Gadi Eisenkot, hükümeti kurma görüşmelerini sürdürdüğü sırada geçici Başbakan Binyamin Netanyahu’ya acil olmayan askeri girişimlerden kaçınması çağrısı yaptı. Uyarı, İsrail’in İran’a yönelik olası askeri hamlesine dair tartışmaların yoğunlaştığı, yeni Knesset’te Netanyahu karşıtı çoğunluğun ilk oylamalarda üstünlük sağladığı bir dönemde geldi.
Eisenkot, doğrudan, acil ve ertelenemez bir tehdit bulunmadığı sürece güvenlik güçlerinin harekete geçirilmemesi gerektiğini söyledi. Netanyahu’nun ofisi ise hükümet kararlarının güvenlik gerekçeleriyle ve güvenlik kurumlarıyla tam koordinasyon içinde alındığını bildirdi.
Eisenkot’tan geçici hükümete askeri adım uyarısı
Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, Netanyahu’ya gönderdiği mektupta yeni hükümet yemin edene kadar bekleyebilecek nitelikteki tehlikeli adımlarda itidal ve ihtiyat çağrısı yaptı. Eisenkot, İsrail’in gergin bir güvenlik ortamından geçtiğini belirtti.
Eisenkot’a göre doğrudan ve ertelenemez tehdit olmadan güvenlik güçlerini harekete geçirmek, vatandaşların devlet kurumlarına güveni üzerinde ağır sonuçlar doğurabilir. Eisenkot ayrıca Netanyahu’nun, güvenlik kurumlarının yöneticilerini siyasi beklentiler ile mesleki sorumlulukları arasında tercih yapmak zorunda bırakmamasını istedi.
Uyarı, İran’a yönelik saldırı ihtimalinin İsrail siyasetinde tartışıldığı günlerde yapıldı. Eisenkot, mektubunda belirli bir operasyonun adını vermedi. Açıklamanın odağında, geçici hükümet döneminde alınabilecek geniş sonuçlu askeri kararların sınırlandırılması yer aldı.
Netanyahu’nun ofisi eleştirileri reddetti
Netanyahu’nun ofisi, Eisenkot’un mektubuna sert yanıt verdi. Açıklamada, hükümetin güvenlik alanındaki kararları güvenlik nedenleriyle aldığı ve ilgili kurumlarla tam eşgüdüm sağladığı savunuldu.
Geçici başbakanlık ofisi, hassas güvenlik konularının kamuoyu önünde tartışılmasını sorumsuzluk olarak nitelendirdi. Eisenkot ise resmi kanallardan güvenlik brifingi alma talebinin kabul edilmediğini açıkladı.
Eisenkot ayrıca Netanyahu’nun Knesset Dışişleri ve Savunma Komitesi toplantısını ertelemeye çalıştığını ileri sürdü. Netanyahu’nun ofisinin açıklaması ile Eisenkot’un iddiası arasındaki görüş ayrılığına ilişkin bağımsız bir doğrulama açıklanmadı.
Yeni Knesset’te güç dengesi Netanyahu aleyhine değişti
İsrail’de 27 Ekim’deki parlamento seçiminin ardından 120 sandalyeli Knesset’te hiçbir blok tek başına hükümet kuracak 61 sandalyeye ulaşamadı. Netanyahu’nun müttefikleri 53, Eisenkot öncülüğündeki Yahudi partileri 48 sandalye kazandı. Arap partilerinin toplam 19 milletvekili, Meclis’teki kritik oylamalarda belirleyici konuma geldi.
Yeni parlamentonun ilk gününde Eisenkot liderliğindeki muhalefetin önerisi 63 oyla kabul edildi; Netanyahu bloğu 50 oyda kaldı. Knesset, parlamentonun çalışmalarını düzenleyecek 22 üyeli Düzenleme Komisyonu’nun kurulmasını onayladı. Komisyonda Eisenkot ve Netanyahu blokları dokuzar, Arap partileri dört üyeyle temsil ediliyor.
