Anthropic, Claude yapay zekâ modelinin geliştiricisi olarak hisselerinin yüzde 5’ini yeni Anthropic Public Benefit Fund’a tahsis etmeyi planladığını duyurdu. Hissedar onayı gerektiren plan, yapay zekânın toplumsal ve ekonomik sonuçlarına yönelik bağışları ve doğrudan destekleri finanse etmeyi hedefliyor. Anthropic, fonun payının şirket değerindeki artışa göre genişleyebileceğini bildirdi.
Fonun yüzde 5’lik başlangıç payı nasıl işleyecek?
Anthropic, başlangıçta şirket hisselerinin yüzde 5’ini kamu yararı fonuna ayırmayı önerdi. İlk tahsis, hissedarların onayı alındıktan sonra yürürlüğe girecek. Fon, geleneksel hayır kuruluşu statüsünde değil, Anthropic’in tamamına sahip olduğu bir limited şirket olarak kurulacak.
Anthropic, limited şirket modelinin bağış yöntemleri arasında daha geniş hareket alanı sağlayacağını savunuyor. Fon; yerleşik sivil toplum kuruluşlarına yüksek tutarlı bağışlar yapabilecek veya belirli nüfus gruplarına doğrudan mali destek sunabilecek. Henüz herhangi bir yararlanıcı, program bütçesi ya da ödeme takvimi açıklanmadı.
Planın ikinci ayağı, fonun şirketteki payını değer artışıyla ilişkilendiriyor. Anthropic’in değeri belirlenecek temel seviyenin üzerinde her yüzde 50 yükseldiğinde yönetim kurulu, fona ilave yüzde 2 hisse aktarabilecek. Ek tahsis otomatik işlemeyecek; karar yönetim kurulunun takdirinde olacak. Şirket, temel değer seviyesini, hesaplama yöntemini ve fon payı için üst sınır bulunup bulunmayacağını daha sonra açıklayacak.
Yapay zekânın iş gücüne etkisi öncelikli alan
Anthropic, fonun öncelikli çalışma alanlarından biri olarak yapay zekânın iş gücü piyasasına etkisini gösterdi. Şirket, üretken yapay zekâ araçlarının bazı mesleklerde çalışma biçimini ve gelir kaynaklarını değiştirebileceği değerlendirmesinden hareket ediyor.
Anthropic daha önce yapay zekânın ekonomik etkilerini araştırmak ve olası iş kayıplarına karşı çözüm geliştirmek için 200 milyon dolar ayırmıştı. Yeni fon, araştırma desteğinin ötesine geçen müdahaleler için kullanılabilecek. Olası uygulamalar arasında iş değiştirmek zorunda kalan çalışanlara yönelik programlar, eğitim girişimleri ve etkilenen gruplara doğrudan ödemeler yer alıyor. Anthropic, hangi uygulamaların hayata geçirileceğine dair kesin bir karar paylaşmadı.
Anthropic’in açıklaması, yapay zekâ sektöründe teknolojik kazancın nasıl paylaşılacağı tartışmalarının yoğunlaştığı dönemde geldi. Şirket, hızla büyüyen teknoloji şirketlerinde yöneticilere değer artışına bağlı ek hisse ödülleri verilmesinin yaygın olduğunu, kendi modelinde ise değer artışına bağlı hisselerin kamu yararı amacıyla ayrılacağını belirtti.
Yönetim ve dağıtım ayrıntıları henüz açıklanmadı
Anthropic, fonun elindeki hisselerin ABD’de veya başka ülkelerde lobi faaliyeti ya da siyasi bağış için kullanılmayacağını açıkladı. Açıklama, fonun kaynak kullanımına ilişkin sınırlardan birini ortaya koyarken, yönetim yapısının önemli bölümü henüz belirsizliğini koruyor.
