatını verdi. Talimat hakkında kamuoyuna yapılmış ayrıntılı resmi bir açıklama bulunmuyor.
Yeni toplantının 29 Eylül Salı günü yapılması planlanıyor. Toplantıda, yatırımcı gruplarının ödeme önceliği ve tasfiye uygulamasının piyasaya etkisinin değerlendirilmesi bekleniyor. Kararların, Sermaye Piyasası Kurulu’nun tasfiye takvimi ve ilgili kurumların hesaplamalarıyla netleşmesi öngörülüyor.
Krizin merkezinde, 131 fonda yatırım yapan 455 bin 758 kişinin alacaklarının ne zaman ve hangi sırayla ödeneceği bulunuyor. Yatırımcıların bir bölümü, tasfiye kararı öncesinde verdikleri ancak henüz sonuçlanmayan satış emirleri nedeniyle bekliyor. Hesaplamalarda yatırımcı payları, fon portföyü, gerçekleşmemiş emirler ve mevcut nakit birlikte inceleniyor.
Öncelikli ödemede hangi yatırımcılar değerlendiriliyor?
Öne çıkan seçenekte, para piyasası fonu yatırımcıları ile toplam yatırımı 1 milyon liraya kadar olan kişilere kısa sürede ödeme yapılması değerlendiriliyor. Bu seçenek henüz kesinleşmiş bir karar olarak açıklanmadı. Ödeme önceliği belirlenirken fonların nakit varlığı, devlet tahvili, hazine bonosu, repo ve ters repo gibi daha hızlı nakde dönüşebilen araçların tutarı dikkate alınacak.
Para piyasası fonları, portföylerinde kısa vadeli ve likit araçları daha yüksek oranda bulundurabildiği için ödeme kapasitesi bakımından ayrı değerlendiriliyor. Ancak her para piyasası fonunun portföy dağılımı ve yükümlülüğü farklı olabileceğinden, yatırımcıların alacaklarının hangi tarihte ödeneceği fon bazında hesaplanacak.
Merkezi Kayıt Kuruluşu ve Takasbank kayıtları, tasfiye işlemlerini yürüten bankalara iletildi. Yetkililer; yatırımcı paylarını, hesap bakiyelerini ve gerçekleşmemiş emirleri karşılaştırıyor. Kayıt incelemesinin amacı, her yatırımcının tasfiye kapsamındaki hakkını ve ödeme sırasını doğrulamak.
Düzenleme beklentisinde öne çıkan başlıklar
Fon krizi, yatırım fonlarında denetim ve şeffaflık kurallarının güçlendirilmesi beklentisini de artırdı. Gündemde, fonların belirli hisse ve varlıklarda yoğunlaşmasına sınır getirilmesi, kolay nakde çevrilemeyen varlıkların daha sıkı izlenmesi ve risk bilgisinin yatırımcıya daha açık sunulması bulunuyor.
Yeni kurallarda fon portföylerinin içeriği ile likidite durumunun daha anlaşılır biçimde açıklanması hedefleniyor. Böylece yatırımcı, fonun hangi varlıklara yatırım yaptığını ve iade talebi halinde varlıkların ne kadar sürede nakde dönüşebileceğini daha net izleyebilecek.
Portföy yönetim şirketlerinin sorumluluklarının artırılması, fon varlıklarının şirketin kendi mal varlığından daha güçlü biçimde ayrılması ve değerleme denetiminin sıkılaştırılması da değerlendirilen başlıklar arasında. Bağımsız denetim ve değerleme mekanizmalarının güçlendirilmesiyle, varlık fiyatlaması kaynaklı risklerin azaltılması amaçlanıyor.
Yatırımcılar açısından belirleyici unsur, Salı günkü görüşmeler sonrasında açıklanması beklenen ödeme takvimi olacak. Tasfiye takvimi, önceliklendirme yöntemi ve işlem kısıtlamalarının kapsamı resmi duyurularla kesinleşecek.
Sıkça Sorulanlar
131 yatırım fonunun tasfiyesi ne anlama geliyor?
Tasfiye, fonların portföyündeki varlıkların nakde çevrilmesi, borç ve yatırımcı paylarının hesaplanması ardından yatırımcılara ödeme yapılması anlamına geliyor. Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye için azami süreyi altı ay olarak belirledi.
Fon yatırımcılarına öncelikli ödeme kimler için değerlendiriliyor?
Haberlere göre para piyasası fonu yatırımcıları ile fonlardaki toplam yatırımı 1 milyon liraya kadar olan kişilere öncelik verilmesi değerlendiriliyor. Bu uygulama henüz resmi olarak kesinleşmedi.
TEFAS'taki işlem kısıtlaması yatırımcıları nasıl etkiledi?
TEFAS'ta alım ve satım işlemlerinin durdurulması, yatırımcıların fon satış ve iade emirlerinin gerçekleşmesini geciktirdi. Daha önce verilmiş ancak gerçekleşmemiş bazı emirlerden doğan tutarlar fon borcu olarak kayda alınıyor.
Fon ödemelerinin ne zaman yapılacağı belli mi?
Her fon için kesin ödeme tarihi henüz açıklanmadı. Ödeme zamanı, fon varlıklarının nakde dönüşme hızı, yatırımcı kayıtlarının doğrulanması ve belirlenecek ödeme önceliğine bağlı olacak.