ABD’nin İsrail’e yönelik askeri sevkiyat yaptığına ilişkin haberler, İran’la gerilim sürerken gündeme geldi. İsrail’in güneyindeki Ovda ve Nevatim hava üslerine son 24 saat içinde ABD ordusuna ait en az 10 nakliye uçağının indiği iddia edildi. Aynı dönemde ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik olası saldırı seçenekleri hakkında üst düzey askeri yetkililerden brifing aldığı bildirildi.
İddialar için Washington’dan ayrıntılı ve resmi bir doğrulama gelmedi. Haberlerdeki uçuş hareketliliğinin, bölgedeki savunma hazırlıklarıyla bağlantılı olabileceği değerlendirmesi yer aldı. İran ile ABD arasındaki müzakere ihtimali ise Katar’ın arabuluculuk girişimleri eşliğinde varlığını koruyor.
İsrail’deki iki üsse 10 uçak indiği öne sürüldü
İsrail devlet televizyonuna dayandırılan bilgilere göre, ABD ordusuna ait en az 10 askeri nakliye uçağı Ovda ve Nevatim hava üslerine indi. Uçakların bir bölümünün, ABD’nin Teksas eyaletindeki Fort Bliss askeri tesisinden hareket ettiği ileri sürüldü.
Sevkiyatın içeriği resmen açıklanmadı. Haberlerde, uçakların İsrail’deki mühimmat ve savunma stoklarını yenilemek için malzeme taşıdığı, Patriot benzeri ilave hava savunma bataryalarının da transfer edilmiş olabileceği belirtildi. Uçak sayısı ve taşınan ekipmana ilişkin ayrıntılar bağımsız olarak doğrulanmadı.
Hava köprüsünün yalnızca İsrail’le sınırlı olmadığı da öne sürüldü. Ürdün, Suudi Arabistan ve Katar’daki ABD tesislerine de nakliye uçaklarının indiği bildirildi. Bölgesel üslerdeki hareketliliğin kapsamı ile sevkiyatların ortak bir operasyon planına bağlı olup olmadığı konusunda resmi makamlar ayrıntı paylaşmadı.
Sevkiyatın hava savunma stoklarıyla ilişkisi
Patriot sistemleri, balistik füze ve bazı hava tehditlerine karşı kullanılan hava savunma unsurları arasında bulunuyor. İsrail’e ek savunma kapasitesi gönderildiği iddiası, İran’dan veya İran’a yakın silahlı gruplardan gelebilecek olası misillemelere karşı tedbir alındığı yorumlarına neden oldu.
İran, Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası yakınlarında “düşmana ait” olarak tanımladığı bir savaş uçağını tespit edip engellediğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu unsurlarının müdahalesinden sonra uçağın bölgeden uzaklaştığı bildirildi. İran tarafı, uçağın hangi ülkeye ait olduğuna dair bilgi vermedi.
Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketlilik, deniz taşımacılığı ve enerji arzı bakımından uluslararası piyasalarda yakından izleniyor. Bölgedeki olası bir çatışmanın petrol sevkiyatı, sigorta maliyetleri ve deniz güvenliği üzerinde etkili olabileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Trump’a İran seçenekleri için askeri brifing
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Brad Cooper’ın, Başkan Trump’a İran’a yönelik olası askeri seçenekler hakkında brifing verdiği iddia edildi. Görüşmeye Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in de katıldığı bildirildi.
Brifingin, İran’a yönelik deniz ablukasının etkisi, petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişi ve olası askeri harekât seçeneklerini kapsadığı öne sürüldü. Trump’ın yeni saldırılar konusunda nihai karar vermediği, ancak 3 Kasım’daki ara seçimlerin ardından askeri adımların atılabileceğine ilişkin işaretler verdiği aktarıldı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran’la yaşanan çatışmanın uzun süreli bir savaşa dönüşmesine izin verilmeyeceğini söyledi. Vance, Trump yönetiminin hedeflerine ulaşacağını savundu. Demokrat Senatör Chris Murphy ise olası yeni saldırı planlarının çatışmayı genişletebileceği ve ABD’nin güvenlik çıkarlarına zarar verebileceği görüşünü paylaştı.
Arabuluculuk ve seçim sonrası risk değerlendirmesi
Katar öncülüğündeki arabuluculuk girişimlerinin, Washington ile Tahran arasında yeni bir çatışmayı önlemeye odaklandığı bildirildi. Katarlı bir heyetin Tahran’da temaslarda bulunduğu iddiası hakkında taraflardan resmi açıklama yapılmadı.
İran yönetimi, nükleer program konulu görüşmelere dönülmesi için deniz ablukasının kaldırılması, dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve petrol satışına izin verilmesi gibi talepler sıraladı. ABD tarafı ise İran’ın nükleer faaliyetleri ve bölgesel güvenlik başlıklarını müzakerelerin temel şartları arasında görüyor.
New York’ta görüşleri alınan bazı ABD vatandaşları, seçimlerden sonra İran’a yönelik yeni saldırı olasılığına karşı çıktı. Katılımcılar, askeri tırmanışın enerji fiyatlarını yükseltebileceğini, ekonomik maliyet yaratabileceğini ve bölgesel çatışmayı genişletebileceğini söyledi. Askeri sevkiyat iddiaları ile diplomatik temaslar, Washington’ın baskı ve müzakere kanallarını aynı anda açık tuttuğuna işaret ediyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD'nin İsrail'e askeri sevkiyat yaptığı iddiası nedir?
İddialara göre ABD ordusuna ait en az 10 askeri nakliye uçağı, son 24 saatte İsrail'in Ovda ve Nevatim hava üslerine indi. Sevkiyatın askeri stokların yenilenmesi ve hava savunma kapasitesinin artırılmasıyla bağlantılı olabileceği belirtildi.
ABD uçaklarının indiği İsrail üsleri nerede bulunuyor?
Ovda ve Nevatim hava üsleri İsrail'in güneyinde bulunuyor. Haberlerde, ABD nakliye uçaklarının iki üsse indiği öne sürüldü.
Trump'a İran konusunda hangi konularda brifing verildi?
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Brad Cooper'ın Donald Trump'a İran'a yönelik olası askeri seçenekler, deniz ablukası ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişleri hakkında bilgi verdiği iddia edildi.
İran ile ABD arasında diplomatik temas var mı?
Katar öncülüğünde arabuluculuk girişimleri yürütüldüğü bildirildi. İran, yeni müzakereler için ablukanın kaldırılması, dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve petrol satışına izin verilmesi gibi şartlar açıkladı.