Fransa’nın kuzeyindeki Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrenci, 5 Ekim Pazartesi günü lise protestosu sırasında meydana gelen patlamada elini kaybetti. Olay, öğretmen açığı, kalabalık sınıflar ve okul binalarının yetersizliği gerekçesiyle ülke geneline yayılan öğrenci eylemlerinin sürdüğü sırada yaşandı. Yetkililer olayla ilgili adli ve idari soruşturma başlattı.
Öğrencinin yaşamının tehlikede olmadığı, yaralının hızla yakındaki bir hastaneye sevk edildiği açıklandı. Öğrencinin elinin yanı sıra alt kolunun bir bölümünden de yaralandığı bildirildi. İlk bilgiler, olay yerinde yaklaşık 200 ila 250 göstericinin bulunduğuna işaret ediyor. Eğitim kurumlarındaki protestolar nedeniyle 5 Ekim sabahı ülke genelinde yaklaşık 400 ila 500 lise tamamen veya kısmen kapalı kaldı.
Lens’teki patlamanın koşulları soruşturuluyor
Pas-de-Calais Valiliği, Lens’teki yaralanmanın ardından inceleme açıldığını duyurdu. Polis kaynaklarının ilk değerlendirmesine göre öğrenci, çevik kuvvet ekiplerinin kullandığı ses ve basınç etkili bombayı yerden almış ve patlayıcı elinde infilak etmiş olabilir.
Ancak olay anında öğrenciye yakın olduğunu söyleyen bir tanık, öğrencinin patlayıcıyı yerden almadığını öne sürdü. Savcılık, olayın kesin gelişim biçiminin henüz belirlenmediğini bildirdi. Soruşturma, öğrencinin patlayıcıyı alıp almadığını veya patlayıcının doğrudan öğrenciye isabet edip etmediğini araştıracak.
Polis denetim birimi, kullanılan müdahale aracının koşullara uygunluğunu da inceleyecek. Lens Belediye Başkanı Sylvain Robert, olayın hem polis hem de öğrenciler yönünden nasıl geliştiğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi. Auguste Béhal Lisesi, güvenlik gerekçesiyle uzaktan eğitime geçtiğini ve okul topluluğu için psikolojik destek birimi kurulduğunu açıkladı.
Lens’teki olay, protestolarda polis güç kullanımı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. İnsan hakları savunucuları, göstericilerin önemli bölümünün reşit olmaması nedeniyle müdahale yöntemlerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Yetkililer ise bazı eylemlerde polise cisim atıldığını ve kamu düzeninin korunmasının öncelik olduğunu belirtiyor.
Öğrenciler hangi eğitim sorunlarına tepki gösteriyor
Lise öğrencilerinin eylemleri 17 Eylül’de Paris’in banliyölerinden Créteil’de, öğretmenlerin personel ve kaynak yetersizliği nedeniyle düzenlediği grevlere destek amacıyla başladı. Eylemler kısa sürede Paris, Lille, Bordeaux, Toulouse, Rennes ve başka kentlerdeki liselere yayıldı.
Öğrenciler, uzun süre boş kalan öğretmen kadroları, öğretmen devamsızlıkları, yoğun ders programları ve yıpranmış okul binaları için çözüm istiyor. Göstericiler ayrıca artan sıcaklıklara uygun olmayan sınıfların eğitim koşullarını zorlaştırdığını söylüyor. Bazı liselerde öğrenciler okul girişlerini kapatırken, bazı öğrenciler derslere katılmayı sürdürdü.
Fransa Eğitim Bakanlığı verilerine göre ülkedeki yaklaşık 3 bin 700 lisenin 400’den fazlasında 5 Ekim sabahı eğitim tamamen veya kısmen aksadı. Paris bölgesindeki 15-17 yaş grubuna eğitim veren 468 lisenin yaklaşık üçte birinin kapalı kalması bekleniyordu.
