Çarşamba, 18 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

Beş AB ülkesi Ruanda’da geri dönüş merkezi planını açıkladı

Beş AB ülkesi Ruanda'da geri dönüş merkezi planını açıkladı

yahoo.com

WhatsAppXE-Posta

Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, Ruanda’da Avrupa Birliği (AB) dışındaki ilk ortak geri dönüş merkezini kurma planını 16 Kasım’da Viyana’da açıkladı. Beş ülke, iltica başvurusu kesin olarak reddedilen ve menşe ülkelerine gönderilemeyen kişilerin 2027’den itibaren Ruanda’ya sevk edilmesini hedefliyor. Anlaşmanın teknik ve mali ayrıntıları için müzakereler sürüyor.

Pilot merkezde ilk aşamada 100 kişi kalabilecek

Planlanan merkezin başlangıçta yaklaşık 100 kişilik pilot kapasiteyle çalışması öngörülüyor. Diplomatik bilgilere göre beş katılımcı ülkenin her biri ilk dönemde yaklaşık 20 kişi gönderebilir. Merkezin 2027’nin ortalarına doğru faaliyete başlaması hedeflenirken, nihai ikili anlaşmanın gelecek aylarda tamamlanması bekleniyor.

Sevk kapsamına, AB’de uluslararası koruma talebi reddedilmiş ve karara karşı başvuru yollarını tüketmiş kişiler girecek. Yunanistan Göç Bakanlığı daha önce, incelemesi devam eden sığınma dosyalarının kapsam dışında kalacağını bildirmişti. Kaynaklardaki bilgilere göre refakatsiz çocuklar da merkeze gönderilmeyecek.

Katılımcı devletler, kendi seçme ölçütlerini belirleyecek. Hollanda’nın Ruanda bölgesindeki ülkelerden gelen yetişkin erkeklere öncelik vermeyi değerlendirdiği, Almanya’nın ise kimlik tespitine işbirliği yapmayan veya vatandaşlarını geri kabul etmeyen ülkelerden gelen kişilere odaklanabileceği bildirildi.

Ruanda’daki merkezin işleyişi nasıl tasarlanıyor?

Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta, merkeze gelen kişilere üç seçenek sunulacağını söyledi: Menşe ülkeye gönüllü dönüş, Ruanda toplumuna ve iş gücü piyasasına uyum veya yasal ikamet hakkı bulunan başka bir ülkeye yerleşme. Ruanda tarafı, tesisi gözaltı merkezi yerine karşılama merkezi olarak tanımlamayı planlıyor.

Merkezde kalış süresi henüz belirlenmedi. AB düzenlemeleri geri dönüş merkezlerinde azami kalış süresi tanımlamıyor. Beş ülke, nakil ve Ruanda’daki barınma giderlerini üstlenecek ancak maliyet hesabı açıklanmadı.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, insan hakları hukukuna uygunluk konusunda beş ülkeyle görüşmeler yürüttüğünü, ancak taraflarla imzalanmış bir anlaşması bulunmadığını bildirdi. Uluslararası Göç Örgütü de devletler arası uzaklaştırma anlaşmalarına taraf olmadığını, koruyucu güvenceler sağlanırsa teknik katkı sunabileceğini açıkladı.

AB kuralları üçüncü ülkelerde merkezlere izin veriyor

Geri dönüş merkezi planı, AB’nin 2026’da kabul ettiği göç ve geri dönüş kurallarındaki değişikliğin ardından gündeme geldi. Yeni düzenleme, üye devletlerin tek başına veya küçük gruplar halinde AB dışındaki ülkelerde merkez kurmasına izin veriyor.

Avusturya Başbakanı Christian Stocker ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, planın düzensiz göçü caydıracağını ve insan kaçakçılarının faaliyet alanını daraltacağını savundu. AB’de hakkında ülkeden ayrılma kararı bulunan kişilerin yüzde 30’undan azının menşe ülkesine dönebildiği belirtiliyor. Beş ülke, Ruanda modelinin geri dönüş kararlarının uygulanmasını artırabileceği görüşünde.

