Sosyal medya tartışmalarından trafikte yaşanan gerginliklere, komşu kavgalarından iş yeri anlaşmazlıklarına kadar birçok olayda taraflar birbirlerini hakaret etmekle suçlayabiliyor. Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre her kırıcı ya da sert söz, Türk Ceza Kanunu kapsamında hakaret suçu oluşturmuyor.
Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesine göre hakaret suçunun oluşabilmesi için kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek nitelikte bir fiil isnadı veya sövme eyleminin bulunması gerekiyor. Bu nedenle sözlerin söylendiği ortam, tarafların ilişkisi, olayın gelişimi ve kullanılan ifadenin bağlamı büyük önem taşıyor.
HAKARET SAYILMAYAN İFADELER NELER?
Yargıtay kararlarında bazı ifadeler “kaba hitap”, “nezaket dışı söz”, “ağır eleştiri” veya “beddua” kapsamında değerlendirilirken, bunların tek başına hakaret suçunu oluşturmayabileceği belirtiliyor. Örnek olarak;
- “Lan”
- “Terbiyesiz”
- “Saygısız”
- “Karaktersiz”
- “Bilgisiz”
- “Tecrübesiz”
- “Yalancı”
- “Siz kimsiniz lan?”
- “Allah belanı versin”
- “Allah seni bildiği gibi yapsın”
gibi bazı ifadelerin belirli olaylarda hakaret suçu kapsamında değerlendirilmediği görülüyor. Ancak her somut olayın ayrıca incelendiği vurgulanıyor.
YARGITAY: KELİME DEĞİL, BAĞLAM ÖNEMLİ
Uzmanlara göre aynı kelime bir olayda hakaret sayılmazken başka bir olayda suç olarak kabul edilebiliyor. Yargıtay da kararlarında yalnızca kullanılan söze değil, sözün hangi amaçla, hangi ortamda ve kime karşı söylendiğine bakılması gerektiğini ifade ediyor.
HAKARET SAYILABİLECEK İFADELER DE VAR
Öte yandan bazı sözler ise Yargıtay kararlarında hakaret kapsamında değerlendirilebiliyor. “Hırsız”, “gavat”, “kaşar”, “it soyu”, “kanı bozuk”, “şaklaban”, “hayvan”, “çakal” gibi ifadeler çeşitli kararlarda hakaret suçu yönünden değerlendirilmiş durumda. Ancak bunlarda da nihai karar somut olayın özelliklerine göre veriliyor.
HUKUKÇULARDAN UYARI
Hukukçular, internette dolaşan “hakaret olmayan kelimeler listesi” başlıklı içeriklerin kesin sonuç olarak görülmemesi gerektiğini belirtiyor. Bir sözün hakaret sayılıp sayılmayacağına savcılık ve mahkemeler, olayın tüm koşullarını değerlendirerek karar veriyor. Bu nedenle vatandaşların öfke anında kullandıkları ifadeler konusunda dikkatli olmaları gerektiği ifade ediliyor.
ETİKETLER: #Yargıtay #HakaretSuçu #CezaHukuku #Mahkeme #Hukuk #TCK125 #EmsalKarar