İspanya’nın Toledo ilinde iki yüksek hızlı trenin çarpışması 74 kişinin ölümüne, çok sayıda kişinin yaralanmasına neden oldu. 28 Ekim Çarşamba sabahı meydana gelen kazanın ardından Madrid, Ciudad Real ve Endülüs arasındaki yüksek hızlı tren seferleri iki yönde durduruldu. Acil yardım ekipleri yaralıları tahliye ederken, kazanın kesin nedeni için teknik ve adli inceleme başlatıldı.
Çarpışma Toledo ilinde sabah saatlerinde oldu
Demiryolu altyapı işletmecisi Adif, Madrid-Endülüs yüksek hızlı hattındaki trafiğin iki tren arasındaki arkadan çarpma nedeniyle kesildiğini açıkladı. Kaza, yerel saatle 08.53-08.54 sıralarında Toledo ili sınırlarındaki Urda ile Los Yébenes arasındaki kesimde meydana geldi.
İlk bildirimlerde kaza noktasına ilişkin Mora ile Orgaz çevresi de belirtildi. Daha sonraki bilgiler, çarpışmanın Urda yakınlarında, Toledo’nun güneyindeki Madrid-Endülüs koridorunda yaşandığını gösterdi.
Renfe AVE ve özel işletmeci Iryo’ya ait trenler Madrid’den Sevilla yönüne gidiyordu. İlk değerlendirmelere göre Renfe AVE treni, hatta durmuş durumdaki Iryo treninin arka bölümüne çarptı. Çarpışmada Iryo treninin iki arka vagonu ile Renfe treninin ön bölümündeki vagonlar raydan çıktı.
Ölü sayısı 74’e yükseldi, yaralıların tedavisi sürüyor
Castilla-La Mancha bölgesel yönetimi, enkazda gece boyunca yürütülen çalışmalar sırasında yeni kalıntılara ulaşılmasının ardından ölü sayısının 29 Ekim akşamı itibarıyla 74’e yükseldiğini açıkladı. Yetkililer, bazı yolcuların durumunun henüz netleşmediğini, kimlik tespiti çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
İlk tespitlerde hayatını kaybedenlerin 24’ünün Renfe treninde, 40’ının ise Iryo treninde bulunduğu bildirildi. Tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyan 110 yaralıdan 60’ı taburcu edildi; 50 kişinin tedavisi hastanelerde sürüyor. Hastanede bulunan yaralılardan 15’inin durumunun ağır olduğu açıklandı.
Kazada hayatını kaybedenler arasında 2011-2018 yıllarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı görevlerinde bulunan María Fátima Báñez García’nın da olduğu bildirildi. Kimlik tespiti çalışmaları sürerken, ölenlerden birinin Arjantin vatandaşı olduğu belirlendi.
Trenlerde toplam 544 yolcu bulunuyordu. Renfe treninde 397, Iryo treninde ise bir bebek dâhil 147 yolcu seyahat ediyordu. Kanada makamları altı vatandaşının yaralandığını ve bir kişinin kayıp olduğunu bildirdi. Güney Kore makamları da trenlerde 11 Güney Kore vatandaşının bulunduğunu, iki kişinin yaralandığını açıkladı; yaralılardan biri taburcu edilirken diğerinin tedavisi sürüyor.
Vagonlar raydan çıktı, kimlik tespiti sürüyor
Çarpışmanın etkisiyle Iryo trenine ait iki vagonun raydan çıktığı ve demiryolu şevinden aşağı düştüğü bildirildi. Kazada başka vagonlar da hasar gördü; enkaz, kurtarma operasyonunun öncelikli alanını oluşturdu.
İtfaiye, sağlık personeli, sivil koruma ekipleri, askeri acil müdahale birimleri, sağlık helikopterleri ve ileri yaşam desteği ekipleri arama-kurtarma faaliyetlerine katıldı. Ekipler gece boyunca projektörler, dronlar ve vinçlerle hasarlı vagonlarda arama yaptı.
Urda’daki spor salonu, yaralı yolcuların ilk kabulü ve geçici barınması için hazırlandı. Kazanın ardından zarar görmeyen yolcular otobüslerle bölgeden çıkarıldı. Kimliği belirlenemeyen kurbanlar için Madrid, Toledo, Córdoba ve Sevilla’da yakınlardan DNA örneği alınmasına yönelik başvuru noktaları oluşturuldu.
Ses kayıtları kontrol merkezinin talimatlarını gösterdi
Ulaştırma Bakanı Óscar Puente, Urda istasyonundaki kontrol sisteminin bilgisayar arızası nedeniyle devre dışı kaldığını açıkladı. Arıza, 63 kilometrelik kesimdeki trenlere otomatik dur emri verilmesine neden oldu.
Yayımlanan kontrol merkezi kayıtlarına göre merkez, Renfe trenine saat 08.36’da LZB sistemini kapatıp yeniden başlatmasının ardından normal seyirde devam etmesi emrini verdi. Talimat, Iryo treninin önündeki hattın boş olduğu doğrulanmadan verildi. Güvenlik prosedürü ise makinistin engeli görerek durabilmesini sağlayacak, saatte 40 kilometreyi aşmayan görüş mesafeli ilerlemeyi öngörüyordu.
