Utah’ın Provo kentinde bir yargıç, 1985’te Eva Olesen’ın öldürülmesi nedeniyle yaklaşık 41 yıl idam cezası altında tutulan 71 yaşındaki Douglas Stewart Carter’ın kefaletle serbest bırakılmasına karar verdi. Karar, olay yerinden yeniden incelenen DNA örneklerinin Carter ile eşleşmediğinin savcılık tarafından mahkemeye bildirilmesinin ardından geldi.
Carter hakkındaki ağırlaştırılmış cinayet suçlaması ise düşmedi. Yargıç Derek Pullan, yeni genetik bulguların dava dosyasını daha da zayıflattığını, ancak makul bir jürinin mevcut diğer delillere dayanarak Carter’ı suçlu bulabileceği ihtimalinin sürdüğünü söyledi. Carter’ın yeniden yargılanmasının 2027’de yapılması planlanıyor.
DNA sonuçları kefalet kararını değiştirdi
Savcılığın 22 Eylül’de aldığı DNA analizi, bir kapı kolundaki kan örneği ile Eva Olesen’ın bıçaklandığı aletin sapından elde edilen genetik materyalin Carter’a ait olmadığını ortaya koydu. Utah County Savcılığı, elde kalan kanıtları incelemeyi sürdürürken kefalet koşullarının yeniden değerlendirilmesinin gerekli ve adil olduğunu mahkemeye bildirdi.
Yargıç Pullan, Carter’ın GPS elektronik izleme cihazı taşıması ve Olesen ailesiyle hiçbir biçimde temas kurmaması şartlarını getirdi. Savunma avukatının karşılayacağı izleme cihazı, serbestlik koşullarının parçası olacak. Carter’ın, çocukken başka bir aile tarafından evlat edinilen oğlunun ailesine yakın geçici bir konaklama yerine yerleştirilmesi öngörülüyor.
Savunma, Carter’ın uzun süreli hapis hayatının ardından psikolojik destek alması gerektiğini de belirtti. Carter’ın avukatları, DNA bulguları ve önceki yargı kararları gerekçesiyle suçlamanın tamamen kaldırılmasını, ayrıca dosya hakkında bağımsız inceleme yürütülmesini istiyor.
1985 cinayeti ve Carter’a yönelen suçlama
Eva Olesen, 27 Şubat 1985’te Provo’daki evinde öldürülmüş halde bulundu. Olesen’ın vurulduğu, bıçaklandığı ve ellerinin arkasından bağlı olduğu mahkeme kayıtlarına yansıdı. O dönem Provo Emniyet Müdürü’nün halası olan Olesen’ın öldürülmesi, soruşturmayı kent gündeminin merkezine taşıdı.
Chicago doğumlu Carter, cinayet döneminde Utah’ta annesiyle yaşıyordu. Soruşturma ekipleri, Olesen’ın bir soygun sırasında öldürüldüğü şüphesiyle Carter’a yöneldi. Carter, aynı yıl haziranda Tennessee’nin Nashville kentinde yakalandıktan sonra bir Provo dedektifinin sorgusunda cinayeti kabul eden ifade imzaladı.
Carter, imzalı ifadenin polis baskısı ve tehditleri altında alındığını, dolayısıyla gerçeği yansıtmadığını yıllardır savunuyor. İlk yargılamada fiziksel deliller Carter’ı olay yerine bağlamadı. Jüri, kabul beyanı ile Carter’ın cinayetle övündüğünü söyleyen iki tanığın ifadesi üzerinden mahkûmiyet kararı verdi. Carter, 1985’te idama mahkûm edildi; 1992’deki ikinci yargılamada da aynı ceza verildi.
Tanıkların ifadeleri ve usulsüzlük iddiaları
Davanın yönünü değiştiren gelişmelerden biri, ilk yargılamada dinlenen iki tanığın yıllar sonra önceki anlatımlarından vazgeçmesi oldu. Tanıklar, mahkemede yalan söylemeye yönlendirildiklerini, polis ve savcılık görevlilerinden para ile çeşitli hediyeler aldıklarını anlattı. Tanıklar ayrıca Carter aleyhine konuşmamaları halinde kendileri ve çocukları için sınır dışı edilme tehdidi duyduklarını öne sürdü.
