Çarşamba, 18 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

Kanada ile Çin, ticarette tarife muafiyetlerini genişletti

Kanada ile Çin, ticarette tarife muafiyetlerini genişletti

aljazeera.com

WhatsAppXE-Posta

Kanada ile Çin, Şıncın’da yapılan Mark Carney-Şi Cinping görüşmesinin ardından tarife muafiyetlerini genişletme kararı aldı. Anlaşma, Çin pazarına Kanada domuz eti, deniz ürünleri ve bazı tarım ürünleri için daha fazla erişim sağlarken Kanada’nın belirli Çin çelik ve alüminyum ürünlerine uyguladığı istisnaları iki yıl uzatıyor. Taraflar, son yıllarda gerilen ikili ekonomik ilişkilerde daha öngörülebilir bir ticaret zemini kurmayı amaçlıyor.

Çin, Kanada’nın dondurulmuş domuz eti ve deniz ürünleri ihracatında tarifeleri yaklaşık 400 milyon Kanada doları değerindeki ürün için hafifletecek. Deniz ürünlerine odaklanan düzenlemenin kapsamı ise 285 milyon Kanada doları olarak açıklandı. İki tutar farklı ürün gruplarını kapsıyor: İlk hesap domuz eti ile deniz ürünlerini birlikte, ikinci hesap yalnızca balıkçılık ve su ürünleri kalemlerini içeriyor.

Şıncın görüşmesinde karşılıklı tarife adımları atıldı

Mark Carney ile Şi Cinping, APEC zirvesi öncesinde Çin’in Şıncın kentinde bir araya geldi. Görüşmede, ocak ayında başlatılan ticari yakınlaşmanın devamı niteliğindeki yeni tarife düzenlemeleri kararlaştırıldı. Kanada hükümeti, anlaşmanın ihracatçılar için istikrar sağlayacağını ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri genişleteceğini bildirdi.

Çin tarafı, daha güçlü ikili ilişkilerin her iki ülkenin çıkarına olduğunu ve küresel istikrarı destekleyeceğini belirtti. Kanada yönetimi ise Çin’e ihracatı on yılın sonuna kadar artırma hedefinde ilerleme sağlandığını savunuyor.

Anlaşma yalnızca gümrük vergilerinden oluşmuyor. Kanada ile Çin arasında hava bağlantılarının artırılması da planlanıyor. Kanada merkezli bir hava yolu şirketinin Vancouver-Guangzhou seferi başlatması, Çinli hava yolu şirketlerinin de Kanada uçuşlarını artırması öngörülüyor.

Deniz ürünleri ve domuz etinde erişim genişliyor

Çin, Kanada’nın bazı tarım ve su ürünlerine uyguladığı ek tarifelerdeki indirimi iki yıl daha uzatacak. Karar; ıstakoz, yengeç, kanola küspesi ve bezelye için daha önce sağlanan kolaylıkların sürmesini içeriyor. Yeni kapsamda dondurulmuş soğuk su karidesi, Pasifik benekli karidesi, geoduck deniz tarağı, deniz hıyarı ve Grönland halibutu gibi ürünler de bulunuyor.

Tarife indiriminin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Çin, Kanada su ürünleri sektörü için başlıca pazarlardan biri olduğu için düzenleme özellikle kıyı balıkçılığı işletmeleri açısından önem taşıyor. Geoduck ve benekli karides üreticileri, 2025’te getirilen tarifelerin fiyatları ve satışları baskıladığını, yeni düzenlemenin ihracat kanallarını yeniden açabileceğini belirtiyor.

Kanada domuz eti üreticileri de Çin pazarındaki erişimin iyileşmesini olumlu karşılıyor. Ancak tarifelerin fiilî etkisi, Çin’deki talep, lojistik maliyetleri ve ürün bazında açıklanacak uygulama kurallarıyla netleşecek.

Çelik ve alüminyum muafiyetlerinin kapsamı büyüdü

Kanada, karşılık olarak bazı Çin çelik ve alüminyum ürünleri için mevcut tarife muafiyetlerini iki yıl daha sürdürecek. Kanada ayrıca ülkede yeterli miktarda üretilmeyen 32 çelik ve alüminyum kalemini muafiyet sistemine eklemeyi planlıyor. Düzenleme, altyapı projeleri ve imalat sanayisinde kullanılan özel ürünlere erişimi kolaylaştırmayı hedefliyor.

