Cuma, 20 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

Birleşik Krallık ile AB, Brexit sonrası üç düzenlemede uzlaştı

Birleşik Krallık ile AB, Brexit sonrası üç düzenlemede uzlaştı

nytimes.com

WhatsAppXE-Posta

Brüksel zirvesinde gıda, karbon ve gençlik uzlaşısı

Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği, Brüksel’de yapılan zirvede Brexit sonrasında ikili ilişkileri kolaylaştırmayı hedefleyen üç ana düzenleme üzerinde anlaştı. Paket; hayvansal ve bitkisel ürün ticaretindeki sınır kontrollerinin azaltılmasını, tarafların emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanmasını ve gençler için karşılıklı çalışma, eğitim ve seyahat programını kapsıyor.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, anlaşmayı Avrupa ile ilişkilerde yeni bir aşama olarak tanımladı. Avrupa Birliği liderleri de ekonomik güvenlik, savunma ve çevre politikalarında daha yakın eş güdüm için ortak zemin bulunduğunu bildirdi. Anlaşmalar, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’ne yeniden katılması anlamına gelmiyor; tek pazar, gümrük birliği ve serbest dolaşım dışında tutuluyor.

Gıda ticareti düzenlemesiyle bitki, hayvan ve ilgili ürünlerin sevkiyatında Brexit sonrasında getirilen çok sayıdaki sertifika ve fiziki kontrolün büyük bölümünün kaldırılması planlanıyor. Birleşik Krallık, karşılığında belirli alanlarda Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği ve sağlık standartlarıyla uyumlu sonuçlar sağlamayı kabul edecek.

Yeni düzenlemeler 2028 ve 2030 takvimine bağlandı

Taraflar, gıda ticareti ve emisyon piyasası bağlantısının 2028’den itibaren uygulanmasını hedefliyor. Gıda kontrollerinin azaltılması, ihracatçıların belge, bekleme ve lojistik maliyetlerini düşürebilir. Düzenleme, Büyük Britanya’dan Kuzey İrlanda’ya gönderilen gıda ürünleri üzerindeki bazı kontrolleri de hafifletebilir. İthalat ve ihracat yapan işletmeler için tüm gümrük işlemleri ise sona ermeyecek.

Emisyon ticaret sistemlerinin bağlanması, çelik gibi karbon yoğun ürünlerde tarafların birbirine uyguladığı sınırda karbon maliyetlerini azaltmayı amaçlıyor. Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği, karbon salımı için ayrı piyasalarda ödenen bedellerin çifte yük oluşturmamasını hedefliyor. Teknik uygulama kuralları ile sektörlere ilişkin ayrıntıların yürürlük öncesinde tamamlanması gerekecek.

Gençlik deneyim programı, Avrupa Birliği ülkelerinden ve Birleşik Krallık’tan 18-31 yaş arasındaki 100 bine kadar gencin karşı tarafta üç yıla kadar yaşamasına, çalışmasına veya eğitim almasına imkân tanıyacak. Taraflar, gençlerin programdan en geç Ocak 2030’a kadar yararlanmasını amaçlıyor. Program, Brexit ile sona eren serbest dolaşımın geri dönüşü sayılmıyor; kontenjan ve süre sınırlarıyla işleyecek.

Üniversite ücretleri altı aylık müzakereye kaldı

Zirvenin çözüme bağlanmayan temel başlığı, karşılıklı üniversite öğrenim ücretleri oldu. Avrupa Birliği, Birleşik Krallık’ta eğitim görecek Avrupa Birliği vatandaşlarının daha düşük ücretlerden yararlanmasını isterken, Birleşik Krallık hükümeti maliyet ve karşılıklılık şartlarını görüşmek istiyor. Taraflar, üniversite harçları için altı ay içinde bir uzlaşma arayacak.

Gıda, karbon ve gençlik düzenlemelerinin fiilen başlaması da üniversite ücretleri görüşmelerinin sonucuna bağlı olabilir. Avrupa Birliği tarafı, üç düzenlemenin birlikte yürürlüğe girmesini istiyor. İrlanda vatandaşlarının Birleşik Krallık’taki eğitim durumu ise iki ülke arasındaki Ortak Seyahat Alanı nedeniyle farklı kurallara tabi olmaya devam edecek.