Emniyet birimleri ise tanıklara verilen paranın tanık koruma amacı taşıdığını daha önce savunmuştu. Carter’ın avukatları, soruşturma sırasında bazı delillerin saklandığını ve başka şüphelilere işaret eden bilgilerin yeterince değerlendirilmediğini ileri sürüyor.
Utah Yüksek Mahkemesi, polis ve savcılık makamlarının birden fazla kasıtlı usulsüzlüğüne işaret ederek geçen yıl yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Yeniden DNA incelemesi de söz konusu kararın ardından yapıldı. Savcılık, DNA örneklerinden başka bir şüpheliye ulaşmak için veri tabanı taraması yapılıp yapılmayacağı konusunda ayrıntı vermedi.
Olesen ailesi serbestlik kararına karşı çıktı
Eva Olesen’ın gelini Theresa Olesen, kefalet duruşmasında Carter’ın serbest bırakılmasına ciddi itirazları bulunduğunu söyledi. Olesen ailesi, DNA eşleşmesinin bulunmamasının Carter’ın olay yerinde olmadığı anlamına gelmediği görüşünde. Aile, cinayetin tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve Eva Olesen için adalet sağlanmasını talep ediyor.
Mahkemenin kararı beraat anlamına gelmiyor. Ağırlaştırılmış cinayet suçlaması yürürlükte kalırken, savcılık dosyadaki diğer unsurları değerlendirecek; savunma ise davanın düşürülmesi için girişimlerini sürdürecek. 2027’deki yeniden yargılama takvimi, savcılığın delil değerlendirmesi ve mahkemenin sonraki kararlarına göre şekillenecek.
Carter dosyası, kabul beyanlarının hangi koşullarda alındığı, tanık beyanlarının güvenilirliği ve DNA kanıtının ceza yargılamasındaki ağırlığı tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Yeni genetik bulgular Carter’ı iki kritik olay yeri örneğinden dışlasa da mahkeme, dosyadaki nihai cezai sorumluluk değerlendirmesini yeniden yargılamaya bıraktı.
Sıkça Sorulanlar
Douglas Stewart Carter neden kefaletle serbest bırakılacak?
Douglas Stewart Carter'ın kefaletle serbest bırakılması, olay yerindeki kapı kolu kanı ve bıçak sapından alınan DNA örneklerinin Carter ile eşleşmemesinin ardından kararlaştırıldı. Mahkeme ayrıca önceki soruşturmadaki usulsüzlükleri dikkate aldı.
Douglas Stewart Carter hakkındaki cinayet suçlaması düşürüldü mü?
Hayır. Douglas Stewart Carter hakkındaki ağırlaştırılmış cinayet suçlaması yürürlükte kalıyor ve yeniden yargılamanın 2027'de yapılması planlanıyor.
Eva Olesen cinayeti ne zaman ve nerede işlendi?
Eva Olesen, 27 Şubat 1985'te ABD'nin Utah eyaletindeki Provo kentinde evinde öldürülmüş halde bulundu. Olesen'ın vurulduğu ve bıçaklandığı mahkeme kayıtlarında yer aldı.
Carter'ın serbestliği hangi koşullara bağlı?
Douglas Stewart Carter'ın GPS elektronik izleme cihazı taşıması ve Eva Olesen'ın ailesiyle temas kurmaması gerekiyor. Mahkeme, koşullara uyulmasını kefalet kararının parçası yaptı.
Yeniden yargılama neden yapılacak?
Utah Yüksek Mahkemesi, polis ve savcılık makamlarının soruşturma ile yargılama sırasında birden fazla kasıtlı usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle yeniden yargılama kararı verdi. İlk davadaki iki tanık da yıllar sonra ifadelerinden vazgeçti.