Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin eylül ayı fiyat raporu, limonda üretici ile market arasındaki farkın yüzde 633,4’e ulaştığını ortaya koydu. Üreticide kilogramı 7 lira olan limonun markette 51 lira 34 kuruştan satıldığı bildirildi. Aynı raporda mazot fiyatının bir yılda yüzde 70,7, bazı gübre türlerinin ise yüzde 69,2’ye varan oranlarda arttığı belirtildi.
Limonda üretici ve market fiyatı arasındaki fark büyüdü
Eylül verilerinde üretici ile market arasındaki en yüksek fark limonda görüldü. Yüzde 633,4’lük fark, limonun markette üretici fiyatının 7,3 katına satılması anlamına geliyor. Üreticide 7 lira olan limonun market fiyatı 51 lira 34 kuruş olarak kaydedildi.
Fiyat farkında limonu yüzde 339,1 ile kuru incir ve yüzde 337,8 ile havuç izledi. Üreticide 130 lira olan kuru incir markette 570 lira 77 kuruşa, 11 lira olan havuç ise 48 lira 16 kuruşa satıldı. Kuru incir ve havuç, markette üretici fiyatının 4,4 katına ulaştı.
Elmada fark yüzde 237,9 oldu. Üreticide kilogramı 21 lira 66 kuruş olan elmanın marketteki fiyatı 73 lira 20 kuruşa çıktı. Maydanozda ise üreticide 7 lira 66 kuruş olan fiyat, markette 25 lira 14 kuruş seviyesinde gerçekleşti; fark yüzde 228,3 olarak hesaplandı.
Market ve üretici fiyatlarında aylık değişim yaşandı
Eylül ayında markette izlenen 36 ürünün 25’inde fiyat arttı, 11’inde geriledi. Markette en yüksek aylık artış yüzde 26 ile patlıcanda görüldü. Patlıcanı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı takip etti.
Markette en büyük düşüş ise yüzde 39,5 ile limonda kaydedildi. Yeşil soğanda yüzde 33,4, kuru soğanda yüzde 21, elmada yüzde 18,3 ve mısırözü yağında yüzde 14,3 fiyat düşüşü gerçekleşti. Limonun market fiyatı aylık bazda gerilerken, üretici-market fiyat farkında ilk sırada bulunması, iki fiyat düzeyinin farklı oranlarda hareket ettiğini gösterdi.
Üretici tarafında takip edilen 28 ürünün 16’sında fiyat artarken, 11 üründe düşüş yaşandı. Bir ürünün üretici fiyatı değişmedi. En yüksek üretici fiyat artışı yüzde 62,5 ile kuru fasulyede görüldü. Patlıcan yüzde 23,3, elma yüzde 15,5, kabak yüzde 13,1 ve yeşil mercimek yüzde 12,1 artış gösterdi.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 48 ile kuru incirde oldu. Kuru inciri yüzde 30 ile limon, yüzde 20,7 ile patates, yüzde 14,1 ile kuru soğan ve yüzde 13,6 ile kuru üzüm izledi.
Hasat koşulları bazı ürünlerde fiyatları etkiledi
Kuru incirde alım fiyatının henüz açıklanmaması, fiyatların geçen sezonun altında oluşmasında etkili oldu. Kuru incir üretici fiyatının 130 lira seviyesine gerilediği bildirildi. Üreticiler, fiyat istikrarı için alım fiyatının açıklanmasını ve kamunun piyasada alım yapmasını bekliyor.
Limonda devam eden hasat ile depolarda kalan önceki sezon ürünlerinin piyasaya sunulması arzı artırdı. Artan arz, limonun üretici fiyatındaki gerilemede etkili oldu. Patates ve kuru soğanda da devam eden hasat nedeniyle piyasa arzı yükseldi ve fiyatlar düştü.
Patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ile tarladan seraya geçiş dönemi arzı sınırladı. Arzın azalması, iki üründe de fiyat artışına eşlik etti. Kuru fasulye ve elmada ise hasadın yeni başlaması üretici fiyatlarındaki artışla birlikte değerlendirildi.
Girdi maliyetlerinde mazot ve gübre artışı sürdü
Tarımda kullanılan temel girdilerin fiyatları eylül ayında yükseldi. Ağustos ayına göre DAP gübresi yüzde 9,9, üre gübresi yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 6,6, amonyum nitrat yüzde 6,3 ve amonyum sülfat yüzde 1,4 arttı.
Yıllık karşılaştırmada amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 69,2’ye ulaştı. Amonyum sülfat yüzde 55,6, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 38,6, DAP gübresi yüzde 35,9 ve üre gübresi yüzde 13,7 pahalandı.
Süt yemi eylül ayında aylık yüzde 4,4, besi yemi yüzde 4,2 arttı. Her iki yem türünde yıllık artış yüzde 31,8 oldu. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 yükseldi. Mazotta aylık artış yüzde 12,8, yıllık artış ise yüzde 70,7 olarak hesaplandı.
Çeltik hasadı için ithalat ve alım fiyatı çağrısı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, çeltik hasat döneminde ithalatın durdurulmasını istedi. Bayraktar, ithalatın sürmesinin çeltik işleyen işletmelerin yerli ürün alımını ertelemesine ve üreticiye sunulan fiyatlar üzerinde baskı oluşturmasına neden olabileceğini söyledi.
Bayraktar, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin alım fiyatını gecikmeden açıklamasını, alım koşulları ile takvimin önceden duyurulmasını talep etti. Çeltik üretiminin 2026 yılı ilk tahminine göre yüzde 7,7 artarak 1 milyon 74 bin 810 tona ulaşması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Limonun üretici ve market fiyatı arasındaki fark ne kadar oldu?
Eylül 2026 verilerine göre limonda üretici ile market arasındaki fiyat farkı yüzde 633,4 oldu. Üreticide kilogramı 7 lira olan limon markette 51 lira 34 kuruşa satıldı.
Eylül ayında markette fiyatı en çok artan ürün hangisi oldu?
Eylül ayında markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 26 ile patlıcan oldu. Patlıcanı kırmızı mercimek ve sivri biber izledi.
Eylül ayında markette fiyatı en çok düşen ürün hangisi oldu?
Markette en yüksek aylık fiyat düşüşü yüzde 39,5 ile limonda kaydedildi. Limonun ardından yeşil soğan ve kuru soğanda düşüş görüldü.
Üreticide fiyatı en fazla artan ve gerileyen ürünler hangileri?
Üreticide en yüksek fiyat artışı yüzde 62,5 ile kuru fasulyede görüldü. En yüksek düşüş ise yüzde 48 ile kuru incirde kaydedildi.
Tarım girdilerinde yıllık fiyat artışları ne oldu?
Mazotun yıllık fiyat artışı yüzde 70,7, amonyum nitrat gübresinin yıllık artışı yüzde 69,2 olarak hesaplandı. Süt yemi ve besi yeminde yıllık artış yüzde 31,8 oldu.