Pentagon otonom savaş komutanlığı kurmayı planlıyor
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Quantico, Virginia’daki ABD Deniz Piyadeleri üssünde yaptığı konuşmada Otonom Savaş Komutanlığı adı verilen yeni bir yapının kurulacağını duyurdu. Dört yıldızlı bir generalin yönetmesi öngörülen komutanlık; yapay zekâ, robotik, hava, kara ve denizdeki insansız sistemlerin müşterek kuvvetlerde kullanılmasını koordine etmeyi amaçlıyor.
Pentagon’un yayımladığı notta, Otonom Savaş Komutanlığı için Kongre onayının gerektiği belirtildi. Onay alınması hâlinde komutanlığın 1 Ekim 2027’de faaliyete geçmesi hedefleniyor. Yapının, coğrafi muharip komutanlıkların ihtiyaçları için kuvvetlerden sağlanan unsurları bir araya getirmesi, ekipmanları gerçekçi tatbikatlarda denemesi ve başarılı sistemleri hızla kullanıma alması planlanıyor.
Hegseth, Ukrayna savaşının tek bir dron türünün savaşı belirlemediğini; orduların değişen koşullara hızlı uyum sağlayacak kurumsal kapasiteye ihtiyaç duyduğunu söyledi. Pentagon, yüksek maliyetli ve gelişmiş silahların yanında daha fazla sayıda, kaybedilebilir ve görece düşük maliyetli otonom sistem kullanma yaklaşımını öne çıkarıyor. Hegseth, otonom ve robotik yeteneklerin yaygınlaştırılmasını modern askerî tarihteki en hızlı barış dönemi dönüşümü olarak tanımladı.
Project Agincourt tedarik ve test modelini değiştirecek
Otonom Savaş Komutanlığına eşlik edecek Project Agincourt, dronlar ve benzer silah sistemleri için satın alma, deneme ve sahaya sürme yöntemlerini yenilemeyi hedefliyor. Projenin adı, 1415’te İngiliz ordusunun uzun yay teknolojisinin etkisiyle sayıca üstün Fransız kuvvetlerini yendiği Agincourt Muharebesi’nden geliyor.
Pentagon, askerî kullanıcılar ile teknoloji şirketlerini daha kısa uyarlama döngülerinde bir araya getirmeyi planlıyor. Taslak modele göre karar ve bütçe yetkilerinin bir bölümü cephe birliklerine ve muharip komutanlıklara daha yakın konumlandırılacak. Gerçekçi tatbikatlar, mümkün olduğunda muharebe ortamlarından edinilen veriler ve hızlı prototipleme, başarılı sistemlerin daha kısa sürede yaygınlaştırılmasında kullanılacak.
İnsansız Sistemler Doğrudan Raporlama Portföy Yöneticiliği, Project Agincourt çalışmalarını yönetecek. Savunma İnovasyon Birimi Başkanı Owen West ile ABD Deniz Kuvvetleri SEAL mensubu Max Strasiser, ilk yapılanmada sırasıyla üst yönetici ve operasyon yöneticisi görevlerini üstlenecek. Pentagon ayrıca her askerî kuvvette otonom sistemler alanında uzmanlık ve kariyer yolları oluşturmak için meslek sınıflandırmalarını kademeli olarak yenileyecek.
Project Meridian geleceğin savaş alanını inceleyecek
Duyuruda yer alan ikinci girişim Project Meridian, geleceğin savaş alanlarında öne çıkabilecek teknoloji, silah ve yetenek açıklarını incelemekle görevlendirildi. Pentagon Baş Teknoloji Sorumlusu Emil Michael’ın kuracağı çalışma grubunda Elon Musk, Palmer Luckey ve eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich bulunacak.
Project Meridian’ın, yer altından Ay ötesine uzanabilecek operasyon ortamları için ihtiyaç duyulacak teknolojileri değerlendirmesi isteniyor. Çalışma grubunun sadece strateji veya politika üretmesi değil, geliştirme, test ve tedarik aşamalarına aktarılabilecek öneriler hazırlaması amaçlanıyor. Nihai rapor için 28 Ocak 2027’ye denk gelen 120 günlük süre belirlendi.
Çalışma grubunda savunma alanında kamu sözleşmeleri bulunan teknoloji şirketlerinin yöneticilerinin yer alması, çıkar çatışması önlemlerinin nasıl kurulacağı sorusunu da gündeme getirdi. Pentagon duyurularında bu konuda ayrıntılı bir güvence mekanizması açıklanmadı.
Kongre onayı ve sanayi kapasitesi belirleyici olacak
Otonom Savaş Komutanlığı planı, Pentagon’un son yıllardaki insansız sistem girişimlerini daha kalıcı bir komuta yapısına bağlama arayışını yansıtıyor. Ancak komutanlığın kuruluşu Kongre onayına, yıllık bütçe kararlarına ve savunma sanayisinin üretim kapasitesine bağlı olacak.
Pentagon, aynı konuşmada tedarik zincirlerinin dayanıklılığını artırma, kritik yakıt ve ilaç stokları oluşturma, askerî üslerin enerji bağımsızlığını güçlendirme hedeflerini de sıraladı. Bakanlık ayrıca orta büyüklükte yeni bir askerî üs için eyalet yönetimlerinden teklif toplamayı planlıyor; öngörülen üssün 25 bine kadar personeli barındırabilmesi hedefleniyor.
Yeni komutanlığın mevcut kuvvet komutanlıklarıyla görev paylaşımının nasıl yapılacağı henüz ayrıntılandırılmadı. Pentagon’un hedefi, otonom sistemleri tek bir silah programı olarak değil; doktrin, eğitim, lojistik, tedarik ve operasyon planlamasını kapsayan müşterek bir askerî kapasite olarak yönetmek. Komutanlığın 2027’de faaliyete geçip geçmeyeceği, yasama desteği ve uygulama takviminin sonuçlarına bağlı kalacak.
Sıkça Sorulanlar
Otonom Savaş Komutanlığı ne zaman faaliyete geçecek?
ABD Savunma Bakanlığı, Kongre onayı alınması hâlinde Otonom Savaş Komutanlığının 1 Ekim 2027'de faaliyete geçmesini hedefliyor.
Otonom Savaş Komutanlığı ne yapacak?
Otonom Savaş Komutanlığı; yapay zekâ, robotik, hava, kara ve denizdeki insansız sistemlerin müşterek kuvvetlerde test edilmesini, tedarik edilmesini ve operasyonlarda kullanılmasını koordine edecek.
Project Agincourt'un amacı nedir?
Project Agincourt, dronlar ve diğer ileri silah sistemleri için satın alma, deneme ve sahaya sürme sürelerini kısaltmayı amaçlıyor. Proje, gerçekçi tatbikatlar ve hızlı prototiplemeyle başarılı sistemleri daha erken kullanıma almayı öngörüyor.
Project Meridian'da kimler yer alıyor?
Project Meridian çalışma grubunda Elon Musk, Palmer Luckey ve Newt Gingrich yer alacak. Çalışma grubunu Pentagon Baş Teknoloji Sorumlusu Emil Michael kuracak.