Kanada, Çin menşeli çelik türevlerine yüzde 25 ek vergi uyguluyor. Muafiyet sistemi, Kanada’da üretilmeyen veya yeterli miktarda bulunmayan ürünleri kullanan ithalatçıların ödedikleri vergiyi geri almasına imkân tanıyor. Hükümet, genişletilen listenin yerli üreticilerle rekabet eden yaygın çelik ürünlerini değil, özel ihtiyaçları karşılayan kalemleri kapsadığını savunuyor.

Yeni muafiyet listesinin ayrıntıları henüz tam olarak yayımlanmadı. Çelik sektöründeki bazı temsilciler, ithal ürünlerin yanlış sınıflandırılması veya istisnaların geniş yorumlanması hâlinde yerli üreticilerin fiyat baskısıyla karşılaşabileceği uyarısı yapıyor. Sektör, damping iddialarına karşı gümrük denetimlerinin sıkı tutulmasını istiyor.

Anlaşma ABD tarifeleri altında çeşitlenme arayışında

Kanada’nın Çin ile ticari diyaloğu geliştirme yönelimi, ABD’nin Kanada mallarına yönelik tarife politikasıyla yakından bağlantılı. ABD pazarına yüksek bağımlılık taşıyan Kanada, otomotiv, çelik ve alüminyum sektörlerinde yaşanan belirsizlik nedeniyle alternatif ihracat ve tedarik kanalları arıyor.

Kanada, ocak ayında Çin elektrikli araçlarına uyguladığı yüzde 100 gümrük vergisini yüzde 6,1’e düşürmüş; ilk aşamada yılda 49 bin araca kadar ithalat için kontenjan tanımıştı. Kontenjanın beş yıl içinde 70 bine çıkması planlanıyor. Çinli elektrikli araç üreticilerinin Kanada pazarına erişimi, Kanada otomotiv ve parça üreticileri arasında rekabet kaygısını canlı tutuyor.

Kanada ile ABD arasındaki ticaret görüşmeleri ağustosta kesintiye uğramıştı. Kanada yönetimi, Washington ile temasların sürdüğünü ve Kuzey Amerika’daki entegre otomotiv zincirinin korunmasını istediğini söylüyor. Çin ile yapılan yeni anlaşma, Kanada’nın ABD ile ilişkilerini terk ettiği anlamına gelmiyor; ancak Ottawa’nın ekonomik ortaklarını çeşitlendirme arayışını güçlendiriyor.

Sanayi kesimleri denetim ve rekabet riski uyarısı yapıyor

Anlaşma, Kanada ihracatçıları için pazar erişimi avantajı sağlarken ulusal güvenlik, yabancı müdahale ve kritik sektörlerde dışa bağımlılık tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi. Eski diplomatlar ve bazı uzmanlar, Çin ile ekonomik ilişkiler genişlerken insan hakları, güvenlik ve ticari baskı risklerinin de gündemde tutulması gerektiğini belirtiyor.

Çelik, otomotiv ve parça üreticileri ise Çin’den gelebilecek düşük fiyatlı ithalatın Kanada’daki üretim kapasitesini zayıflatmaması için somut koruma mekanizmaları talep ediyor. Kanada hükümetinin önündeki temel sınav, ihracatçıların Çin pazarındaki kazanımlarını korurken yerli sanayiyi ve ABD ile kurulu üretim ağını gözetmek olacak.

Sıkça Sorulanlar

Kanada ile Çin arasındaki yeni tarife anlaşması neyi kapsıyor?

Anlaşma, Çin'in Kanada domuz eti, deniz ürünleri ve bazı tarım ürünlerine yönelik tarife indirimlerini uzatmasını içeriyor. Kanada da belirli Çin çelik ve alüminyum ürünlerindeki tarife muafiyetlerini iki yıl daha sürdürecek.

Kanada-Çin tarife düzenlemesi nerede ve ne zaman açıklandı?

Düzenleme, 17 Kasım 2026'da Çin'in Şıncın kentinde Mark Carney ile Şi Cinping arasında yapılan görüşmenin ardından açıklandı. Görüşme APEC zirvesi öncesinde yapıldı.

Deniz ürünleri için tarife indirimi ne zaman yürürlüğe girecek?

Yeni deniz ürünü tarife düzenlemelerinin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi bekleniyor. İndirimlerden karides, geoduck deniz tarağı, deniz hıyarı ve Grönland halibutu gibi ürünler yararlanacak.

Kanada çelik sektörünün anlaşmaya yönelik kaygısı nedir?

Kanada çelik sektöründeki bazı temsilciler, genişletilen muafiyetlerin düşük fiyatlı Çin çeliğinin ülkeye girişini artırabileceği uyarısı yapıyor. Sektör, ürün sınıflandırması ve damping iddialarına karşı sıkı gümrük denetimi talep ediyor.

Çerez tercihleri