BDDK, İran Merkezli Bank Mellat’ın Türkiye’deki Faaliyet İznini Kaldırdı

BDDK Kararının Detayları ve Gerekçesi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul’daki Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet iznini kaldırdı. Kurulun 18 Eylül 2026 tarihli ve 11572 sayılı kararı, 19 Eylül 2026 tarihli ve 33375 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Resmî kararda incelemenin somut ayrıntılarına yer verilmedi.

Denetimler sonucunda alınan karara gerekçe olarak bankanın faaliyetlerini sürdürmesinin mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ile mali sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz etmesi gösterildi. Alınan kararla birlikte kurumun Türkiye’deki tüm bankacılık operasyonları durduruldu.

Yasal Dayanak ve Finansal Ölçek

Söz konusu iptal kararı, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında alındı. Mevzuatın ilgili maddesi, yapılan denetimler sonucunda bir bankanın faaliyetini sürdürmesinin finansal sistemin dengesi ve mevduat sahiplerinin hakları açısından risk oluşturduğunun tespit edilmesi durumunda BDDK’ye geniş yetkiler tanıyor.

İlgili kanun hükmü gereğince kurul, riskli görülen finansal kuruluşların faaliyet iznini doğrudan kaldırma ya da bankayı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devretme yetkisine sahip bulunuyor. BDDK, Bank Mellat olayında tercihini faaliyet izninin tamamen kaldırılması yönünde kullandı.

Türkiye bankacılık sektöründe küçük bir paya sahip olan kurumun 2025 sonu itibarıyla toplam aktifleri yaklaşık 2,08 milyar TL, mevduatı 1,01 milyar TL ve özkaynakları 980 milyon TL seviyesinde gerçekleşti. Toplam 39 çalışanı bulunan bankanın finansal büyüklüğünün 2026 yılında 1,6 milyar TL seviyesine gerilediği kaydedildi.

Bank Mellat’ın Türkiye’deki Faaliyet Geçmişi

Türkiye’deki finansal operasyonlarına 5 Şubat 1981 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla başlayan Bank Mellat, ülkemizdeki ilk şubesini 16 Nisan 1982 tarihinde faaliyete geçirdi. Tahran merkezli finans kuruluşu, Türkiye’deki varlığını İstanbul Türkiye Merkez Şubesi’nin yanı sıra 15 Ekim 1985’te açılan Ankara ve 20 Ekim 1992’de açılan İzmir şubeleri aracılığıyla sürdürüyordu.

Yaklaşık 44 yıldır Türkiye’de faaliyet gösteren bankanın temel iş modelini Türkiye ile İran arasındaki dış ticaretin finansmanı oluşturuyordu. İki ülke arasındaki ticari ilişkilerde önemli bir ödeme aracı işlevi gören kurum, Türk finans sektöründeki en eski yabancı sermayeli bankalardan biri konumundaydı.

Uluslararası Yaptırımlar ve Küresel Etkiler

Bank Mellat, küresel finans sisteminde uzun süredir uluslararası kısıtlamalar ve yaptırımlarla karşı karşıya bulunuyordu. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Hazine Bakanlığı, 2007 yılında bankayı İran’ın nükleer programıyla bağlantılı kuruluşlara mali hizmet sağladığı gerekçesiyle yaptırım listesine dahil etmişti. ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) kayıtlarındaki yaptırım listesi 17 Eylül 2026’da güncellenirken banka için ikincil yaptırım riski vurgulandı. Ancak BDDK kararında ABD yaptırımlarına doğrudan bir atıf yapılmadı.

Söz konusu küresel yaptırımlar, bankanın uluslararası muhabir bankacılık işlemlerini ve uluslararası para transferlerini yıllar boyunca sınırlandırdı. BDDK’nin aldığı son kararla birlikte kurumun Türkiye’deki 44 yıllık ticari ve finansal varlığı resmen son bulmuş oldu.