Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun teklifleri, hususi damgalı pasaport olarak bilinen yeşil pasaportun kapsamını 10 meslek grubuna genişletmeyi hedefliyor. Pilotlar, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar, mühendisler, mimarlar, muhtarlar, mali müşavirler ve öğretmenler için farklı kıdem koşulları önerildi. Ancak tekliflerin hiçbiri henüz kanunlaşmadığı için sayılan meslek grupları adına yeni bir başvuru hakkı bulunmuyor.
Teklifler henüz yeni pasaport hakkı doğurmuyor
Meclis gündemindeki düzenleme önerileri, mevcut yeşil pasaport uygulamasından yararlanamayan bazı meslek mensuplarını kapsama alma talebini içeriyor. Tekliflerde öne çıkan temel ölçüt, meslekte fiilen geçirilen süre oldu. Pilotlar için beş yıl, öğretmenler için 10 yıl, sağlık mesleklerinin önemli bölümü ile bazı mali müşavir, mühendis ve mimarlar için 15 yıla varan kıdem şartları önerildi.
Teklif aşamasındaki koşullar, yürürlükteki başvuru kriteri sayılmıyor. Bir meslek grubunda çalışmak veya önerilen hizmet süresini tamamlamak, mevcut durumda tek başına yeşil pasaport alma hakkı sağlamıyor.
Düzenlemelerin yürürlüğe girmesi için ilgili ihtisas komisyonlarında görüşülmesi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Tekliflerin ne zaman görüşüleceğine ya da yasalaşacağına ilişkin açıklanmış kesin bir takvim bulunmuyor.
Pilotlar için beş yıllık uçuş deneyimi önerisi
Pilotlara ilişkin teklifte, pilot lisansını aldıktan sonra en az beş yıl fiilen uçuş hizmetinde çalışan kişilere hususi damgalı pasaport verilmesi istendi. Öneri, yalnızca lisans sahibi olmayı yeterli görmüyor; aktif uçuş görevinde geçirilen süreyi şart koşuyor.
Kanunlaşma halinde pilotların başvuru hakkı için aranacak diğer belgeler, idari denetim yöntemi ve uygulama ayrıntıları kabul edilen metne göre belirlenecek. Meclis süreci tamamlanmadan pilotlar için yeni bir yeşil pasaport uygulaması başlamayacak.
Sağlık mesleklerine 15 yıl kıdem şartı talebi
13 Ekim 2026’da TBMM’ye sunulan teklifte hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilen görev yapma koşulu yer aldı. Düzenleme talebi, gerekli kıdemi bulunan özel sektör çalışanı sağlık meslek mensuplarını da kapsama almayı amaçlıyor.
Teklif metinlerinde serbest çalışan doktorlar ve serbest eczacılar da 15 yıllık mesleki deneyim koşuluyla anılıyor. Sağlık alanındaki düzenleme kabul edilirse, hak sahipliğinin kapsamı ve kanıtlanacak çalışma süreleri kanun metni ile ikincil uygulama kurallarında netleşecek.
Mühendis, öğretmen ve mali müşavirler için şartlar
Mühendis ve mimarlara ilişkin tekliflerde, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı odalara kayıtlı meslek mensupları için 10 veya 15 yıllık kıdem seçenekleri bulunuyor. Birden fazla öneride farklı süreler yer aldığı için mühendisler ve mimarlar adına kesinleşmiş tek bir çalışma süresi yok.
Öğretmenlere yönelik öneri ise Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında fiilen çalışan, en az 10 yıllık hizmeti bulunan öğretmenleri kapsıyor. Teklif kabul edilirse özel okul öğretmenleri de hizmet süresi koşulunu karşılamaları halinde yeşil pasaport hakkından yararlanabilecek.
16 Eylül 2026’da Meclis Başkanlığına sunulan ayrı düzenleme talebinde köy ve mahalle muhtarları ile yeminli mali müşavirler yer aldı. En az 15 yıl kıdemi bulunan serbest muhasebeci mali müşavirlerin yanı sıra, 15 yıllık deneyime sahip bazı serbest eczacı, doktor, mühendis ve mimarların da kapsama alınması istendi.
Yasalaşma için komisyon ve Genel Kurul aşamaları
Yeşil pasaport kapsamının genişlemesi, tekliflerin Meclis’teki yasama aşamalarını tamamlamasına bağlı. İlgili komisyonların kabul edeceği metin, Genel Kurul görüşmelerinin ardından kanunlaşabilir. Kanun metninin Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla başvuru koşulları uygulamaya girebilir.
Farklı meslek gruplarını içeren teklifler aynı içerikte değil. Özellikle mühendis ve mimarlarda 10 ya da 15 yıl kıdem seçenekleri bulunması, nihai koşulların ancak kabul edilen düzenlemeyle kesinleşeceğini gösteriyor. Vatandaşların, tekliflerdeki süreleri yürürlükteki kural olarak değerlendirmemesi ve resmî duyuruları izlemesi gerekiyor.
Sıkça Sorulanlar
Yeşil pasaport düzenlemesi yasalaştı mı?
Hayır. TBMM'ye sunulan teklifler henüz komisyon ve Genel Kurul aşamalarını tamamlayarak kanunlaşmadı; bu nedenle yeni meslek grupları için yürürlükte bir yeşil pasaport hakkı bulunmuyor.
Yeşil pasaport teklifi hangi meslekleri kapsıyor?
Tekliflerde pilotlar, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar, mühendisler, mimarlar, muhtarlar, mali müşavirler ve öğretmenler yer alıyor.
Pilotlara yeşil pasaport için hangi şart önerildi?
Pilot lisansını aldıktan sonra en az beş yıl fiilen uçuş hizmetinde çalışan pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi önerildi. Şart henüz yürürlüğe girmedi.
Öğretmenler ve sağlık çalışanları için kaç yıl kıdem öneriliyor?
Öğretmenler için Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî veya özel kurumlarda en az 10 yıl fiilî hizmet şartı öneriliyor. Hekim, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılar için ise kamu veya özel sektörde en az 15 yıl çalışma talep ediliyor.