Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, 24 Ekim Cumartesi günü Çin’in Dandong kentine yaptığı günübirlik ziyaretin ardından ülkesine döndü. Kim Jong-un, Yeni Yalu Nehri Köprüsü üzerinden geçti, Kore Savaşı’nda hayatını kaybeden Çinli askerler için inşa edilen anıta çelenk bıraktı ve Çin Komünist Partisinin üst düzey isimleriyle görüştü. Ziyaret, Pyongyang ile Pekin’in ticaret, ulaştırma ve siyasi temasları artırma arayışını öne çıkardı.
Kuzey Kore devlet medyası, Kim Jong-un’un Çin halkının Kore Savaşı döneminde Kuzey Kore’ye verdiği desteğin unutulmayacağını söylediğini bildirdi. Ziyaret, Çin birliklerinin 1950’de Kore Savaşı’na katılmasının yıl dönümü öncesinde gerçekleşti. Kim Jong-un’un programı, iki ülkenin savaş döneminden gelen ittifak söylemini yeniden öne çıkardı.
Ziyaret savaş anıtı ve köprüde yoğunlaştı
Kim Jong-un, Dandong’daki ABD saldırganlığına karşı direniş ve Kore’ye yardım savaşı anıtını ziyaret etti. Anıt, 1950-1953 yılları arasındaki Kore Savaşı’nda Kuzey Kore güçleriyle birlikte savaşan Çin Halk Gönüllüleri askerlerini anıyor. Kim Jong-un, anıtta Çinli askerlerin fedakârlıklarına saygı sundu.
Kuzey Kore lideri, Çin ile Kuzey Kore’yi bağlayan Yeni Yalu Nehri Köprüsü’nü kullanarak Dandong’a ulaştı. Yaklaşık üç kilometre uzunluğundaki dört şeritli köprü, uzun süren gecikmenin ardından 15 Ekim’de hizmete açılmıştı. Çin tarafında 2014’te tamamlanan geçit, Kuzey Kore tarafındaki bağlantı yolları ile gümrük altyapısının eksikliği nedeniyle yıllarca kullanılamamıştı.
Kim Jong-un, köprünün iki ülke halkı arasındaki bağları güçlendireceği beklentisini dile getirdi. Ziyaret sırasında köprü üzerinde yürüdüğü görüntüler de yayımlandı. Kuzey Kore devlet medyası, Kim Jong-un’un Dandong gezisine ilişkin 39 fotoğraf yayımlarken devlet televizyonu programı ayrıntılı biçimde ekrana getirdi.
Wang Huning ve Wang Yi ile görüşme yapıldı
Kim Jong-un, Dandong’da Çin’in dördüncü sıradaki yetkilisi Wang Huning ile bir araya geldi. Wang Huning, Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Ulusal Komitesi başkanlığı görevini yürütüyor ve Çin Komünist Partisi Politbüro Daimi Komitesi’nde yer alıyor. Görüşmeye Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile başka üst düzey Çinli yetkililer de katıldı.
Kuzey Kore heyetinde Kim Jong-un’un kız kardeşi Kim Yo-jong ile Dışişleri Bakanı Choe Son-hui de bulundu. Wang Huning’in, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in selamlarını Kim Jong-un’a ilettiği bildirildi. Kim Jong-un’un Şi Cinping ile görüşmemesi, ziyaretin kısa programı ve anma niteliği nedeniyle diplomatik temasların düşük düzeyde kaldığı anlamına gelmiyor.
Kim Jong-un, Dandong’da bir otobüs fabrikasını da gezdi. Sanayi tesisi ziyareti, iki ülkenin yalnızca tarihsel bağları değil, üretim ve ticaret alanındaki işbirliğini de gündeme taşıdığını gösterdi. Wang Huning’in dönüş yolunda Kim Jong-un’a köprüye kadar eşlik ettiği aktarıldı.