Birleşik Krallık hükümeti, anlaşma hükümlerini iç hukukta yürürlüğe koymak için gelecek hafta parlamentoya yasa tasarısı sunmayı planlıyor. Yasal düzenlemeler, kabul edilen ilkelerin işletmeler, öğrenciler ve kamu kurumları için uygulanabilir kurallara dönüşmesinde belirleyici olacak.

Ekonomik kazanç ve egemenlik tartışması sürüyor

Andy Burnham hükümeti, paketin Birleşik Krallık ekonomisine uzun vadede gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 0,5’i düzeyinde, yıllık 17 milyar sterline kadar katkı sağlayabileceğini öngörüyor. Hükümet, gıda ticaretindeki kolaylıkların işletme maliyetlerini ve tüketici fiyatlarını azaltabileceğini savunuyor. Gıda düzenlemesi ile karbon piyasası bağlantısının her birine ilişkin daha dar ekonomik tahminler ise daha düşük tutarlara işaret ediyor; toplam etkinin kapsamı uygulama ayrıntılarına bağlı olacak.

Muhalefetteki Muhafazakâr Parti ve Reform UK, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği kurallarına uyum sağlamasının ülkeyi kuralları belirlemeyen bir konuma iteceğini ileri sürdü. Liberal Demokratlar ise gençlik programını olumlu karşılarken Avrupa Birliği ile daha geniş kapsamlı bir ilişki kurulmasını istedi.

Burnham, mevcut parlamento döneminde daha ileri bir yakınlaşma için sınırlı alan bulunduğunu söyledi. Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği, gelecek zirve öncesinde uzun vadeli ilişki seçeneklerini gayriresmî görüşmelerle değerlendirecek. Birleşik Krallık’ta genel seçimin en geç 2029’da yapılması gerekiyor; Avrupa Birliği’ne üyelik ya da gümrük birliğine dönüş gibi daha geniş adımların siyasi karar ve uzun müzakere süreci gerektireceği belirtiliyor.

Güvenlik ve düzensiz göç iş birliği de genişliyor

Zirvede düzensiz göçmen taşımacılığı ve insan ticaretiyle mücadele de ele alındı. Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği, kolluk kuvvetleri arasında daha fazla veri paylaşımı ve suç ağlarına karşı ortak çalışma sözü verdi. İngiliz hükümeti, İngiliz Kanalı’ndaki tehlikeli geçişleri organize eden ağların hedef alınacağını açıkladı.

Taraflar ayrıca Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı, küresel ticaretteki belirsizlikler ve kritik tedarik zincirlerindeki riskler karşısında güvenlik iş birliğini güçlendirme iradesi ortaya koydu. Savunma kabiliyeti, askerî hareketlilik, enerji güvenliği ve ekonomik dayanıklılık başlıkları, Birleşik Krallık-Avrupa Birliği ilişkisinin sonraki görüşmelerinde öne çıkacak.

Sıkça Sorulanlar

Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği hangi konularda anlaştı?

Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği, gıda ve tarım ürünlerindeki sınır kontrollerinin azaltılması, emisyon ticaret sistemlerinin bağlanması ve gençlik deneyim programı kurulması konusunda anlaştı.

Gençlik deneyim programından kimler yararlanabilecek?

Program, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği ülkelerinden 18-31 yaş arasındaki 100 bine kadar gencin karşı tarafta üç yıla kadar yaşamasına, çalışmasına veya eğitim almasına imkân verecek.

Birleşik Krallık-AB anlaşmaları ne zaman uygulanacak?

Gıda ticareti ve emisyon piyasası düzenlemelerinin 2028'den itibaren uygulanması hedefleniyor. Gençlik deneyim programının en geç Ocak 2030'a kadar başlaması planlanıyor.

Üniversite harçları konusunda neden anlaşma sağlanamadı?

Avrupa Birliği, Avrupa Birliği vatandaşlarının Birleşik Krallık üniversitelerinde daha düşük öğrenim ücretlerinden yararlanmasını istiyor. Birleşik Krallık maliyet ve karşılıklılık şartlarını görüşmek istediği için taraflar altı aylık ek müzakere süresi tanıdı.

Anlaşma Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'ne döneceği anlamına mı geliyor?

Hayır. Anlaşma, Brexit sonrası bazı ticaret ve hareketlilik engellerini azaltıyor ancak Birleşik Krallık'ın tek pazara, gümrük birliğine veya serbest dolaşıma dönmesini öngörmüyor.

Çerez tercihleri