Fonun yönetiminde kimlerin yer alacağı, bağış ve doğrudan destek başvurularının hangi ölçütlerle değerlendirileceği, dış denetim mekanizmasının bulunup bulunmayacağı ve dağıtımların ne zaman başlayacağı açıklanmadı. Anthropic, önümüzdeki aylarda fonun yapısı, yönetimi ve değerleme eşikleri hakkında daha fazla bilgi paylaşacağını bildirdi. Şirket ayrıca kamu yararı hedeflerindeki ilerlemeyi anlatan bir rapor yayımlamayı planlıyor.
xAI’ın lideri Elon Musk, sosyal medya platformu X’te fon modeline karşılık hisselerin doğrudan halka verilmesini önerdi. Musk, kendi şirketi açısından da benzer bir yaklaşım izleyeceğini yazdı ancak hisse dağıtımının kapsamı, zamanı veya yöntemi hakkında ayrıntı vermedi.
Mevcut taahhütlerle oran yüzde 20’ye ulaşıyor
Anthropic, yeni yüzde 5’lik tahsisin önceki kurucu ve çalışan taahhütlerine eklendiğini bildirdi. Dario Amodei’nin de aralarında bulunduğu altı kurucu, şirketin kuruluşunda kişisel hisse varlıklarının yüzde 80’ini bağışlamayı taahhüt etmişti. Anthropic ayrıca çalışanların bağışlamayı seçtiği hisseleri eşleştiren bir program yürütüyor; çalışanların yaklaşık yarısı programa katılıyor.
Anthropic’in hesabına göre yeni fon, kurucu taahhütleri ve çalışan eşleştirme programı birlikte değerlendirildiğinde şirket hisselerinin yaklaşık yüzde 20’si kamu yararı amaçlarına ayrılmış olacak. Yüzde 20 oranı, şirket gelirlerinin ya da nakit varlıklarının aynı oranda dağıtıldığı anlamına gelmiyor; hisselere ilişkin taahhütlerin toplamını ifade ediyor. Değerleme eşiklerine ulaşıldığında yönetim kurulunun yapacağı ek tahsisler, oranı daha da yükseltebilir.
Anthropic, kâr amacı güden şirketlerin finansal hedefleriyle toplumsal faydayı birlikte gözetmesini öngören kamu yararı şirketi statüsünde faaliyet gösteriyor. Yeni fon planı, hissedarların onayı ile somutlaşacak; fonun kamuya sağlayacağı etki ise yönetim kuralları, yararlanıcı seçimi ve dağıtım kararları açıklandıktan sonra daha net ölçülebilecek.
Sıkça Sorulanlar
Anthropic Public Benefit Fund nedir?
Anthropic Public Benefit Fund, Anthropic'in kamu yararı amaçlı bağışlar ve belirli gruplara doğrudan mali destek sağlamak üzere kurmayı planladığı, şirkete tamamen bağlı limited şirket yapısındaki fondur.
Anthropic fona ne kadar hisse ayıracak?
Anthropic, hissedar onayına bağlı olarak hisselerinin yüzde 5'ini fona aktarmayı planlıyor. Şirket değerinin belirlenmemiş seviyenin üzerinde her yüzde 50 artışında yönetim kurulu ek yüzde 2 hisse tahsis edebilecek.
Fon hangi alanlarda kullanılabilir?
Anthropic, fonun sivil toplum kuruluşlarına büyük bağışlar yapabileceğini, belirli nüfus gruplarına doğrudan ödeme sağlayabileceğini ve yapay zekânın iş gücü piyasasına etkilerine yönelik çalışmaları destekleyebileceğini açıkladı.
Anthropic hisselerinin yüzde 20'si gerçekten dağıtıldı mı?
Hayır. Yaklaşık yüzde 20 oranı, yeni fon planı ile kurucuların kişisel hisse bağışı taahhütleri ve çalışan hisse eşleştirme programının birlikte ifade ettiği taahhüt toplamıdır; nakit olarak yapılmış bir dağıtımı göstermez.
Fonun yönetimi ve yararlanıcıları belli mi?
Fonun yönetim kadrosu, yararlanıcı seçme ölçütleri, denetim sistemi ve ödeme takvimi henüz açıklanmadı. Anthropic, ayrıntıları önümüzdeki aylarda paylaşacağını bildirdi.