Çin’in ocak-ekim dönemindeki dış ticaret fazlası 1,04 trilyon dolara yükseldi. Gümrük verileri, Çin’in üst üste ikinci yıl ilk 10 ayda 1 trilyon dolar eşiğini aştığını gösterdi. Ekim ayında ihracat yıllık bazda yüzde 35,2, ithalat ise yüzde 41,6 arttı. İthalattaki daha güçlü yükseliş, aylık dış ticaret fazlasını eylüldeki 133,5 milyar dolardan 105,3 milyar dolara indirdi.
Ekim ihracatı yüksek teknoloji talebiyle hızlandı
Ekimdeki yüzde 35,2’lik ihracat artışı, yüzde 33,5 düzeyindeki piyasa beklentisini aştı. Eylül ayında kaydedilen yüzde 36,3’lük artışın sınırlı biçimde altında kalan büyüme, Çin mallarına yönelik dış talebin yüksek seyrini koruduğunu gösterdi.
Çipler, elektronik ürünler, otomobiller ve yapay zekâ altyapısında kullanılan ekipmanlar ihracat artışının başlıca kaynakları arasında yer aldı. Küresel şirketlerin veri merkezi yatırımları, Çin’in elektronik tedarik zincirindeki üreticilerine sipariş desteği sağladı. Yüksek teknolojili ürün ithalatının değer bazında yüzde 72 artması da teknoloji sektöründeki ara malı ve ekipman talebinin güçlendiğine işaret etti.
Ocak-ekim dönemindeki 1,04 trilyon dolarlık fazla, 2025’in aynı dönemindeki eşiğin daha erken aşılmasını sağladı. Çin, 2025 yılını 1,2 trilyon dolarlık rekor dış ticaret fazlasıyla tamamlamıştı. Mevcut eğilim sürerse yıllık toplamın geçen yılki düzeyi geçme olasılığı bulunuyor.
İthalat yüzde 41,6 arttı, aylık fazla daraldı
Çin’in ekim ithalatı yıllık bazda yüzde 41,6 büyüdü. Artış, eylüldeki yüzde 31’lik yükselişin üzerinde gerçekleşti ve yüzde 32’lik piyasa tahminini geride bıraktı. İthalattaki hızlanma, aylık ticaret fazlasının nisan ayından beri görülen en düşük düzeye inmesinde etkili oldu.
Teknoloji ürünlerinin yanı sıra bakır gibi kritik mineraller ile sıvılaştırılmış doğal gaz, petrol ve kömür alımları ithalat değerini yukarı taşıdı. Ham petrol ithalatı yıllık bazda gerilemesine karşın, alım hacmi mart ayından beri en yüksek seviyeye çıktı. Orta Doğu’daki arz akışına ilişkin riskler, enerji alıcılarının tedarik arayışını artırdı.
İthalat verilerindeki yükseliş, iç talebin kalıcı biçimde güçlendiği anlamına gelmiyor. Perakende satışlarındaki düşük artış ve gayrimenkul sektöründeki uzun süren baskı, hane halkı tüketiminin ekonomik büyümeye sınırlı katkı verdiğini gösteriyor. İhracat, Çin’in yıllık yüzde 4,5-5 büyüme hedefi açısından önemli bir destek olmaya devam ediyor.
ABD ve Avrupa Birliği ile ticaret gerilimi sürüyor
Çin’in ABD ile dış ticaret fazlası ekimde 32,71 milyar dolar oldu. Eylül ayında 34,01 milyar dolar olan tutar hafifçe gerilese de iki ekonomi arasındaki ticaret anlaşmazlıklarının ana başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Çin’in ABD’ye ihracatı ekimde değer bazında yüzde 32,9, ABD’den ithalatı ise yaklaşık yüzde 35 arttı.