Şiddet olayları, gözaltılar ve okul hasarları
Gösterilerin bir bölümünde okul binaları, otobüs durakları ve kamu alanlarında hasar oluştu. Lille’de maskeli kişiler bazı otobüs duraklarına zarar verdi ve çöp kutularını ateşe verdi. Bordeaux’da bazı göstericilerin polise havai fişek attığı, güvenlik güçlerinin zaman zaman göz yaşartıcı gaz kullandığı bildirildi.
Paris’teki Vauquelin Lisesi’nde girişe yönelik saldırı ve yangın girişimi nedeniyle bina tahliye edildi, dersler askıya alındı. Okul yönetimi, saldırıyı gerçekleştiren kişilerin okul öğrencisi olduğuna inanmadığını açıkladı. İtfaiye yangını söndürdü.
Eğitim Bakanı Édouard Geffray, protestoların başlamasından beri 24 okulun yakıldığını veya tahrip edildiğini, 78 eğitim çalışanının yaralandığını bildirdi. Yetkililer 5 binden fazla kişinin gözaltına alındığını, gözaltına alınanların yaklaşık yüzde 85’inin reşit olmadığını açıkladı. Zararın parasal boyutuna ilişkin farklı tahminler bulunsa da kamu binaları ve ulaşım altyapısında geniş çaplı hasar kaydedildi.
Hükümetin planı ve 6 Ekim gösterileri
Başbakan Sébastien Lecornu, yerel yönetimlerden uzun süreli öğretmen eksiklerini ve boş kadroları öncelikli olarak gidermelerini istedi. Lecornu, okul binalarının yenilenmesini görüşmek üzere bölge başkanlarıyla 6 Ekim Salı günü toplantı yapmayı planladı.
Hükümet ayrıca kamu malına zarar verenlerin onarım masraflarından mali olarak sorumlu tutulmasını öngören yasa tasarısını hızlandırmak istiyor. Tasarı, reşit olmayanların yol açtığı zararlarda ailelerin sorumluluğu tartışmasını da içeriyor. Sendikalar, düzenlemenin dar gelirli aileler üzerinde ek baskı yaratabileceği görüşünde.
Öğrenci örgütleri ve sendikalar, 6 Ekim Salı günü ülke çapında yeni gösteriler çağrısı yaptı. Sendikalar, lise öğrencilerinin güvenliğini sağlamak amacıyla eylemlerde yer alacaklarını duyurdu. Güvenlik birimleri özellikle Paris merkezindeki eylemlerde yeni çatışma riskine karşı hazırlık yapıyor.
Sıkça Sorulanlar
Lens'teki lise protestosunda ne oldu?
Fransa'nın Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrenci, polis müdahalesi sırasında patlayan ses ve basınç etkili bomba nedeniyle elini ve alt kolunun bir bölümünü kaybetti.
Lens'te yaralanan öğrencinin sağlık durumu nedir?
Yetkililer, 15 yaşındaki öğrencinin yaşamının tehlikede olmadığını ve öğrencinin hızla yakındaki bir hastaneye sevk edildiğini açıkladı.
Patlayıcının öğrenciye nasıl ulaştığı belli mi?
Olayın kesin gelişim biçimi henüz belirlenmedi. İlk polis değerlendirmesi öğrencinin bombayı yerden aldığını öne sürerken, bir tanık öğrencinin patlayıcıyı almadığını söyledi; polis denetim birimi inceleme yürütüyor.
Fransa'daki lise öğrencileri neden protesto düzenliyor?
Lise öğrencileri öğretmen açığı, kalabalık sınıflar, boş kalan kadrolar ve yıpranmış okul binaları nedeniyle daha iyi eğitim koşulları talep ediyor.
Protestolar eğitim kurumlarını nasıl etkiledi?
5 Ekim'de Fransa genelinde yaklaşık 400 ila 500 lise tamamen veya kısmen kapandı. Lens'teki Auguste Béhal Lisesi de olayın ardından uzaktan eğitime geçti.