Áron Orbán’ın gözaltına alınmasına ilişkin soruşturma
Eski Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın kardeşi iş insanı Áron Orbán, insan kaçakçılığı ve nüfuz ticareti şüphesiyle yürütülen soruşturma kapsamında 10 Kasım Pazartesi günü gözaltına alındı. Macaristan Başbakanı Péter Magyar, Berlin’deki konuşmasında gözaltı bilgisini doğruladı.
Macaristan makamları, şüphelilerin kimliklerini resmen açıklamadı. Polis ile Ulusal Varlık Koruma ve Geri Alma Ofisinin ortak açıklamasında, biri kadın üçü erkek dört kişinin yakalandığı ve Budapeşte ile Pest ili çevresindeki dört farklı adreste arama yapıldığı bildirildi.
Áron Orbán’ın soruşturmadaki rolüne ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı. Haberlerde, Áron Orbán’ın 49 yaşında olduğu ve gözaltına alınan şüpheliler arasında yer aldığı belirtildi. Polis, gözaltına alınan kişilerin tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilip edilmediğine dair bilgi vermedi.
İddialar Vietnam vatandaşlarının geçişine odaklandı
Soruşturma, 2024 yılında Vietnam vatandaşlarının Macaristan üzerinden Batı Avrupa ülkelerine ulaşmasına yardım edildiği iddiasını inceliyor. Yetkililer, şüphelilerin aylar boyunca yürüttükleri öne sürülen faaliyetler karşılığında başvuru sahiplerinden “işe alım ücreti” adı altında para aldığını açıkladı.
İddialara göre şüpheliler, Vietnam’daki Macaristan dış temsilciliklerinde vize işlemlerini kolaylaştırdı. Bazı haberlerde, siyasi bağlantıların kullanılarak yabancı uyruklular için hızlandırılmış çalışma veya oturma izni sağlandığı da yer aldı. İnceleme, para karşılığında izin işlemlerine müdahale edilip edilmediği üzerinde yoğunlaşıyor.
Polis açıklamasında suçlama, mali kazanç amacıyla örgütlü biçimde insan kaçakçılığı olarak tanımlandı. Bir şüpheli hakkında oturma izinlerinin alınmasında nüfuz ticareti yaptığı iddiası da bulunuyor. Yetkililer, yolculuklara yardım edildiği öne sürülen Vietnam vatandaşlarının önemli bölümünün nihai hedefinin Batı Avrupa olduğunu bildirdi.
Operasyonda dört kişi gözaltına alındı
Güvenlik güçleri, operasyon sırasında dört noktada eş zamanlı arama yaptı. Bazı adreslerde silah bulunabileceği değerlendirmesi üzerine Terörle Mücadele Merkezi ekipleri de operasyonlara destek verdi.
Soruşturma, Péter Magyar hükümetinin önceki Viktor Orbán yönetimi dönemindeki yolsuzluk ve görev kötüye kullanma iddialarını inceleme politikasının parçası olarak görülüyor. Magyar yönetimi, Orbán’ın 16 yıllık iktidarı sırasında kamu kaynakları ve siyasi ilişkiler üzerinden usulsüzlük yapıldığı iddialarını araştırmak için Ulusal Varlık Koruma ve Geri Alma Ofisini kurdu.
Son aylarda Orbán döneminde görev yapan iki eski bakan ile eski merkez bankası başkanı György Matolcsy hakkında farklı yolsuzluk ve dolandırıcılık iddialarıyla adli işlemler başlatıldı. Matolcsy, suçlamaları reddetti. Áron Orbán soruşturması, eski yönetimle bağlantılı kişilere yönelik yüksek profilli adli işlemlerin son halkası oldu.
Orbán ve Magyar’dan karşılıklı siyasi açıklamalar
Viktor Orbán, kardeşinin gözaltına alınmasını siyasi hesaplaşma olarak niteledi. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada hedefin kendisi olduğunu, kardeşinin ise kendisine ulaşmak için kullanıldığını söyledi. Orbán ayrıca hükümeti siyasi rakipleri tasfiye etmeye çalışmakla suçladı.
Péter Magyar ise Berlin’de yaptığı konuşmada, Orbán döneminden üç eski bakanın da gözaltında bulunduğunu söyledi ve Áron Orbán’ın gözaltına alındığını açıkladı. Magyar hükümeti, yürütülen incelemelerin siyasi değil, yolsuzluk ve kamu yönetimindeki iddiaların aydınlatılmasına yönelik adli işlemler olduğunu savunuyor.
Fidesz, Áron Orbán’ı internet sitesindeki “siyasi tutuklular” listesine ekledi. Soruşturma makamları ise deliller, şüphelilerin savunmaları ve olası yeni gözaltılar hakkında henüz kapsamlı bir açıklama yapmadı. Dosyanın seyri, Macaristan’da eski yönetim ile mevcut hükümet arasındaki siyasi gerilimin merkezindeki başlıklardan biri olmaya devam edecek.
Soruşturmada sonraki adımlar ne olabilir?
Savcılığın, aramalarda elde edilen belge ve dijital materyalleri incelemesi bekleniyor. Vize, çalışma izni ve oturma izni işlemlerindeki kayıtlar ile şüphelilerin mali hareketleri dosyada belirleyici olabilir.
Gözaltındaki kişilerin hukuki statüsü, savcılığın talebi ve mahkemenin vereceği kararla netleşecek. Macaristan makamlarının şüphelilerin kimlikleri ile somut deliller hakkında yapacağı yeni açıklamalar, Áron Orbán’a yöneltilen iddiaların kapsamını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Áron Orbán neden gözaltına alındı?
Áron Orbán, insan kaçakçılığı ve nüfuz ticareti şüphesiyle yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alındı. Soruşturma, Vietnam vatandaşlarının Macaristan üzerinden Batı Avrupa'ya geçişinin kolaylaştırıldığı iddiasını inceliyor.
Áron Orbán ile ilgili operasyon nerede yapıldı?
Operasyon, Macaristan'ın başkenti Budapeşte ile Pest ili çevresindeki dört ayrı adreste düzenlendi. Polis, adreslerde arama yaptı ve toplam dört kişiyi gözaltına aldı.
Soruşturmada Vietnam vatandaşlarıyla ilgili iddia nedir?
Yetkililer, şüphelilerin 2024 boyunca Vietnam vatandaşlarına vize, çalışma izni veya oturma izni işlemlerinde para karşılığı yardım ettiğini öne sürüyor. İddiaya göre başvuru sahiplerinden “işe alım ücreti” alındı.
Viktor Orbán kardeşinin gözaltına alınması hakkında ne söyledi?
Viktor Orbán, kardeşinin gözaltına alınmasını siyasi hesaplaşma olarak değerlendirdi. Eski başbakan, hedefin kendisi olduğunu ve kardeşinin kendisine ulaşmak için kullanıldığını söyledi.