Fransa’da 17 Ekim Cumartesi günü hayat pahalılığı, yakıt fiyatları ve eğitim koşulları için düzenlenen protestoların şiddet olaylarına dönüşmesinin ardından yaklaşık 2.400 kişi gözaltına alındı. Paris’te 18 Ekim Pazar günü de güvenlik güçleri ile bazı göstericiler arasında çatışmalar yaşanırken, Limoges’ta belediye binasında çıkan yangının yol açtığı ağır hasar kentte tepkilere neden oldu.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ulusa seslenişinde protestocuların ekonomik ve sosyal talepleriyle yağma ve kundaklama olaylarına karışan kişilerin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi. Macron, yakıt ve enerji tedarikini güvence altına almak için Körfez ülkeleriyle görüşeceğini, öğrencilerin sorunları için bu hafta diyalog başlatılacağını ve zarar gören işletmelere mali destek verileceğini açıkladı.
Limoges’taki 1883 yapımı belediye binasında çatının büyük bölümü çökerken binanın simgelerinden 43 metre yüksekliğindeki çan kulesi de yıkıldı. Yerel makamlar, tarihi yapının büyük ölçüde kaybedildiğini açıkladı. Pazar günü yaklaşık 7 bin kişi, belediye binasındaki yıkımı protesto etmek için kentte yürüdü.
Yangın, yakıt ve temel tüketim fiyatlarındaki artış, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerle ülke genelinde yapılan yürüyüşlerin şiddet olaylarına sahne olan bölümünde çıktı. Limoges’ta gün içindeki yürüyüşün başlangıçta sakin geçtiği, akşam saatlerinde ise bazı grupların güvenlik güçleriyle çatıştığı bildirildi.
Macron ekonomik tedbirler ve güvenlik planı açıkladı
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, pazar günü televizyondan yaptığı konuşmada yağmalama olaylarına karışanların zararı karşılaması gerektiğini, cumhuriyet kurumlarını hedef alanların ise hesap vereceğini söyledi. Macron, valilere belediye başkanlarıyla birlikte kamu binaları ve iş yerlerinin korunması için çalışmaları talimatını verdi.
Macron, yakıt ve doğal gaz tedariki için uluslararası girişimlerin sürdüğünü, hükümetin de akaryakıt dağıtıcılarıyla fiyatlara yansıyacak tedbirler üzerinde çalıştığını bildirdi. Cumhurbaşkanı, lise ve üniversite öğrencilerinin yaşam koşulları ile gelecek kaygılarına ilişkin çok taraflı görüşmelerin bu hafta başlayacağını açıkladı.
Başbakan Sébastien Lecornu’nun zarar gören işletmelere yardım ulaştırmak için kriz birimine başkanlık edeceği, valilerin ise yerel belediyelerle koruma tedbirlerini koordine edeceği belirtildi. Macron, gerekli görülmesi hâlinde yeni gösterilerin yasaklanabileceği mesajını da verdi. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, protesto hakkının temel bir hak olduğunu ancak şiddet yoluyla kamu düzenini bozmanın kabul edilemeyeceğini belirtti.
Limoges belediye binasında yangın nasıl çıktı?
Olaylar, Limoges’taki A20 bağlantısı yakınında havai fişek ve benzeri maddelerin güvenlik güçlerine atılmasıyla yoğunlaştı. Güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz kullandı; bir polis aracı ateşe verildi ve karayolu bağlantısında ulaşım kesintiye uğradı.
Daha sonra bir grup belediye binasına yöneldi. Görgü tanıklarının aktardığı bilgilere göre, belediye binası önündeki bir belediye polis aracı yakıldı, binanın camları kırıldı ve içeri giren kişiler yangın çıkardı. İtfaiye ekipleri akşam saatlerinde müdahaleye başladı ancak alevler kısa sürede çatıya ulaştı.
Yangın sırasında binanın sağ cephesindeki bölüm çöktü, ardından çan kulesi alevlerin içine yıkıldı. Yerel yetkililer, batı kanadı dışındaki çatının alt katların üzerine çöktüğünü ve dış cephenin yaklaşık üçte ikisinin yok olduğunu bildirdi. İtfaiye ekiplerinin binadan bir Fransız bayrağını kurtardığı aktarıldı.
1883 yapımı bina büyük ölçüde zarar gördü
Limoges Belediye Binası 1883’te hizmete açıldı ve 1975’te tarihi yapı statüsü aldı. Paris Belediye Binası mimarisinden esinlenen yapı, taş süslemeleri, mozaikleri ve Limoges porselenini temsil eden armalarıyla kentin simgeleri arasında bulunuyordu.
Belediye binasının çan kulesinde, kent için simgesel değer taşıyan cumhuriyet çanı yer alıyordu. Yangından önce binanın yenilenmesi için yaklaşık 4 milyon avroluk çalışma öngörülüyordu. Yangının ardından oluşan zararın ise on milyonlarca avroya ulaşabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guérin, yangını kınadı ve sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunacağını açıkladı. Guérin, belediye binasında bulunan güvenlik görevlilerinin tehdit edildiğine ilişkin bilgilerin incelendiğini de söyledi. Olaylarda bazı polislerin hafif yaralandığı, belediye polisinde yaralanma bildirilmediği aktarıldı.
