Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye kapsamına alınan 131 yatırım fonu için hazırlanan kanun teklifinin 9 Ekim’de TBMM’ye sunulması bekleniyor. Teklif; yaklaşık 450 bin yatırımcının alacaklarının hesaplanması, fonlardan hukuka aykırı çıkarıldığı belirtilen değerlerin geri alınması ve sorumlulardan tahsil edilen kaynakların pay sahiplerine dağıtılması için özel kurallar getiriyor.
Düzenleme, yatırım fonlarının tamamını kapsayan kalıcı bir tasfiye sistemi kurmuyor. Kanun teklifindeki hükümler, SPK kararlarında yer alan tasfiye kapsamındaki fonlarla sınırlı tutuluyor. Taslağın yasalaşması hâlinde uygulamanın gecikmeden başlatılması planlanıyor.
Tasfiye kapsamındaki 131 fon için teklif hazırlanıyor
Teklif, tasfiye işlemlerinin SPK gözetiminde görevlendirilecek bankalar ve kuruluşlar eliyle yürütülmesini öngörüyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu, portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kanallarındaki kayıtlar karşılaştırılacak. Kayıt mutabakatı sonunda fon ve yatırımcı hesabı bazında hak sahipleri belirlenecek.
SPK’nin sermaye piyasası mevzuatına aykırı fiil işlediğini, piyasa dolandırıcılığına veya manipülasyona katıldığını saptadığı kişi ve kurumlar, tasfiye ile geri kazanım hesaplarından ödeme alamayacak. Aynı yaptırım, söz konusu kişilerle birlikte hareket ettiği belirlenen gerçek ve tüzel kişiler için de uygulanacak.
Tasfiye varlıklarının satışı sırasında piyasa koşullarının korunması amacıyla SPK’ye ek tedbir yetkileri veriliyor. Kurul, borsa dışında satışa izin verebilecek, geçici fiyat marjları belirleyebilecek veya satın alınan varlıkların belirli bir dönem yeniden satılmasını engelleyebilecek. Amaç, satışların ilgili varlıkların fiyatlarında olağan dışı dalgalanma yaratmasını önlemek.
Net yatırım tutarı enflasyonla güncellenecek
Fon malvarlığının bütün yatırımcıların alacağını karşılamaya yetmemesi hâlinde, ödemelerde kullanılacak net yatırım tutarını Merkezi Kayıt Kuruluşu hesaplayacak. Hesaplama sırasında yatırımcının fona yaptığı nakit girişleri ve fondan yaptığı nakit çıkışları, Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı TÜFE ile Yİ-ÜFE artışlarının aritmetik ortalaması üzerinden güncellenecek.
Netleştirme, “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle yapılacak. Yatırımcının fonla olan net nakit ilişkisini esas alan yöntem, tasfiye tarihinde ödeme önceliğinin hangi tutar üzerinden belirleneceğini ortaya koyacak. Ara ödemelerin kendisinde ise ayrıca enflasyon endekslemesi uygulanmayacak.
Para piyasası fonları hariç olmak üzere ara ödeme, tasfiye kararının verildiği tarihte yatırımcının sahip olduğu toplam katılma payı değerini aşamayacak. Düzenleme, yatırımcının geçmiş nakit hareketleri için güncelleme öngörürken ara ödeme tutarında ayrı bir endeksleme yapılmamasını esas alıyor.
Ara ödemelerde bir milyon liralık üst sınır
Dağıtılabilir nakdin yeterli olmaması hâlinde net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara hesaplanan tutarın tamamı kadar ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon lira veya üzerinde olan yatırımcılar için ara ödeme üst sınırı 1 milyon lira olacak.
Fon malvarlığındaki nakdin ara ödemelerin tümünü karşılamaması durumunda, mevcut tutar yatırımcıların hak oranı korunarak paylaştırılacak. Böylece ödeme tutarı, her yatırımcının hesaplanan hakkına göre oransal biçimde belirlenecek. Ara ödeme, nihai tasfiye sonucunda yapılabilecek ek dağıtımlardan ayrı bir mekanizma olarak tasarlanıyor.