Washington ile Pekin, ticaret ateşkesini ocak ayına kadar iki ay uzatma konusunda anlaşmıştı. Karşılıklı gümrük vergilerinin azaltılması ve bazı ihracat kontrollerinin sınırlandırılması, anlaşmanın uygulamasında belirleyici olacak. Şi Cinping ile Donald Trump’ın Shenzhen’de düzenlenmesi planlanan Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesindeki görüşmesinde ticaretin öne çıkması bekleniyor.
Avrupa Birliği’nin Çin menşeli hibrit araç ithalatını sınırlama kararı da ihracat görünümündeki önemli risklerden biri. 1 Aralık’ta yürürlüğe girmesi planlanan yıllık 350 bin araçlık sınır, son aylardaki sevkiyat hızının altında kalıyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce öne çekilen sevkiyatlar, kısa vadede Çin’in Avrupa’ya ihracatını destekleyebilir.
Yapay zekâ yatırımları ihracat için fırsat ve risk taşıyor
Yapay zekâ altyapısına yönelik küresel yatırım dalgası, Çin’in çip, elektronik ve veri merkezi ekipmanı satışlarını destekliyor. Çin, en gelişmiş yarı iletkenlerin tümünü üretmese de veri merkezlerinde kullanılan çok sayıda ekipman ve bileşende geniş üretim kapasitesine sahip.
Yapay zekâ yatırımlarındaki yavaşlama, ihracat büyümesi için temel risklerden biri olarak görülüyor. Çip ve elektronik ürün fiyatlarındaki düşüş ile sevkiyat hacimlerindeki gerileme, Çinli üreticilerin gelirlerini ve kâr marjlarını baskılayabilir. Bazı göstergeler, ekimde yeni iç ve dış siparişler ile fabrika faaliyetlerinde zayıflama yaşandığını gösterdi.
Ticaret ortakları, Çin’den iç tüketimi artırmasını ve dış ticaret dengesini iyileştirmesini istiyor. Çinli yetkililer daha dengeli küresel ticaret hedeflediklerini açıklıyor. Ancak kapasite fazlası, yüksek tasarruf eğilimi ve zayıf tüketim, üreticilerin dış pazarlara yönelimini güçlü tutuyor; söz konusu eğilim ABD ve Avrupa Birliği ile yeni ticaret engelleri riskini artırıyor.
Sıkça Sorulanlar
Çin'in dış ticaret fazlası ocak-ekim döneminde ne kadar oldu?
Çin'in ocak-ekim 2026 dönemindeki dış ticaret fazlası 1,04 trilyon dolara ulaştı. Çin, üst üste ikinci yıl ilk 10 ayda 1 trilyon dolar eşiğini geçti.
Çin'in ekim ihracatı ve ithalatı ne kadar arttı?
Çin'in ekim 2026 ihracatı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 35,2 arttı. İthalat ise yüzde 41,6 yükseldi ve ihracattan daha hızlı büyüdü.
Çin'in aylık ticaret fazlası neden geriledi?
Çin'in aylık ticaret fazlası, ithalat artışının ihracat artışını aşması nedeniyle eylüldeki 133,5 milyar dolardan ekimde 105,3 milyar dolara düştü. Teknoloji ürünleri, kritik mineraller ve enerji alımları ithalatı destekledi.
Yapay zekâ yatırımları Çin'in ihracatını nasıl etkiliyor?
Küresel veri merkezi ve yapay zekâ altyapısı yatırımları, Çin'in çip, elektronik ürün ve ilgili ekipman satışlarını artırıyor. Yapay zekâ yatırımlarındaki olası yavaşlama ise Çin'in elektronik ihracatı için risk oluşturuyor.
Çin'in dış ticaret fazlası neden ABD ve Avrupa Birliği için önemli?
Yüksek dış ticaret fazlası, ABD ve Avrupa Birliği'nin Çin'den daha dengeli ticaret ve daha güçlü iç talep beklentisini artırıyor. Gümrük vergileri, ihracat kontrolleri ve araç ithalatı sınırlamaları iki pazarla ilişkilerde öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.