Faslane için üç yüzer kuru havuz planlandı
İngiltere hükümeti, İskoçya’daki Faslane yerleşimli HM Deniz Üssü Clyde’da Kraliyet Donanması nükleer denizaltılarının bakımını destekleyecek üç yüzer kuru havuzun Birleşik Krallık tersanelerinde yapılacağını açıkladı. Programme Euston adı verilen programdaki ihaleye yalnızca ülkedeki şirketler katılabilecek. Açıklama, 28 Eylül’de İşçi Partisi konferansında yapıldı.
Hükümet, denizaltı havuzları ile deniz araştırma gemisi için Birleşik Krallık tersanelerine toplam 6 milyar sterlinlik sözleşme verilmesini öngörüyor. Üç yüzer havuzun tek başına sözleşme bedeli ayrıca açıklanmadı. Faslane tesisinin gelecek on yıldaki geniş çaplı modernizasyonu için öngörülen yatırım ise yaklaşık 15 milyar sterlin düzeyinde bulunuyor.
Yüzer kuru havuzlar denizaltılara nasıl hizmet verecek?
Yüzer kuru havuzlar, denizaltının giriş yapabilmesi için suya batırılan, ardından yükseltilerek içindeki su boşaltılan hareketli bakım yapıları olarak çalışıyor. Denizaltı gövdesi sudan çıkarıldıktan sonra teknik ekipler inceleme, onarım, modernizasyon ve bakım faaliyetlerini yürütebiliyor.
Karadaki sabit kuru havuzlardan farklı olarak yüzer sistemler gerektiğinde çekilerek başka noktalara taşınabiliyor. Faslane üssü hâlen denizaltıları büyük bir bakım binası içinde sudan çıkaran tek bir kaldırma düzenine dayanıyor. Yeni tesislerin, bakım kapasitesini artırması ve operasyonel planlamada daha fazla esneklik sağlaması bekleniyor.
Üç havuzun 2023’te ilk kez gündeme getirilen plan uyarınca 2030’ların başlarında hizmete alınması hedefleniyor. İnşa takvimi, ihale sonucunda seçilecek tersane ve teknik tasarımın kesinleşmesiyle netleşecek.
Clyde üssü gelecekteki nükleer filoya hazırlanıyor
HM Deniz Üssü Clyde, Birleşik Krallık’ın denizaltı gücünün ana merkezlerinden biri konumunda. Üs, sürekli denizde nükleer caydırıcılık görevini yürüten Vanguard sınıfı balistik füze denizaltılarına ve Astute sınıfı nükleer tahrikli taarruz denizaltılarına ev sahipliği yapıyor.
Faslane ayrıca Vanguard sınıfının yerini alacak dört Dreadnought sınıfı denizaltının gelişi için hazırlanıyor. İngiltere, SSN-AUKUS programı çerçevesinde yeni nesil nükleer tahrikli taarruz denizaltıları da geliştirmeyi planlıyor. Daha büyük ve farklı sınıflardan oluşacak filonun işletilmesi, yalnızca denizaltı üretim hatlarının değil, liman, nükleer destek ve bakım altyapısının da büyütülmesini gerektiriyor.
Clyde’da 6 bin 500’den fazla askerî ve sivil personel çalışıyor. Hükümet, yüzer havuz kararını ulusal güvenliğe ilişkin hassas teknik faaliyetlerde dışa bağımlılığı azaltma ve tersanelerde uzman iş gücünü koruma hedefiyle ilişkilendiriyor.
Araştırma gemisi için 115 milyon sterlin ayrıldı
Aynı paket kapsamında mevcut Cefas Endeavour araştırma gemisinin yerini alacak yeni bir deniz araştırma gemisi için 115 milyon sterlin kaynak ayrıldı. Yeni geminin de Birleşik Krallık’taki bir tersanede inşa edilmesi ve 2030’ların başlarında göreve başlaması planlanıyor.
Yeni araştırma gemisi, Birleşik Krallık denizlerindeki balık stokları, deniz çevresi ve su ürünleri yönetimi için bilimsel veri toplayacak. Yaklaşık 85 metre uzunluğunda olması beklenen geminin, balık araştırmalarında canlıları rahatsız etmemesi için düşük gürültü ve titreşim standartlarını karşılaması gerekecek.
Yüzer havuzlar ile araştırma gemisinin yerli tersanelere yönlendirilmesi, savunma ve kamu alımlarının sanayi politikası aracı olarak kullanılması anlamına geliyor. Hükümet, yatırımların tersaneler, tedarik zinciri şirketleri ve mühendislik istihdamına katkı vermesini amaçlıyor.
İhalede Birleşik Krallık tersaneleri yarışacak
Yüzer havuzların yapımı için düzenlenecek yarışma, yalnızca Birleşik Krallık merkezli veya ülkede üretim kapasitesi bulunan şirketlere açık olacak. İskoçya, Kuzey İrlanda, İngiltere ve Galler’deki çeşitli tersanelerin ihaleye ilgi göstermesi bekleniyor. Hükümet henüz kazanan tersaneyi, iş paylaşımını veya sözleşmelerin ayrıntılı dağılımını açıklamadı.
Araştırma gemisi ihalesinde de birden fazla ticari tersanenin teklif vermesi bekleniyor. Kararlar; maliyet, üretim takvimi, teknik yeterlilik, güvenlik koşulları ve yerli tedarik kapasitesi değerlendirilerek verilecek. Programme Euston’un uygulama aşaması, Faslane’in gelecek on yıllardaki denizaltı bakım altyapısının kapsamını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Faslane için kaç yüzer kuru havuz inşa edilecek?
HM Deniz Üssü Clyde için üç yüzer kuru havuz inşa edilecek. Havuzlar, Kraliyet Donanması'nın mevcut ve gelecekteki nükleer denizaltılarının bakımına hizmet verecek.
Faslane yüzer havuz ihalelerine kimler katılabilecek?
Programme Euston kapsamındaki yüzer havuz ihalesi yalnızca Birleşik Krallık şirketlerine açık olacak. Hükümet, güvenlik açısından hassas denizaltı bakım kabiliyetinin ülkede tutulmasını hedefliyor.
Yüzer kuru havuz denizaltı bakımında ne işe yarar?
Yüzer kuru havuz suya batırılarak denizaltının içeri girmesini sağlar, ardından yükseltilip suyu boşaltılır. Denizaltı gövdesi böylece inceleme, onarım ve modernizasyon için sudan çıkarılır.
Faslane yatırımı ne kadar ve ne zaman tamamlanacak?
Faslane üssünün yaklaşık on yıllık modernizasyon programı için yaklaşık 15 milyar sterlin öngörülüyor. Üç yüzer havuzun 2030'ların başlarında hizmete girmesi planlanıyor; havuzların ayrı sözleşme bedeli açıklanmadı.
Yeni deniz araştırma gemisi hangi görevi üstlenecek?
115 milyon sterlin bütçeli yeni gemi, Cefas Endeavour'un yerini alacak. Gemi, balık stokları ve deniz çevresi hakkında veri toplayarak sürdürülebilir balıkçılık ve deniz yönetimi çalışmalarına destek verecek.