Kesin sonuçlar Knesset’te çoğunluk yaratmadı
İsrail’de 27 Ekim’de yapılan parlamento seçiminin tamamlanan oy sayımı, 120 sandalyeli Knesset’te hiçbir siyasi bloğun hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadığını gösterdi. Binyamin Netanyahu liderliğindeki milliyetçi-dini blok 53 sandalye, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet bloğu 48 sandalye kazandı.
Ortak Arap Listesi ile Raam’ın toplam sandalye sayısı 19’a ulaştı. Arap yurttaşların yüksek katılımıyla gelen sonuç, Arap partilerini hükümet görüşmelerinde belirleyici aktörlerden biri haline getirdi. Sayımı tamamlanan sonuçların resmen onaylanarak 4 Kasım’da Cumhurbaşkanı İzak Herzog’a sunulması bekleniyor.
Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak görev yapmayı sürdürecek. Herzog, sonuçların sunulmasından sonra parti liderleriyle görüşerek hükümet kurma ihtimali en yüksek milletvekiline yetki verecek.
Seçim incelemesi sonuçları değiştirmeyecek
Likud, Arap partilerinin oy artışının usulsüzlük ve yabancı müdahaleyle bağlantılı olduğunu öne sürdü. Likud, iddiaları destekleyen kamuya açık kanıt paylaşmadı. Parti yetkilileri, Raam’a Katar kaynaklı para aktarıldığını da ileri sürdü; Katar yönetimi suçlamayı reddetti.
İsrail Merkezi Seçim Komitesi Başkanı ve Yüksek Mahkeme yargıcı Noam Sohlberg, kendisine iletilen yabancı müdahale şüpheleri üzerine Şin Bet’ten inceleme istedi. Komite, inceleme talebinin doğruluğu henüz teyit edilmemiş gizli istihbarata dayandığını bildirdi. Şin Bet’ten bulgularını bir hafta içinde sunması istendi.
Merkezi Seçim Komitesi, seçim güvenliğinin sistematik olarak ihlal edildiği yönündeki iddiaların dayanaksız olduğunu ve incelemenin kesin sonuçları etkilemediğini açıkladı. Merkezi Seçim Komitesi Genel Müdür Vekili Dean Livne, incelemenin belirli bir topluluğu hedef almadığını bildirdi. Şin Bet de araştırmanın demokratik ve yasal biçimde oy kullanan Arap yurttaşlar hakkında genelleme yapılmasına gerekçe oluşturmayacağını belirtti.
Yerel usulsüzlük şüpheleri kapsamında bazı gözaltılar yapıldığı aktarıldı. Gözaltı sayısına ilişkin haberlerde üç ile yedi arasında değişen rakamlar yer aldı. Seçim makamları, yerel vakaların yaygın ve sonuçları değiştirecek bir ihlal anlamına gelmediğini vurguladı.
Arap partilerinin 19 sandalyesi dengeyi belirliyor
Netanyahu bloğunun 53 sandalyede kalması, Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle kurulabilecek azınlık hükümeti ihtimalini gündeme taşıdı. Eisenkot, Arap partilerini doğrudan hükümete alma seçeneğine mesafeli dursa da, dışarıdan destekle parlamentoda çoğunluk sağlanması ihtimalini tamamen kapatmadı.
Arap partilerinin desteği, yeni Knesset başkanının seçimi ve meclis gündeminin belirlenmesi gibi başlıklarda da etkili olabilir. Ortak Arap Listesi temsilcileri, Netanyahu’nun görevden ayrılmasını sağlayacak parlamento hamlelerine destek verebileceklerini bildirdi.
Likud’un seçim iddiaları, Eisenkot ile Arap partileri arasındaki olası işbirliğini siyasi bakımdan zorlaştırma girişimi olarak yorumlandı. Eisenkot, soruşturmanın siyasetçilerin müdahalesi olmadan tamamlanması gerektiğini söyledi ve seçim sonuçlarını geçersiz göstermeye yönelik kampanyayı eleştirdi.
Raam lideri Mansur Abbas, parti olarak iddialarla hiçbir bağlantıları bulunmadığını açıkladı ve kapsamlı inceleme çağrısı yaptı. Ortak Arap Listesi de Arap yurttaşların siyasi gücünü hedef alan söylemlerin seçim sonuçlarını itibarsızlaştırmayı amaçladığını savundu.
Herzog hükümet kurma görüşmelerini başlatacak
Cumhurbaşkanı İzak Herzog, seçim iddialarının araştırılması gerektiğini ancak oy kullanma hakkını kullanan geniş bir topluluğun suçlanmaması gerektiğini belirtti. Herzog’un parti liderleriyle yapacağı istişareler, seçim sonrası siyasi tablonun ilk belirleyici aşamasını oluşturacak.
Eisenkot liderliğindeki blok ile Arap partileri arasında parlamenter işbirliği kurulamazsa, Netanyahu’nun koalisyon seçenekleri yeniden önem kazanacak. 61 sandalyelik eşiğe ulaşılamaması halinde, İsrail erken seçime gitme riskiyle karşı karşıya kalacak.
Seçim, 7 Ekim 2023 saldırılarından sonra yapılan ilk parlamento seçimi olması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Hükümet arayışının sonucu, Netanyahu’nun siyasi geleceğinin yanı sıra Knesset’teki güç dengesi ve İsrail’in bölgesel politikaları üzerinde etkili olacak.
Sıkça Sorulanlar
İsrail seçimlerinde bloklar kaç sandalye kazandı?
Kesin sonuçlara göre Binyamin Netanyahu liderliğindeki blok 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 48 sandalye kazandı. Ortak Arap Listesi ve Raam'ın toplam sandalye sayısı 19 oldu.
İsrail'de hükümet kurmak için kaç sandalye gerekiyor?
120 sandalyeli Knesset'te hükümet kurmak için en az 61 sandalye gerekiyor. Seçim sonuçlarında hiçbir blok tek başına bu çoğunluğa ulaşamadı.
Seçim usulsüzlüğü iddialarını kim inceliyor?
Merkezi Seçim Komitesi Başkanı Noam Sohlberg'in talebiyle Şin Bet, yabancı müdahale şüphelerini inceliyor. Merkezi Seçim Komitesi, incelemenin kesin seçim sonuçlarını etkilemeyeceğini açıkladı.
Arap partilerinin 19 sandalyesi neden önemli?
Arap partilerinin 19 sandalyesi, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefetin dışarıdan destekle parlamentoda çoğunluk oluşturabilmesi açısından belirleyici olabilir. Arap partileri ayrıca Knesset başkanlığı ve meclis gündemi gibi oylamalarda etkili olabilir.