Köprü ticaret ve lojistik hedefini öne çıkardı
Yeni Yalu Nehri Köprüsü, Dandong ile Kuzey Kore’nin Sinuiju kentini birbirine bağlıyor. Geçidin konteyner taşımacılığı, ağır yük araçları, ham madde ve enerji ürünlerinin sevkiyatında kullanılması bekleniyor. Köprünün faaliyete geçmesi, pandemi dönemindeki sınır kısıtlamaları sonrasında ikili ticaretin yeniden büyümesine katkı sağlayabilir.
Çin, Kuzey Kore’nin en büyük ticaret ortağı ve en önemli ekonomik destekçisi konumunda bulunuyor. Kim Jong-un’un köprüyü bizzat kullanması, Pyongyang yönetiminin sınır ticaretinin genişlemesine siyasi destek verdiği şeklinde değerlendiriliyor. Daha hızlı kara ulaşımı, iki ülke arasında üst düzey görüşmelerin daha sık yapılmasına da imkân sağlayabilir.
Kim Jong-un’un Çin’e son ziyareti Eylül 2025’te Pekin’de düzenlenen askerî törenler sırasında gerçekleşmişti. Dandong ziyareti, Kim Jong-un’un 2011’de iktidara gelmesinden beri Çin’e yaptığı altıncı ziyaret oldu.
Ziyaretin diplomatik arka planı ve beklentiler
Pyongyang, son iki yılda Rusya ile askerî ilişkilerini belirgin biçimde geliştirdi. Kim Jong-un’un Dandong’daki anma programında Çin ile “kanla kurulan” dostluğu vurgulaması, Pekin ile ilişkilerin ekonomik ve siyasi düzeyde yeniden güçlendirilmek istendiğine işaret ediyor.
Ziyaret, gelecek ay Çin’in Şıncın kentinde yapılması planlanan Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği forumu öncesine denk geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın bölge ziyaretinde Kuzey Kore ile temas kurulup kurulamayacağı tartışılıyor. Bazı değerlendirmeler, Wang Huning üzerinden Pyongyang ile Pekin arasında dolaylı liderlik mesajları taşınmış olabileceğini öne sürüyor.
Diğer değerlendirmeler ise Dandong ziyaretinin ABD-Kuzey Kore görüşmelerine hazırlık olduğuna dair açık kanıt bulunmadığını vurguluyor. Kim Jong-un’un anıt ziyareti, köprü geçişi ve sanayi tesisi programı, kısa vadede Çin ile ekonomik bağların ve tarihsel ittifak söyleminin öne çıktığını gösteriyor.
Sıkça Sorulanlar
Kim Jong-un Çin'de nereleri ziyaret etti?
Kim Jong-un, Çin'in Dandong kentindeki Kore Savaşı anıtını ve bir otobüs fabrikasını ziyaret etti. Kuzey Kore lideri ayrıca Yeni Yalu Nehri Köprüsü üzerinden Çin'e geçti.
Kim Jong-un Dandong'da hangi Çinli yetkililerle görüştü?
Kim Jong-un, Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı Ulusal Komitesi Başkanı Wang Huning ile görüştü. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ve başka üst düzey yetkililer de temaslarda yer aldı.
Yeni Yalu Nehri Köprüsü neden önem taşıyor?
Yeni Yalu Nehri Köprüsü, Çin'in Dandong kenti ile Kuzey Kore'nin Sinuiju kentini bağlıyor. Köprünün ağır yük, ham madde, enerji ürünü ve konteyner taşımacılığını kolaylaştırarak ikili ticareti artırması bekleniyor.
Kim Jong-un, Şi Cinping ile görüştü mü?
Kim Jong-un'un Dandong'daki günübirlik ziyareti sırasında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşme yapılmadı. Wang Huning'in Şi Cinping'in selamlarını Kim Jong-un'a ilettiği bildirildi.
Dandong ziyareti ABD-Kuzey Kore görüşmeleriyle bağlantılı mı?
Bazı değerlendirmeler, ziyaretin Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği forumu öncesinde dolaylı diplomatik temaslara zemin hazırlayabileceğini öne sürüyor. Ancak ziyaret ile ABD-Kuzey Kore görüşmeleri arasında doğrudan bağ kuran açık bir işaret bulunmuyor.