Fransa genelinde protestolar ve gözaltılar arttı
17 Ekim’deki gösteriler, sosyal medyada yapılan çağrıların ardından ülke çapında yayıldı. Eylemlere katılanlar, petrol, enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra ücretler, emekli aylıkları, eğitim koşulları ve kamu hizmetleri için talepler dile getirdi. Bazı göstericiler, 2018’de başlayan Sarı Yelekliler hareketinin sembolü olan fosforlu sarı yelekleri taşıdı.
Yetkililer, eylemlere yaklaşık 550 bin kişinin katıldığını açıklarken, organizatörler katılım sayısını 800 bin olarak duyurdu. İçişleri makamları, ülke genelinde yaklaşık 2.400 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Paris bölgesinde gözaltına alınanların sayısının en az 855 olduğu aktarıldı. Limoges’ta ise yaklaşık 20 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.
Paris’te Place de la République çevresinde bazı gruplar polisle çatıştı; araçlar ve çöp kutuları ateşe verildi, bazı iş yerleri yağmalandı. Güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Marsilya, Lyon, Rennes, Toulouse, Montpellier, Grenoble ve Bordeaux’da da kamu binalarına, iş yerlerine veya güvenlik güçlerine yönelik saldırılar bildirildi.
Pazar günü Paris’te birkaç yüz kişi yeniden Place de la République’de toplandı. Polis, taş ve şişe atan gruplara göz yaşartıcı gaz ve ses bombalarıyla müdahale etti; bazı bisikletler ile çöp kutularının ateşe verilmeye çalışıldığı bildirildi. Lyon’da da daha sınırlı ölçekte yağma ve çatışma yaşandı.
Yaralanmalar ve hasar için soruşturmalar sürüyor
Ülke genelinde yaklaşık 1.500 iş yerinin zarar gördüğü veya yağmalandığı, zararın yüz milyonlarca avroya ulaşabileceği belirtildi. İçişleri makamları, cumartesi günkü olaylarda yaklaşık 1.000 polis memurunun yaralandığını, yedi polisin durumunun ağır olduğunu açıkladı.
Paris’teki ana yürüyüş sırasında bir kişi kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Savcılık, ölümle ilgili soruşturma başlattı. Saint-Étienne’de bir genç elini kaybederken, Mulhouse’ta 17 yaşındaki bir kızın gözünü kaybetmesiyle sonuçlanan yaralanma hakkında da soruşturma açıldı.
Hükümet, şiddet olaylarından radikal grupları ve yağma amacıyla eylemlere katılan kişileri sorumlu tutuyor. Buna karşılık ülke genelindeki yürüyüşlerin önemli bölümünün barışçıl geçtiği bildirildi. Yangının failleri, belediye binasındaki hasarın tam boyutu ve restorasyonun finansmanı hakkında soruşturmaların sürmesi bekleniyor.
Protestolar seçim öncesi siyasi tartışmayı büyüttü
Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimine yaklaşık altı ay kala yaşanan olaylar, hükümetin protestolara hazırlığı konusunda muhalefetin eleştirilerine neden oldu. Siyasi aktörler, şiddetin nedenleri ve güvenlik politikaları konusunda birbirini suçladı.
Şiddet olayları, haftalardır devam eden öğrenci eylemleri ile hayat pahalılığına karşı düzenlenen yürüyüşlerin ardından yaşandı. Öğrenciler sınıflardaki yoğunluk, öğretmen eksikliği ve okul binalarının durumu konusunda talepler dile getiriyordu. Yetkililerin, yeni eylem çağrılarına karşı Paris ve diğer kentlerde güvenlik önlemlerini sürdürmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Fransa'daki protestolarda kaç kişi gözaltına alındı?
Fransa İçişleri makamları, 17 Ekim'de başlayan protestolardaki şiddet olaylarının ardından ülke genelinde yaklaşık 2.400 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.
Fransa'daki protestolar neden düzenlendi?
Göstericiler, artan yakıt, enerji ve temel tüketim fiyatları ile hayat pahalılığına, eğitim koşullarına ve kamu hizmetlerindeki sorunlara karşı yürüdü.
Limoges Belediye Binası'na ne oldu?
Limoges'taki 1883 yapımı tarihi belediye binasında çıkan yangın çatı ve 43 metre yüksekliğindeki çan kulesinin çökmesine neden oldu. Yerel makamlar yapının büyük ölçüde kaybedildiğini açıkladı.
Emmanuel Macron protestoların ardından hangi adımları açıkladı?
Emmanuel Macron, enerji ve yakıt tedariki için uluslararası girişimler yürütüleceğini, öğrenciler için diyalog başlatılacağını ve zarar gören işletmelere mali destek sağlanacağını duyurdu. Macron ayrıca yağma ve şiddet olaylarına katılanların yargı önünde hesap vereceğini söyledi.
Protestolarda kaç güvenlik görevlisi yaralandı?
İçişleri makamları, cumartesi günkü olaylarda yaklaşık 1.000 polis memurunun yaralandığını ve yedi polisin durumunun ağır olduğunu açıkladı.