Massie sekiz maddelik azil kararını sundu
Kentucky milletvekili ve Cumhuriyetçi Thomas Massie, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında sekiz maddelik azil kararı sundu. Karar, Temsilciler Meclisinde Hegseth’in görevden alınmasına yönelik resmî suçlama oylamasının önünü açtı. Meclisin kararı hafta ortasına kadar gündeme alması bekleniyor.
Massie’nin girişimi, 3 Kasım ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin Kongrenin iki kanadındaki çoğunluğu kaybetmesinden günler sonra geldi. Yeni seçilen üyeler ocakta göreve başlayana kadar Temsilciler Meclisi ve Senato Cumhuriyetçi denetiminde kalacak.
Azil kararı kabul edilse bile Pete Hegseth otomatik olarak görevden alınmayacak. Temsilciler Meclisinin basit çoğunlukla azil suçlamasını kabul etmesinin ardından Senatoda yargılama yapılması gerekiyor. Görevden alma için Senatoda hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin desteği şart.
İran savaşı iddiası kararın merkezinde
Sekiz maddelik metnin ana başlığı, ABD’nin İran’a yönelik askerî faaliyetleri oluşturuyor. Thomas Massie, Pete Hegseth’in Kongreden yetki alınmadan İran’da 90 günden fazla çatışma yürüttüğünü ve anayasal savaş yetkileri ile ilgili kuralları ihlal ettiğini öne sürüyor.
Kararda Yemen ve Venezuela’daki askerî operasyonlar da yer aldı. Massie ayrıca sivil kayıpları azaltmaya yönelik yasaların görmezden gelindiği, yargı dışı öldürmeler yapıldığı, ifade özgürlüğünün bastırıldığı ve yabancı bir liderin hukuka aykırı biçimde alıkonulduğu iddialarını sıraladı. Pentagon, suçlamaları kabul etmiyor.
ABD yönetimi, İran’a yönelik harekâtın Tahran’ın nükleer silah elde etme ihtimaline karşı gerekli olduğunu savunuyor. İran ise nükleer programının barışçıl amaç taşıdığını belirtiyor. Hegseth, askerî kararların gerekçesini savunmaya hazır olduğunu ve azil girişiminden endişe duymadığını söyledi.
Temsilciler Meclisinde seçenekler neler?
Meclis Başkanı Mike Johnson’ın, kararın sunulmasından sonra iki yasama günü içinde konuyu işleme alması gerekiyor. Temsilciler Meclisi doğrudan oylama yapabilir, metni ilgili komiteye sevk edebilir veya usul oylamasıyla gündemden kaldırabilir.
Demokratların Temsilciler Meclisi lideri Hakeem Jeffries, azil kararına destek vereceğini açıkladı. Bazı Cumhuriyetçi üyeler de Pete Hegseth’in liderliği ve İran savaşı yönetimi hakkında eleştiri yöneltti. Ancak söz konusu Cumhuriyetçi isimlerin tamamı azil oylamasında destek sözü vermedi.
Mevcut Kongre aritmetiği, kararın kabul edilmesini ve özellikle Senatoda görevden alma için gereken üçte iki çoğunluğun bulunmasını güçleştiriyor. ABD tarihinde Temsilciler Meclisi yalnızca iki kabine üyesini azletti; Senato iki vakada da görevden alma kararı vermedi.
Thomas Massie, girişiminin yalnızca Meclis oylamasıyla sınırlı olmadığını belirtti. Massie, Donald Trump’ın ocakta Demokratların başlatabileceği daha geniş kapsamlı soruşturmalar öncesinde Pete Hegseth’i değiştirmesini istiyor. Donald Trump ise Savunma Bakanı Hegseth’e desteğini kamuoyu önünde sürdürdü.
Hegseth savunma için basın toplantısı yapacak
Pete Hegseth, azil tehdidine ilişkin salı günü basın toplantısı düzenleyeceğini duyurdu. Planlanan toplantı, Hegseth’in yaklaşık altı aydır yaptığı ilk basın toplantısı olacak. Hegseth, İran, Yemen ve Venezuela’daki askerî faaliyetlerin tartışılmasından kaçınmayacağını söyledi.
Azil tartışması, İran savaşının ABD iç siyasetindeki maliyetiyle de bağlantılı hale geldi. Geniş katılımlı bir seçmen araştırmasında, katılımcıların yaklaşık yüzde 60’ı ABD’nin İran’a askerî müdahale kararını yanlış bulduğunu bildirdi. Aynı araştırmada hayat pahalılığı ve kamu yolsuzluğu, Kongre tercihlerinde İran savaşından daha etkili başlıklar arasında yer aldı.
Enerji fiyatlarındaki artış ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı aksaklıkları, İran savaşı hakkındaki eleştirileri güçlendirdi. Azil oylamasının sonucu belirsizliğini korurken, oylama Cumhuriyetçi üyelerin Hegseth’in savunma politikalarına karşı tutumunu açık biçimde gösterecek.
Sıkça Sorulanlar
Thomas Massie, Pete Hegseth hakkında neden azil kararı sundu?
Thomas Massie, Pete Hegseth'i Kongrenin yetkilendirmesi olmadan İran'da 90 günden uzun süren askerî çatışma yürütmekle suçluyor. Kararda Yemen ve Venezuela ile bağlantılı askerî faaliyetlere ilişkin iddialar da bulunuyor.
Pete Hegseth azil oylaması ne zaman yapılabilir?
Ayrıcalıklı usulle sunulan karar nedeniyle Temsilciler Meclisinin metni iki yasama günü içinde ele alması gerekiyor. Oylama hafta ortasında yapılabilir; Meclis metni komiteye sevk etmeyi veya gündemden kaldırmayı da seçebilir.
Temsilciler Meclisinin azil kararı Hegseth'i görevden alır mı?
Hayır. Temsilciler Meclisinin basit çoğunlukla azil suçlamasını kabul etmesinden sonra Senatoda yargılama yapılır. Pete Hegseth'in görevden alınması için Senatoda hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekir.
Pete Hegseth azil girişimine nasıl yanıt verdi?
Pete Hegseth, azil girişiminden endişe duymadığını söyledi ve salı günü Pentagon'da basın toplantısı yapacağını açıkladı. Hegseth, İran, Yemen ve Venezuela'daki askerî faaliyetlerin gerekli ve hukuka uygun olduğunu savunuyor.