AB Komisyonu, hazırlık çalışmalarını yakından izlediğini ve insan haklarına saygı konusunda yapılan çalışmaları olumlu karşıladığını açıkladı. Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansının ilk aşamadaki sevklerde rol üstlenmesi planlanmıyor.

İnsan hakları ve hukuk açısından itirazlar sürüyor

İnsan hakları örgütleri, kişilerin daha önce hiç bulunmadıkları bir ülkeye gönderilmesinin hak ihlali riski taşıdığı uyarısında bulunuyor. Eleştiriler, Ruanda’daki muhaliflere yönelik baskı, keyfi gözaltı ve gözaltı koşullarına ilişkin raporlar üzerinde yoğunlaşıyor. Viyana’daki toplantı öncesinde yaklaşık 100 kişi anlaşmayı protesto etti.

AB Temel Haklar Ajansı, üçüncü ülkelerle yapılacak her düzenlemenin AB hukukuna ve temel haklara tam uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Ajans, merkeze gönderilen kişilerin zulüm veya ciddi tehlike riskiyle karşılaşabilecekleri ülkelere geri gönderilmemesi gerektiğini hatırlattı.

Beş ülke, tüm işlemlerin uluslararası insan hakları standartlarına uygun yürütüleceğini savunuyor. Ancak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin temel hak ihlali riski bulunan ülkelere nakilleri engelleyebileceği, uygulamanın başlamasıyla hukuki davaların gündeme gelebileceği belirtiliyor.

İngiltere’nin Ruanda planından farkı ne?

Plan, İngiltere’nin 2022’de Ruanda ile yaptığı ancak daha sonra iptal edilen düzenlemeden farklı bir model olarak sunuluyor. İngiltere, düzensiz yollarla ülkeye gelen kişilerin sığınma başvurularını Ruanda’da değerlendirmeyi hedeflemişti. İngiltere Yüksek Mahkemesi, Ruanda’nın güvenli üçüncü ülke sayılamayacağı gerekçesiyle düzenlemeyi hukuka aykırı bulmuş; yeni hükümet anlaşmayı 2024’te iptal etmişti.

Avrupa’daki yeni modelde ise sığınma incelemesi AB ülkelerinde tamamlanmış, başvurusu reddedilmiş ve hakkında uygulanabilir geri dönüş kararı verilmiş kişilerin sevki öngörülüyor. Pilot uygulamanın hukuki denetim ve insan hakları güvenceleri bakımından nasıl işleyeceği, 2027’ye kadar yapılacak ayrıntılı anlaşmalarla netleşecek.

Sıkça Sorulanlar

Ruanda'daki geri dönüş merkezi ne zaman açılacak?

Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, Ruanda'daki pilot geri dönüş merkezini 2027'de faaliyete geçirmeyi hedefliyor. Nihai anlaşmanın ise gelecek aylarda tamamlanması bekleniyor.

Ruanda'daki geri dönüş merkezine kimler gönderilecek?

Merkeze yalnızca AB ülkelerindeki iltica başvurusu ve itiraz yolları sonuçlanmış, hakkında uygulanabilir geri dönüş kararı bulunan yetişkinler gönderilebilecek. İncelemesi sürmekte olan başvuru sahipleri ile refakatsiz çocuklar kapsam dışında tutulacak.

Ruanda'daki pilot merkezin kapasitesi ne kadar olacak?

Pilot merkezin ilk aşamada yaklaşık 100 kişiyi ağırlaması planlanıyor. Beş AB ülkesinin her birinin başlangıçta yaklaşık 20 kişi sevk edebileceği bildirildi.

Geri dönüş merkezi planına neden itiraz ediliyor?

İnsan hakları örgütleri, Ruanda'nın insan hakları sicili nedeniyle sevk edilen kişilerin yeterli korumaya erişemeyebileceği uyarısında bulunuyor. Eleştiriler ayrıca belirsiz kalış süresi ve etkin hukuki denetim ihtiyacı üzerinde yoğunlaşıyor.

Çerez tercihleri