Kral III. Charles, Karayip turunun ilk durağı Bahamalar’da kölelik geçmişinin yol açtığı acı ve adaletsizlikleri kabul etti. Charles, İngiliz Milletler Topluluğu liderlerinin Antigua ve Barbuda’daki zirvede köleliğin mirasını görüşeceğini açıkladı. Açıklama, Karayip ülkelerinin Britanya’dan resmi özür ve tazminat talebini artırdığı dönemde geldi.
Charles, 27 Ekim’de Nassau’daki Clifford Park’ta düzenlenen gençlik etkinliğinde Bahama kültürünün en umut verici ve canlı yönlerinin karanlık geçmişten doğduğunu söyledi. Kral, adalardaki ve başka bölgelerdeki geçmiş acıların tanınmasının gerekli olduğunu belirtti. Konuşma alanının yakınında toplanan küçük bir grup ise tazminat ve kültürel varlıkların iadesi çağrısı yaptı.
Bahamalar ziyareti kölelik tartışmasını öne çıkardı
Kral III. Charles, Bahamalar’a ilk resmi ziyaretini hükümdar sıfatıyla yapıyor. Charles, Nassau’ya varışında Genel Vali Dame Cynthia A. Pratt ve Başbakan Philip Davis tarafından karşılandı; ardından Kraliyet Bahamalar Savunma Kuvvetleri’nin tören kıtasını denetledi.
Clifford Park, Bahamalar’ın 1973’te Britanya sömürge yönetiminden bağımsızlığını ilan ettiği yer olması nedeniyle ziyaretin simgesel noktalarından biri oldu. Charles, Galler Prensi olarak aynı yıl bağımsızlık kutlamalarına da katılmıştı. Yeni ziyarette öğrenciler kültürel programlara katılırken protestocular, Britanya’nın köle ticaretindeki rolü için ödeme yapmasını istedi.
Bahamalar Ulusal Tazminat Komitesi, kralın sözlerinin adalet talebini karşılamadığını bildirdi. Komite, Bahama kültürünün yalnızca geçmişteki zulme tepki olarak değil, halkın iradesi ve hayatta kalma gücüyle oluştuğunu vurguladı. Komiteye göre gerekli adımlar resmi özür ve geçmişteki zararların giderilmesine dönük somut girişimler.
Özür ve mali tazminat talebi sürüyor
Karayip liderleri ve sivil toplum temsilcileri, Britanya’nın köle ticareti ile sömürgecilikteki tarihsel sorumluluğunu kabul etmenin ötesine geçmesini istiyor. Talepler arasında resmi özür, mali tazminat, eğitim ve kalkınma alanlarında destek ile sömürge döneminde götürülen kültürel eserlerin geri verilmesi yer alıyor.
CARICOM, geçen ay tazminat meselesinin zirve gündeminde bulunmasını talep etmişti. Bölgesel örgüt, tazminat tartışmasını yalnızca ödeme başlığı olarak değil, tarihsel adalet meselesi olarak tanımlıyor. Guyana Devlet Başkanı Mohamed Irfaan Ali de Charles’tan resmi özür yönünde yeni bir adım atmasını istemişti.
Tarihsel tahminlere göre 15’inci ve 19’uncu yüzyıllar arasında en az 12,5 milyon Afrikalı Avrupalı tacirler tarafından kaçırıldı ve köleleştirildi. Britanya’nın Atlantik üzerinden yaklaşık 3,2 milyon kişiyi taşıdığı, ülkeyi dönemin en büyük köle ticareti aktörlerinden biri hâline getirdiği belirtiliyor.
Saray özür ve tazminat verilmeyeceğini bildirdi
Saray, kralın tur boyunca köle ticaretinin mirasına değineceğini, anma ve düşünme mekânlarını ziyaret edeceğini açıkladı. Ancak Britanya hükümetinin mevcut politikası resmi özür ve mali tazminatı dışlıyor. Kralın, anayasal konumu gereği bakanlarının tavsiyesi doğrultusunda hareket ettiği bildirildi.
Saray açıklamasında programın ağırlıklı olarak güncel ortaklıklara ve Karayipler’in geleceğine dönük fırsatlara odaklanacağı belirtildi. Charles’ın iklim değişikliği, çevre ve biyolojik çeşitlilik alanlarındaki çalışmaları da turun temel başlıkları arasında bulunuyor.
Charles, Nassau konuşmasında alçak rakımlı ada ülkelerinin iklim krizine karşı kırılganlığına da değindi. Bahamalar’daki arazilerin yaklaşık yüzde 90’ının deniz seviyesinin iki metre altında olduğu hatırlatılırken, kral iklim değişikliğinin ada ülkeleri için doğrudan bir güvenlik ve yaşam alanı sorunu oluşturduğunu söyledi.
Guyana ve Antigua’da zirve gündemi genişleyecek
Kral III. Charles’ın 29 Ekim’de Guyana’ya geçmesi ve çevre ile biyolojik çeşitlilik projelerini ziyaret etmesi planlanıyor. Guyana programının ardından Charles, 30 Ekim’de Antigua ve Barbuda’ya gidecek. Kraliçe Camilla’nın Antigua ve Barbuda’da krala katılması bekleniyor.
İngiliz Milletler Topluluğu Hükûmet Başkanları Toplantısı, 56 üye ülkenin liderlerini bir araya getirecek. Zirvede iklim değişikliği, ticaret, kalkınma ve bölgesel iş birliği başlıkları ele alınacak. Karayip ülkeleri ise kölelik ve sömürgeciliğin kalıcı etkilerinin tazminat gündeminin merkezinde yer almasını istiyor.
Charles’ın Bahamalar’daki açıklaması, geçmişin tanınması ile resmi özür ve tazminat talepleri arasındaki ayrımı yeniden belirginleştirdi. Antigua ve Barbuda’daki liderler zirvesi, Karayip ülkelerinin taleplerine Britanya’nın hangi siyasi yanıtı vereceğini gösterecek.
Sıkça Sorulanlar
Kral III. Charles kölelik konusunda ne söyledi?
Kral III. Charles, Bahamalar'da geçmişteki büyük acı ve adaletsizliklerin tanınmasının gerekli olduğunu söyledi. Charles, köleliğin mirasının İngiliz Milletler Topluluğu liderleri tarafından Antigua ve Barbuda'daki zirvede görüşüleceğini açıkladı.
Karayip ülkeleri Britanya'dan ne talep ediyor?
Karayip ülkeleri, Britanya'nın transatlantik köle ticareti ve sömürgecilikteki rolü için resmi özür vermesini ve tazminat görüşmelerine katılmasını istiyor. Bazı temsilciler kültürel varlıkların iadesini de talep ediyor.
Britanya resmi özür veya tazminat verecek mi?
Sarayın açıklamasına göre Britanya hükümetinin mevcut politikası resmi özür ve mali tazminat verilmesini öngörmüyor. Kral III. Charles tur sırasında tarihsel mirasa değinecek ancak bu politikadan ayrılmayacak.
Kral III. Charles'ın Karayip turu hangi ülkeleri kapsıyor?
Dokuz günlük tur Bahamalar, Guyana ve Antigua ve Barbuda'yı kapsıyor. Charles, Antigua ve Barbuda'da İngiliz Milletler Topluluğu Hükûmet Başkanları Toplantısı'na katılacak.