Kayıtlarda Iryo makinistinin saat 08.41’de benzer bir yeniden başlatma talimatı aldığı, saat 08.48’de ise trenin LZB sistemini yeniden devreye alamadığı için hâlâ giriş sinyalinde durduğunu kontrol merkezine bildirdiği görülüyor. Çarpışmadan yaklaşık beş dakika önce yapılan bildirimden sonra Renfe trenine fren ya da yavaşlama talimatı verilmediği aktarılıyor.
Óscar Puente’ye göre kontrol merkezi, Renfe trenine hatta normal biçimde devam etmesi talimatını verdi. Bakan, aktif dur sinyaline rağmen verilen talimatı açıklanması gereken bir karar olarak niteledi; Renfe treni yaklaşık 25 kilometre ilerledikten sonra saat 08.53’te Iryo trenine çarptı.
Bakanlık, ilk bilgilerin sorumluluk tespiti anlamına gelmediğini vurguladı. Tren kayıtları, sinyalizasyon verileri, kontrol merkezi iletişimi ve trenin hızı resmî soruşturmada incelenecek. İlk bilgilere göre makinistlere kusur yüklenmedi. Renfe treninin çarpışmadan önce saatte 200 kilometreye ulaşmış olabileceği belirtilirken, kesin hız kayıtların incelenmesiyle belirlenecek.
Hatta kullanılan eski nesil hız kontrol sisteminin, Avrupa genelinde uygulanması planlanan yeni demiryolu trafik yönetim sistemiyle değiştirilmesi çalışmaları da sürüyordu. İnceleme, arıza anında manuel kontrol uygulamasının hangi güvenlik tedbirleriyle yürütüldüğünü de değerlendirecek.
İspanya’da üç günlük ulusal yas başladı
İspanya, 29 Ekim Perşembe günü kazada ölenler için üç günlük ulusal yasa başladı. Başbakan Pedro Sánchez, kaza alanını ziyaret ederek 29-31 Ekim tarihleri arasındaki yas kararını duyurdu. Pedro Sánchez, önceliğin yaralıların tedavisi, hayatını kaybedenlerin yakınlarına destek verilmesi ve kurumler arasındaki eş güdüm olduğunu söyledi.
Castilla-La Mancha Bölge Başkanı Emiliano García-Page ile Kral Felipe VI da olay yerine gitti. Avrupa Birliği kurumları, yas döneminde dayanışma amacıyla bayrakları yarıya indirdi. İspanya Futbol Federasyonu, kurbanlara saygı gerekçesiyle Kral Kupası’nın 28 Ekim’de oynanması planlanan 24 karşılaşmasını erteledi.
Madrid’deki Ulaştırma Bakanlığı önünde düzenlenen protestolarda kazanın sorumlularının belirlenmesi ve güvenlik uygulamalarının açıklanması talep edildi. Polis, bazı göstericilerin şişe ve işaret fişeği atmasının ardından kalabalığı dağıtmak için müdahalede bulundu. Demiryolu makinistleri sendikası da demiryolu güvenliği talebiyle daha önce planlanan iş bırakma eylemini sürdürme kararını açıkladı.
Madrid-Endülüs hattının açılış tarihi bilinmiyor
Madrid-Endülüs yüksek hızlı hattındaki seferler, güvenlik kontrolleri tamamlanana kadar askıya alındı. Hat, başkent Madrid’i Ciudad Real üzerinden Endülüs’teki önemli kentlere bağlayan ana yolcu koridorlarından biri olduğu için kesinti geniş bir yolcu grubunu etkiliyor.
Renfe, Madrid-Endülüs yüksek hızlı koridorunda 13 Aralık’a kadar bilet satışını durdurdu. Yetkililer, rayların, enerji altyapısının ve sinyalizasyon sisteminin incelenmesinin ardından sefer planı açıklanacağını bildirdi.
Kaza, ocak ayında Adamuz yakınlarında Renfe ve Iryo trenlerinin karıştığı, 46 kişinin öldüğü çarpışmanın ardından aynı yıl içindeki ikinci ölümcül yüksek hızlı tren kazası oldu. İki kazanın nedenlerinin farklı göründüğü belirtilirken, Toledo’daki soruşturmanın sonucu hat güvenliği, kontrol prosedürleri ve seferlerin yeniden başlatılması açısından belirleyici olacak.
Sıkça Sorulanlar
İspanya'daki hızlı tren kazasında kaç kişi öldü?
Toledo ilindeki Renfe AVE ve Iryo trenlerinin çarpışmasında ölü sayısı 29 Ekim akşamı itibarıyla 74'e yükseldi. Kimlik tespiti ve enkaz çalışmaları sürüyor.
İspanya'daki tren kazası nerede meydana geldi?
Kaza, Toledo ili sınırlarındaki Urda ile Los Yébenes arasındaki Madrid-Endülüs yüksek hızlı hattında meydana geldi. Kaza noktası Madrid'in yaklaşık 120 kilometre güneyinde bulunuyor.
Tren çarpışmasının nedeni ne olarak araştırılıyor?
Soruşturma, LZB otomatik tren koruma sistemindeki arızayı ve kontrol merkezinin Renfe trenine verdiği normal hızda ilerleme talimatını inceliyor. Kesin neden, tren kayıtları ve sinyalizasyon verilerinin değerlendirilmesinden sonra belirlenecek.
Madrid-Endülüs hızlı tren hattı ne zaman açılacak?
Madrid-Endülüs yüksek hızlı hattındaki seferler güvenlik kontrolleri nedeniyle askıya alındı. Yetkililer, ray, enerji ve sinyalizasyon incelemeleri tamamlandıktan sonra yeni sefer planını açıklayacak.