Gerçeğe aykırı oluştuğu değerlendirilen değerler üzerinden haksız kazanç sağlayan kişilere de isteğe bağlı iade imkânı tanınacak. Emsal getiriyi aşan kısımlar, ilan edilecek hesaplara yatırılabilecek. Emsal getiri, aynı yatırım stratejisi kategorisindeki fonların yıllık ortalama getirisi esas alınarak SPK’nin belirleyeceği yöntemle hesaplanacak.
Portföy şirketleri ve sorumlular için tahsilat
Mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle fon malvarlığından ilişkili taraflara aktarılan değerler, hukuka aykırı çıkarılmış kabul edilecek. Söz konusu işlemlerden doğan zarar veya eksik tasfiye bakiyesi için ilk sırada ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.
Portföy yönetim şirketinden tahsilat yapılamaması hâlinde SPK’nin sorumluluğunu tespit ettiği gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu olacak. SPK bildirimi üzerine TMSF, 6183 sayılı Kanun ile Bankacılık Kanunundan doğan yetkilerini kullanarak sorumluların malvarlığına yönelik cebri icra ve takip başlatabilecek.
TMSF’nin tahsilat işlemleri sonuçlanıncaya kadar aynı malvarlığı üzerinde yeni takip başlatılamayacak; devam eden takip ve hacizler duracak. Soruşturma kapsamında el konulmuş ancak doğrudan fona devri mümkün olmayan varlıklar için TMSF kayyım olarak atanabilecek. TMSF, mahkeme kararını beklemeden varlıkları satarak geliri ilgili hesaba aktarabilecek.
Her fon için ayrı geri kazanım hesabı açılacak
Tahsilatlar, gönüllü iadeler ve varlık satışlarından elde edilen gelirler, TMSF bünyesinde her fon adına ayrı geri kazanım hesaplarında izlenecek. Hesaplar TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı tutulacak; hesap bakiyeleri kamu alacakları dâhil haczedilemeyecek ve teminat olarak gösterilemeyecek.
Geri kazanım hesaplarındaki para yalnızca ilgili fonun pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak. TMSF, tahsil edilen tutarları tasfiyeyle görevlendirilen kuruluşlara aktaracak. Tasfiyesi tamamlanan fonlara ait kaynaklar ise Yatırımcı Tazmin Merkezine gönderilerek hak sahiplerine dağıtılacak. Teklifte kamuya ve Hazineye ek mali yük getirilmemesi ilkesi de yer alıyor.
Sıkça Sorulanlar
131 yatırım fonuna ilişkin kanun teklifi neyi düzenliyor?
Kanun teklifi, tasfiye kapsamındaki 131 yatırım fonunda hak sahipliğinin belirlenmesini, yatırımcı alacaklarının hesaplanmasını, ara ödemeleri ve hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri alınmasını düzenliyor.
Yatırımcılara yapılacak ara ödeme ne kadar olacak?
Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılar hesaplanan tutarın tamamını ara ödeme olarak alabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerindeki yatırımcılara yapılacak ara ödeme ise en fazla 1 milyon lira olacak.
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?
Merkezi Kayıt Kuruluşu, fona yapılan nakit giriş ve çıkışlarını TÜFE ile Yİ-ÜFE artışlarının aritmetik ortalamasıyla güncelleyecek. Hesaplama, ilk giren ilk çıkar yöntemiyle netleştirilecek.
Fonlardan çıkarılan varlıklar nasıl geri alınacak?
Öncelikle ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Tahsilat yapılamazsa SPK’nin sorumluluğunu tespit ettiği kişilerden TMSF aracılığıyla cebri icra ve takip yoluyla tahsilat yapılabilecek.
Geri kazanım hesaplarındaki paralar hangi amaçla kullanılacak?
TMSF nezdinde her fon için ayrı açılacak geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar yalnızca ilgili fonun pay sahiplerine ödeme yapmak için kullanılacak. Hesaplardaki tutarlar kamu alacakları dâhil haczedilemeyecek ve teminat gösterilemeyecek.