Türkiye, Fransız bayraklı Abeille Marengo gemisinin Doğu Akdeniz’de deniz tabanı araştırması yapacağı alanlar için NAVTEX yayımladı. Denizcilik duyurusu, 10 Kasım 2026 ile 19 Mart 2027 arasındaki dönemi kapsıyor. Girit’teki Kandiye Limanı’nda 27 Ekim’den beri bekleyen araştırma gemisi, duyurunun ardından çalışma bölgesine doğru hareket etti.
Abeille Marengo, Great Sea Interconnector deniz altı elektrik kablosu projesinin araştırma aşamasında görev alacak. İlk incelemeler, Girit ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki yüksek gerilim kablosunun geçebileceği deniz tabanının ölçülmesini ve teknik koşulların değerlendirilmesini amaçlıyor.
Türkiye’nin NAVTEX’i araştırma alanını belirledi
Türk denizcilik makamlarının yayımladığı 1127/26 numaralı NAVTEX’te, bilimsel araştırmaların Türkiye’nin NAVTEX hizmet alanı ve kıta sahanlığı olarak bildirdiği sahalarda yürütüleceği belirtildi. Duyuruda, faaliyetlerin Türk makamlarıyla koordinasyon içinde ve onay verilen güzergâhlarda yapılacağı vurgulandı.
Türkiye, kıta sahanlığı sınırlarına ilişkin 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletler’e yaptığı bildirime de işaret etti. Ankara, daha önce Abeille Marengo’nun Türkiye’nin kıta sahanlığında izinsiz çalışma ihtimaline karşı izin işlemlerinin tamamlanmadığını açıklamıştı.
NAVTEX, denizcilere seyir güvenliği ve denizde yürütülecek faaliyetler hakkında bilgi veren bir duyuru sistemi olarak kullanılıyor. Türkiye’nin duyurusunda, araştırma bölgesindeki diğer deniz araçlarının Abeille Marengo’ya iki deniz mili mesafede bulunması istendi.
Abeille Marengo Kandiye Limanı’ndan ayrıldı
Fransız bayraklı Abeille Marengo, 27 Ekim 2026’dan beri Girit’teki Kandiye Limanı’nda bulunuyordu. Gemi, NAVTEX’in yayımlandığı 10 Kasım akşamı limandan ayrılarak görev sahasına yöneldi.
Araştırma gemisinin ilk aşamada otonom denizaltı sistemleri ile deniz tabanı ölçüm ekipmanlarını kalibre etmesi bekleniyor. Ardından ekiplerin, Girit ile Kıbrıs arasındaki sularda kablo güzergâhı için derinlik, zemin yapısı ve teknik risk incelemeleri yapması planlanıyor.
Çalışmaların Kaşot Adası açıklarını da kapsayabileceği bildirildi. Kablo rotası araştırmaları, Doğu Akdeniz’deki derin deniz çukurları ve sismik hareketliliğin görüldüğü alanlar nedeniyle projenin teknik planlaması için önem taşıyor.
İzin tartışması Ankara ile Atina’yı ayırıyor
Türkiye, araştırma faaliyetine kendi makamlarının koordinasyonu ve muvafakatiyle izin verildiğini duyurdu. Ankara’nın yaklaşımına göre çalışmalar, Türkiye’nin kıta sahanlığı olarak bildirdiği deniz alanlarındaki yetkiler gözetilerek yürütülecek.
Atina ise Türkiye’nin NAVTEX ilanının geçersiz olduğunu savundu ve araştırma için Türkiye’den izin alınmadığını öne sürdü. Yunan makamları, Fransa’nın Ankara’ya gönderdiği diplomatik iletişimin izin başvurusu değil, faaliyet hakkında bilgilendirme olduğunu bildirdi.
Tarafların farklı yorumları, faaliyetlerin kendisinden çok deniz yetki alanları ve izin prosedürleri üzerinde yoğunlaşıyor. Buna rağmen Abeille Marengo’nun çalışma sahasına hareket etmesi, araştırma aşamasının fiilen yeniden başladığını gösteriyor.
Great Sea Interconnector projesinin hedefi nedir?
Great Sea Interconnector, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve ilerleyen aşamada İsrail’in elektrik şebekelerini deniz altı kablolarıyla bağlamayı hedefliyor. Projenin ilk bağlantılarından biri Girit ile Kıbrıs arasında kurulacak.
Yaklaşık 1,9 milyar avro maliyet öngörülen proje, Kıbrıs’ın Avrupa elektrik şebekesiyle bağlantısını güçlendirmeyi amaçlıyor. Planlanan yüksek gerilim hattının ilk aşamada 1.000 megavat çift yönlü elektrik iletim kapasitesine ulaşması hedefleniyor.
Deniz tabanı araştırmaları, nihai kablo rotası belirlenmeden önce yapılan teknik hazırlıkların parçası. Ölçümlerin sonuçları, kablonun hangi hat üzerinden döşeneceğini, ekipman seçimini ve inşaat takvimini etkileyebilir.
Çalışmalar 19 Mart 2027’ye kadar sürecek
Türkiye’nin NAVTEX duyurusunda belirtilen faaliyet dönemi 19 Mart 2027’de sona eriyor. Abeille Marengo’nun söz konusu tarihe kadar belirlenen koordinatlarda su altı kablo döşemesine yönelik bilimsel araştırmalar yapması planlanıyor.
Araştırmaların tamamlanması, kablo projesinin inşaat aşamasına doğrudan geçileceği anlamına gelmiyor. Teknik değerlendirmeler, yatırım kararları ve ilgili ülkelerin idari işlemleri projenin sonraki adımlarını belirleyecek.
Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanı görüş ayrılıkları ise projenin diplomatik boyutunu koruyor. Türkiye ile Yunanistan’ın NAVTEX ve izin prosedürlerine ilişkin karşıt açıklamaları, bölgedeki benzer altyapı faaliyetlerinin yakından izlenmesine neden oluyor.
Sıkça Sorulanlar
Abeille Marengo gemisi hangi çalışma için Doğu Akdeniz'e gitti?
Fransız bayraklı Abeille Marengo, Great Sea Interconnector projesi kapsamında deniz tabanı araştırması ve su altı elektrik kablosu güzergâhı incelemesi yapacak. İlk incelemeler Girit ile Kıbrıs arasındaki bağlantıya odaklanıyor.
Türkiye'nin Abeille Marengo için yayımladığı NAVTEX neyi kapsıyor?
1127/26 numaralı NAVTEX, 10 Kasım 2026 ile 19 Mart 2027 arasında belirlenen koordinatlarda araştırma yapılmasını kapsıyor. Türkiye, faaliyetlerin Türk makamlarının koordinasyonu ve onayıyla yürütüleceğini bildirdi.
Abeille Marengo nereden ayrıldı ve nereye gidiyor?
Abeille Marengo, Girit'teki Kandiye Limanı'ndan ayrıldı ve Doğu Akdeniz'deki araştırma sahasına yöneldi. Geminin deniz tabanı ölçümleri ile teknik ekipman kalibrasyonu yapması bekleniyor.
Türkiye ile Yunanistan hangi konuda farklı görüş bildiriyor?
Türkiye, araştırmanın kendi kıta sahanlığı olarak bildirdiği alanlarda izin ve koordinasyonla yürütüldüğünü savunuyor. Yunanistan ise Türk NAVTEX'inin geçersiz olduğunu ve Ankara'ya izin başvurusu yapılmadığını öne sürüyor.