Salgın yedi eyalette 63 sağlık bölgesine ulaştı
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde Bundibugyo Ebola virüsünün neden olduğu salgın, Bulu ve Dungu sağlık bölgelerinde yeni enfeksiyonların saptanmasıyla genişledi. Sağlık Bakanlığının 26 Eylül tarihli verilerine göre salgın, ülkenin 26 eyaletinin yedisindeki 63 sağlık bölgesini etkiliyor.
Son verilere göre doğrulanmış vaka sayısı 8 bin 67’ye, ölüm sayısı 3 bin 901’e ulaştı. Kaba vaka ölüm oranı yüzde 48’in üzerinde kaldı. Günlük yeni vaka sayısı ülke genelinde yüksek seyrini korurken, bulaşmanın yoğunluğu eyaletlere ve sağlık bölgelerine göre değişiyor.
Yeni etkilenen bölgelerden Bulu, ülkenin kuzeybatısındaki Sud-Ubangi eyaletinde bulunuyor. Dungu ise Güney Sudan sınırındaki Haut-Uele eyaletinde yer alıyor. Sınır hattına yakın bölgelerde vaka görülmesi, komşu ülkelere yayılım ihtimalini artırdığı için sağlık makamları geçiş noktalarındaki denetimleri sıkılaştırıyor.
Temaslı takibindeki açık kontrol çabasını zorluyor
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri Genel Direktörü Jean Kaseya, tespit edilen vakalarla bağlantılı kişilerin önemli bölümüne henüz ulaşılamadığını bildirdi. Sağlık ekipleri yaklaşık 30 bin kişiyi temaslı listesine aldı. Yetkililerin değerlendirmesine göre, 7 bini aşan doğrulanmış vaka için yaklaşık 420 bin temaslının izlenmesi gerekiyor.
Kaseya, yeni doğrulanan vakaların yüzde 80’inden fazlasının önceden izleme listelerinde bulunmayan kişiler arasında saptandığını söyledi. Oran, virüsün gözetim ağının dışında topluluk içinde dolaşmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Yetkililer, yeni vakaların izlenen temaslılar arasından çıkmasının bulaşma zincirlerinin daha iyi haritalandığı anlamına geleceğini belirtiyor. Toplum içinde gerçekleşen ölümlerin sona ermesi ve sağlık çalışanları arasındaki yeni enfeksiyonların durması da kontrol değerlendirmesinde temel ölçütler arasında bulunuyor.
Sağlık çalışanı eksikliği müdahaleyi zayıflatıyor
Salgınla mücadele eden sağlık ekiplerinin sayısındaki yetersizlik, vaka tespiti ve tedavi hizmetlerini baskı altında tutuyor. Geciken veya yapılmayan ödemeler nedeniyle bazı sağlık çalışanları greve giderken, salgının ilan edilmesinden bu yana 50 sağlık çalışanı Ebola nedeniyle hayatını kaybetti.
Sağlık ekipleri, vakaların erken teşhis edilmesindeki gecikmelerin hem ölüm riskini hem de hane içi ve topluluk içi bulaşmayı artırdığını bildiriyor. Yeterli tedaviye zamanında erişemeyen hastalarda önlenebilir ölümler yaşanabiliyor; sağlık tesisleri de bulaşma riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Bundibugyo türü için onaylanmış bir tedavi ya da aşı bulunmuyor. Hastalığın ilk dönemindeki daha hafif belirtiler sıtma ve tifo gibi yaygın hastalıklarla karışabildiği için hastaların sağlık merkezlerine geç başvurması, erken teşhisi daha da zorlaştırıyor.
Çatışma ve yerinden edilme müdahaleyi güçleştiriyor
Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, çatışmaların ve nüfus hareketlerinin etkilenen topluluklara ulaşmayı zorlaştırdığını açıkladı. Yerinden edilme, temaslı kişilerin izlenmesini ve sağlık çalışanlarının düzenli saha çalışması yürütmesini engelliyor.
Salgının en yoğun görüldüğü Ituri’de vaka sayısında düşüş işaretleri bulunuyor. Buna karşılık Kuzey Kivu’da vaka artışı sürüyor; eyalet, yeni doğrulanan vakalar ve ölümlerde daha büyük pay almaya başladı. Sağlık makamları, ulusal düzeyde vaka sayılarının yüksek kalması ve temaslı takibindeki eksik nedeniyle salgının henüz kontrol altına alındığını söylemiyor.
Sınır geçişlerinde sağlık önlemleri artırılıyor
Dungu’da enfeksiyon saptanması, Güney Sudan’a yakınlık nedeniyle bölgesel sağlık riskini öne çıkardı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin komşusu olan 10 ülkenin yüksek risk altında bulunduğu değerlendirmesi yapılıyor. Sınır kapılarında semptom kontrolü, bildirim sistemleri ve şüpheli vakaların sevki için sağlık tedbirleri güçlendiriliyor.
Yetkililer, salgının ne zaman kontrol altına alınabileceğine ilişkin takvim vermekten kaçınıyor. Temaslı izleme kapasitesinin genişletilmesi, toplum içi ölümlerin azaltılması, sağlık çalışanlarının korunması ve tedavi merkezlerindeki kapasitenin artırılması, müdahalenin sonraki aşamasını belirleyecek.
Ebola salgınına yönelik uluslararası finansman arayışı da sürüyor. New York’ta düzenlenen toplantıda müdahale çalışmaları için yaklaşık 2,9 milyar dolarlık destek taahhüdü açıklandı. Kaynakların saha ekiplerine, tanı hizmetlerine, tedavi merkezlerine ve sınır sağlık uygulamalarına yönlendirilmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Kongo'daki Ebola salgınında kaç vaka ve ölüm bildirildi?
Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığının 26 Eylül 2026 verilerine göre Bundibugyo Ebola salgınında 8 bin 67 doğrulanmış vaka ve 3 bin 901 ölüm bildirildi.
Ebola salgını Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde nerelere yayıldı?
Salgın, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin 26 eyaletinin yedisinde bulunan 63 sağlık bölgesini etkiliyor. Bulu ve Dungu sağlık bölgelerindeki yeni vakalar coğrafi yayılımı artırdı.
Ebola salgınını kontrol altına almak neden zorlaşıyor?
Çatışmalar, yerinden edilme, sağlık çalışanı eksikliği, ücret sorunlarına bağlı grevler ve temaslı takibindeki geniş açık salgınla mücadeleyi zorlaştırıyor. Yaklaşık 30 bin kişi temaslı listesinde bulunurken yüz binlerce kişinin izlenmesi gerektiği değerlendiriliyor.
Bundibugyo Ebola türü için aşı veya tedavi var mı?
Bundibugyo Ebola türü için onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmuyor. Erken belirtilerin sıtma ve tifo gibi hastalıklarla karışabilmesi, hastaların geç teşhis edilmesi riskini artırıyor.