Düzenleme Komisyonu daha sonra iki geçici komisyonun kuruluşunu 13’e karşı 9 oyla kabul etti. Dışişleri ve Savunma Komisyonu başkanlığı için Avigdor Liberman, Maliye Komisyonu başkanlığı için Liran Avisar Ben-Horin’in adı öne çıktı. Geçici komisyonlar, kalıcı komisyonlar kurulana kadar parlamento gündemi ve yasama çalışmalarında etkili olacak.
Eisenkot’un hükümet kurma görüşmelerinde engeller sürüyor
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un hükümeti kurmakla görevlendirdiği Eisenkot’un koalisyon görüşmeleri için altı haftalık süresi bulunuyor. Mevcut takvime göre Eisenkot’un 6 Aralık’a kadar hükümet kurması gerekiyor. Süre uzatılırsa görüşmeler 20 Aralık’a kadar devam edebilecek.
Eisenkot, Arap partilerinin desteği olmadan 61 milletvekiline ulaşamıyor. Ancak Eisenkot blokundaki Naftali Bennett ve Avigdor Liberman, Arap partileriyle doğrudan koalisyon kurulmasına karşı çıkıyor. Ra’am lideri Mansur Abbas kabineye katılmaya açık dururken, Birleşik Liste hükümet dışında kalarak destek verme seçeneğini savunuyor.
Muhalefet, yeni Meclis döneminin ilk gününde 7 Ekim 2023 saldırılarına ilişkin resmi devlet soruşturması açılması, başbakanlık makamına süre sınırı getirilmesi ve önceki dönemde yargı yetkilerini daraltan düzenlemelerin kaldırılması için yasa teklifleri sundu. Muhalefet ayrıca Meclis Başkanlığı için görev değişikliği girişimi başlattı.
Eisenkot’un askeri kararlar konusundaki uyarısı, hükümet kurma pazarlıkları sonuçlanmadan Netanyahu’nun geçici başbakan olarak yetkilerini sürdürdüğü dönemdeki siyasi gerilimi artırdı. Knesset’teki oylamalar, Netanyahu karşıtı blokun Arap partilerinin desteğiyle Meclis çalışmalarında çoğunluk sağlayabildiğini gösterirken, aynı aritmetiğin kalıcı bir hükümet koalisyonuna dönüşüp dönüşmeyeceği henüz netleşmedi.
Sıkça Sorulanlar
Gadi Eisenkot, Binyamin Netanyahu'yu neden uyardı?
Gadi Eisenkot, yeni hükümet kurulana kadar doğrudan ve ertelenemez bir tehdit yoksa askeri girişim yapılmamasını istedi. Eisenkot, geçiş dönemindeki askeri kararların devlet kurumlarına duyulan güvene zarar verebileceğini söyledi.
Netanyahu'nun ofisi Eisenkot'un uyarısına ne yanıt verdi?
Netanyahu'nun ofisi, hükümetin güvenlik kararlarını ilgili kurumlarla tam koordinasyon içinde aldığını bildirdi. Ofis, hassas güvenlik meselelerinin kamuoyu önünde tartışılmasını eleştirdi.
İsrail parlamentosunda güç dengesi nasıl oluştu?
120 sandalyeli Knesset'te Netanyahu bloğu 53, Eisenkot öncülüğündeki Yahudi partileri 48 sandalye kazandı. Toplam 19 sandalyeye sahip Arap partileri, kritik oylamalarda Netanyahu karşıtı çoğunluğun oluşmasında belirleyici rol oynuyor.
Gadi Eisenkot hükümeti ne zamana kadar kurmak zorunda?
Mevcut takvime göre Gadi Eisenkot'un 6 Aralık 2026'ya kadar hükümet kurması gerekiyor. Cumhurbaşkanının süre uzatması vermesi halinde görüşmeler 20 Aralık 2026'ya kadar sürebilir.