Kennedy ailesinden dokuz kişi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Arlington Ulusal Mezarlığı yakınında planladığı 76 metrelik anıtsal tak projesine karşı açılmış davalara katılmak için federal mahkemeye başvurdu. Aile üyeleri, yapının mezarlara gölge düşüreceğini ve John F. Kennedy’nin ebedi ateşiyle Lincoln Anıtı arasındaki görüş hattını bozacağını savunuyor.
Başvuru, Federal Bölge Mahkemesi Yargıcı Tanya Chutkan’ın geçen hafta inşaatın başlamasını 14 gün süreyle engelleyen geçici kararının ardından yapıldı. Geçici kararın süresi uzatılmazsa yönetim, hukuki engelin kalkmasının ardından inşaat hazırlıklarına devam edebilecek.
Kennedy mirasçıları davaya müdahil olmak istiyor
Başvuruyu yapan dokuz kişi, Robert F. Kennedy ile Edward M. Kennedy’nin çocukları ve torunlarından oluşuyor. Robert F. Kennedy ile Edward M. Kennedy, eski Başkan John F. Kennedy’nin kardeşleriydi; üç kardeşin anıt ve mezar alanları Arlington Ulusal Mezarlığı’nda birbirine yakın konumda bulunuyor. Trump yönetiminde Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı olan Robert F. Kennedy Jr. başvuruya katılmadı.
Aile üyeleri, planlanan takın mezarlık ziyaretlerinin niteliğini kalıcı olarak değiştireceğini ileri sürdü. Dilekçede, ziyaretler sırasında Lincoln Anıtı, Kennedy mezar alanları ve ebedi ateş arasındaki mekânsal ilişkinin aile için özel anlam taşıdığı vurgulandı.
Kennedy ailesinin başvurusu, projenin yetkilendirilmesine ve inşaatına karşı açılmış iki ayrı davaya müdahil olmayı amaçlıyor. Ailenin avukatları, Kongre’nin açık izni ve yasal koşullar tamamlanmadan bu ölçekte bir yapının inşa edilemeyeceğini savunuyor.
Takın mezarlık ve anıtlar üzerindeki etkisi
Planlanan yapı, Lincoln Anıtı ile Arlington Ulusal Mezarlığı arasında, Potomac Nehri’nin Virginia tarafındaki Memorial Circle’a kurulacak. Proje tasarımında altın renkli süslemeler ve gri granit öngörülüyor.
Dava dosyasındaki değerlendirmeye göre takın gölgesi yılın 284 gününde mezarlık içindeki bazı defin alanlarına ulaşabilir. Aynı değerlendirme, gölgenin 18 gün boyunca John F. Kennedy’nin ebedi ateşinin üzerinden kısa süreli geçebileceğini ve 75 binden fazla mezarı etkileyebileceğini öne sürüyor.
Kennedy ailesi ayrıca, takın Arlington Anıt Köprüsü’nden mezarlık yönüne uzanan yaklaşık bir asırlık görüş hattını kesebileceğini belirtiyor. İdari çevre değerlendirmesinde ise projenin çok sayıda tarihî alan üzerinde olumsuz etki yaratabileceği kabul edildi.
Mahkeme kararı ve proje onayı ne anlama geliyor
Ulusal Başkent Planlama Komisyonu, 5 Kasım’da yapılan uzun toplantının ardından projeyi 8’e karşı 4 oyla onayladı. Toplantıda yapılan halk konuşmalarının çoğunda tak projesine itiraz edildi.
Yargıç Chutkan, komisyon kararından kısa süre sonra yönetimin temel atma ve inşaata başlama girişimlerini 14 günlüğüne durdurdu. Geçici tedbir, projenin hukuka uygunluğu hakkında kesin hüküm kurmuyor; dava sürerken geri dönülmesi güç zarar riskini sınırlamayı hedefliyor.
Projeye karşı daha önce gaziler, bir mimarlık tarihçisi, Virginia yönetimi, Washington yönetimi ve Arlington County tarafından da davalar açıldı. Davacılar, federal kurumların gerekli yasal yetkiyi almadan nihai onay verdiğini ileri sürüyor. Yönetim ise davacıların dava açma ehliyeti bulunmadığını ve projenin yasal olduğunu savunuyor.
Yönetim projenin savunmasını nasıl yapıyor
ABD yönetimi, anıtsal takın Arlington’da gömülü askerleri ve gazileri onurlandıracağını, Amerikan bağımsızlığının 250. yılına kalıcı bir anıt oluşturacağını belirtiyor. Yönetim sözcüsü, projenin ülkeyi birleştirmeyi amaçladığını ve yargı sürecinde yönetimin haklı çıkacağına inandıklarını söyledi.
Savunma makamlarının mahkemeye sunduğu belgelerde, takın ulusal anıt işlevinin yanı sıra iç güvenlik desteği için askerî kullanım taşıyabileceği de yer aldı. Planlama belgeleri, sütunlarda mühimmat depolama alanı ile keskin nişancılar için yer ayrılabileceğini gösteriyor.
Önerilen çalışma takviminde inşaatın üç yılı aşan dönemde, yıl boyunca ve günde 20 saate varan vardiyalarla sürmesi öngörülüyor. Mahkemenin geçici tedbiri uzatıp uzatmayacağı ve Kennedy ailesinin müdahillik talebini kabul edip etmeyeceği, projenin takvimini belirleyecek başlıca hukuki kararlar arasında bulunuyor.
Sıkça Sorulanlar
Kennedy ailesi Arlington'daki tak projesine neden karşı çıkıyor?
Kennedy ailesinden dokuz kişi, 76 metrelik takın aile mezarlarına gölge düşüreceğini ve John F. Kennedy'nin ebedi ateşi ile Lincoln Anıtı arasındaki tarihî görüş hattını bozacağını savunuyor.
Arlington'daki tak projesi nerede yapılmak isteniyor?
Anıtsal takın, Potomac Nehri'nin Virginia tarafındaki Memorial Circle'da, Lincoln Anıtı ile Arlington Ulusal Mezarlığı arasındaki alana kurulması planlanıyor.
Mahkeme Arlington takı için nasıl bir karar verdi?
Federal Bölge Mahkemesi Yargıcı Tanya Chutkan, yönetimin temel atma ve inşaat hazırlıklarını 14 gün süreyle durduran geçici tedbir kararı verdi. Karar, projenin hukuka uygunluğu hakkında nihai hüküm oluşturmuyor.
Kennedy ailesinin başvurusunda kimler yer alıyor?
Başvuruyu Robert F. Kennedy ve Edward M. Kennedy'nin çocukları ile torunlarından oluşan dokuz kişi yaptı. Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr. başvuruya katılmadı.
Trump yönetimi Arlington takı projesini nasıl savunuyor?
Trump yönetimi, anıtsal takın Arlington'da gömülü askerleri ve gazileri onurlandıracağını, Amerikan bağımsızlığının 250. yılı için kalıcı bir anıt oluşturacağını belirtiyor.