Mısır, Suudi Arabistan’a destek taahhüdü verdi
Mısır Ulusal Savunma Konseyi, 18 Ekim’de Suudi Arabistan’ın güvenliği, toprak bütünlüğü, kaynakları ve İslam’ın kutsal mekânlarının korunması için “gerekli ve mümkün tüm destek biçimlerini” sağlama sözü verdi. Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin başkanlığında Kahire’deki El-İttihadiye Sarayı’nda toplanan konsey, bölgedeki gelişmeleri ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları değerlendirdi.
Mısır Cumhurbaşkanlığı açıklaması, yardımın niteliğini açıklamadı. Açıklamada asker sevkiyatı ya da belirli bir askerî operasyon kararı yer almadı. Konsey ayrıca bölgesel tansiyonu düşürmek ve çatışmaları barışçıl yollarla çözmek amacıyla diplomatik girişimlerin artırılması çağrısı yaptı.
Mısır yönetimi, Suudi Arabistan’ın ulusal güvenliğini Mısır ve Arap dünyasının güvenliğiyle bağlantılı gördüğünü bildirdi. Kahire ile Riyad arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik ilişkileri, Mısır’ın destek açıklamasının temel gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Parlamento askerî yetki görüşmesini erteledi
Mısır Temsilciler Meclisi, Cumhurbaşkanı es-Sisi’nin Suudi Arabistan talep ettiği takdirde savunma amaçlı yardım sağlama yetkisi istemesinin ardından 18 Ekim’de olağanüstü toplandı. Milletvekilleri oylamayı tamamlamadı ve tüm üyelerin görüş bildirebilmesi gerekçesiyle görüşmeleri 19 Ekim Pazartesi gününe erteledi.
Parlamentoda ele alınan talep, askerî destek seçeneğini de kapsıyor; ancak Mısır makamları desteğin kapsamı hakkında ayrıntı paylaşmadı. Görüşmelerin salı gününe uzayabileceği de bildirildi. Parlamento kararı, Mısır’ın Suudi Arabistan’a otomatik olarak asker göndereceği anlamına gelmiyor.
Mısır Anayasası’nın 152. maddesi, silahlı kuvvetlerin ülke dışında muharip görev üstlenmesi için Ulusal Savunma Konseyine danışılmasını ve Temsilciler Meclisinin üçte iki çoğunlukla onay vermesini şart koşuyor. Suudi Arabistan’ın resmî talebi ile anayasal onay, olası bir askerî görevlendirme için gerekli koşullar arasında bulunuyor.
Es-Sisi yardımın savunma amaçlı olacağını söyledi
Abdülfettah es-Sisi, 17 Ekim’de Mısır Askerî Akademisi mezuniyet töreninde yaptığı konuşmada, Suudi Arabistan’ın güvenlik ve istikrarının zarar görmesine kayıtsız kalamayacaklarını söyledi. Es-Sisi, Kahire’nin Suudi Arabistan’ın talebi üzerine hareket edeceğini, amaçlarının herhangi bir ülkeye saldırmak ya da çatışma başlatmak olmadığını vurguladı.
Mısır Cumhurbaşkanı’nın açıklaması, Yemen’de Husiler ile Yemen hükümetini destekleyen güçler arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesinin ardından geldi. Husilerin Suudi Arabistan’daki havalimanları ve enerji altyapısına yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları, Riyad’ın müttefiklerinden destek arayışını artırdı.
Yemen hükümeti de Mısır’ın açıklamasını memnuniyetle karşıladı. Yemen Dışişleri Bakanı Afrah ez-Zuba, Kahire’nin Suudi Arabistan’a desteğinin Arap ülkeleri arasındaki dayanışmayı yansıttığını söyledi. Mısır ve Yemen dışişleri temsilcileri, Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı’ndaki deniz ulaşımının güvenliğini de gündeme aldı.
Husi yönetimi Kahire’ye müdahale uyarısı yaptı
Sana’daki Husi yönetiminin parlamento başkanı Yahya Ali er-Rai, Mısır Meclis Başkanı Hişam Bedavi’ye gönderdiği mektupta Kahire’nin askerî müdahaleden uzak durması çağrısında bulundu. Husi yönetimi, Mısır’ın çatışmaya katılmasının ülkenin ulusal güvenliği ve iç istikrarı için risk oluşturacağını savundu.
Suudi Arabistan ise Husi saldırılarının sivil alanları, hava ulaşımını ve kritik enerji tesislerini hedef aldığını belirtiyor. Taraflar, Yemen’deki saldırılar ve can kayıpları konusunda karşılıklı suçlamalarda bulunurken, bağımsız doğrulama yapılamayan bazı iddialar da gündeme geliyor.
Gerilim, Kızıldeniz ticaret yolu bakımından Mısır için ayrıca önem taşıyor. Babülmendep hattındaki güvenlik sorunları, Süveyş Kanalı üzerinden taşınan yük miktarını ve Mısır’ın kanal gelirlerini etkiliyor. Mısır, 2015’te Yemen’deki Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyona deniz ve hava unsurlarıyla katılmıştı.
Olası desteğin kapsamı henüz açıklanmadı
Mısır Ulusal Savunma Konseyi’nin kararı, siyasi dayanışma, istihbarat paylaşımı, hava savunması, lojistik yardım veya askerî unsurların görevlendirilmesi gibi seçeneklerin hangisinin uygulanacağını netleştirmedi. Parlamento görüşmelerinin sonucu, Kahire’nin hangi yetkiyi Cumhurbaşkanı es-Sisi’ye vereceğini belirleyecek.
Mısır’ın askerî adım atması için yalnızca parlamento onayı yeterli olmayacak. Suudi Arabistan’ın yardım talebinin içeriği, sahadaki güvenlik koşulları ve Mısır yönetiminin değerlendirmesi de karar üzerinde etkili olacak. Kahire yönetimi, destek açıklamasına paralel olarak diplomasi ve gerilimi azaltma vurgusunu sürdürüyor.
Sıkça Sorulanlar
Mısır Parlamentosu Suudi Arabistan için neyi görüşüyor?
Mısır Parlamentosu, Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’ye Suudi Arabistan talep ederse savunma amaçlı askerî destek sağlama yetkisi verilip verilmeyeceğini görüşüyor.
Mısır Suudi Arabistan’a asker göndermeye karar verdi mi?
Mısır Cumhurbaşkanlığı, asker sevkiyatı kararı açıklamadı. Ulusal Savunma Konseyi yalnızca Suudi Arabistan’a gerekli ve mümkün tüm destek biçimlerini sağlama taahhüdünde bulundu.
Mısır’da yurt dışına asker gönderilmesi için hangi onay gerekiyor?
Mısır Anayasası’nın 152. maddesine göre yurt dışındaki muharip görevler için Ulusal Savunma Konseyine danışılması ve Temsilciler Meclisinde üçte iki çoğunlukla onay alınması gerekiyor.
Mısır neden Suudi Arabistan’a destek vermeyi değerlendiriyor?
Mısır, Husi hareketinin Suudi Arabistan’daki havalimanları ve enerji altyapısına yönelik saldırılarını bölgesel güvenlik riski olarak görüyor. Kızıldeniz ve Babülmendep hattındaki deniz ticaretinin güvenliği de Kahire açısından önem taşıyor.