Ermenistan, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nde oy ve temsilci atama hakkını kaybetti

Ermenistan’ın oy ve atama yetkileri kaldırıldı

Ermenistan, Moskova’da yapılan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) Liderler Zirvesi’nin ardından örgütteki iki temel yetkisini kaybetti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Erivan’ın KGAÖ içinde oy kullanamayacağını ve üst düzey görevlere kendi temsilcilerini atayamayacağını açıkladı.

Karar, Ermenistan’ın KGAÖ üyeliğini sona erdirmiyor. Ancak Erivan yönetiminin örgütün karar alma mekanizmalarına katılımı ile kurum içindeki temsil gücü önemli ölçüde sınırlandı. Ermenistan, üyelik statüsünü korurken oy hakkından ve üst düzey kadrolara aday gösterme imkânından mahrum kaldı.

Peskov, Moskova’daki zirvede Ermenistan’a ilişkin düzenlemenin kabul edildiğini söyledi. Kremlin Sözcüsü, KGAÖ’nün Ermenistan’ın oy kullanma ve üst düzey görevlere temsilci atama haklarının kaldırılması yönünde karar aldığını bildirdi.

Kararın gerekçesi yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

Kremlin, kararın gerekçesi olarak Ermenistan’ın KGAÖ kapsamındaki yükümlülüklerini birkaç yıldır yerine getirmemesini gösterdi. Peskov’a göre örgüt üyeleri, Ermenistan’ın söz konusu iki yetkisinin kaldırılmasını önerdi ve zirvede öneri kabul edildi.

Ermenistan’ın mali yükümlülükleri de tartışmanın başlıklarından biri oldu. Zirve öncesindeki açıklamalarda, Erivan’ın üyelik aidatlarını iki yılı aşkın süredir ödemediği bilgisi paylaşılmıştı. Düzenlemenin KGAÖ Şartı’nın 25’inci maddesi çerçevesinde gündeme geldiği belirtildi.

KGAÖ, Rusya’nın yanı sıra Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Ermenistan’ın yer aldığı savunma ittifakı niteliğinde bir örgüt olarak faaliyet yürütüyor. Ermenistan’ın haklarının sınırlandırılması, örgütün üye ülkeler arasındaki görev ve yükümlülük düzenini yeniden gündeme taşıdı.

Üyelik sürüyor, Erivan katılımı askıda bulunuyor

Ermenistan, Şubat 2024’ten beri KGAÖ faaliyetlerine katılımını askıya almıştı. Erivan yönetimi, güvenlik ihtiyaçlarının örgüt tarafından yeterince karşılanmadığını savunmuş; toplantılara ve diğer örgütsel çalışmalara katılmamıştı.

Moskova zirvesinde alınan karar, askıya alınmış katılımın ardından Ermenistan’ın örgüt içindeki yetkilerini de daralttı. Buna karşın KGAÖ tarafından Ermenistan’ın üyeliğinin sona erdirildiğine dair bir açıklama yapılmadı. Ermenistan, resmî olarak ittifakın üyesi olmayı sürdürüyor.

Oy hakkının kaldırılması, Ermenistan’ın KGAÖ kararlarında doğrudan etkide bulunmasını engelleyecek. Üst düzey görevlere temsilci atama yetkisinin kaldırılması ise Erivan’ın örgütün yönetim kadrolarındaki görünürlüğünü azaltacak.

Paşinyan beş yıllık dönüş planını reddetmişti

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ağustosta yaptığı açıklamada KGAÖ faaliyetlerine yeniden katılmayı planlamadıklarını söylemişti. Paşinyan, önümüzdeki beş yıl içinde KGAÖ’ye dönme veya Ermenistan’ın örgüt çalışmalarını yeniden etkinleştirme niyetleri bulunmadığını açıklamıştı.

Paşinyan, KGAÖ’nün Ermenistan’ı örgütten çıkarma yönünde karar almasının kendisini memnun edeceğini de söylemişti. Moskova’daki son düzenleme, Paşinyan yönetiminin uzun süredir mesafeli tuttuğu KGAÖ ilişkilerinde yeni bir aşama oluşturdu.

Ermenistan’ın ittifaktaki geleceği bakımından sonraki adım, Erivan’ın üyelikten resmen ayrılıp ayrılmayacağı veya askıya alınmış katılım politikasını sürdürüp sürdürmeyeceği olacak. Mevcut kararda üyeliğin feshi yer almazken, Ermenistan’ın KGAÖ içindeki etkili katılım kapasitesi oy ve atama haklarının kaldırılmasıyla daha da daraldı.