Tahran’da bölgesel güvenlik gündemiyle toplantı planlandı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey temsilcilerin 26 Ekim Pazartesi günü İran’ın başkenti Tahran’da İranlı yetkililerle görüşmesi bekleniyor. Temasların gündeminde bölgesel güvenlik, askerî koordinasyon, Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar ve ABD ile İran arasındaki gerilimin düşürülmesine dönük diplomatik seçenekler bulunuyor.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Ali Bakıri, üç ülkeden yetkililerin Tahran’ı ziyaret edeceğini açıkladı. Bakıri, İran’ın Batı Asya’da güvenliğin bölge ülkeleri tarafından sağlanmasını savunduğunu, dış güçlerin müdahalesine ve nüfuzuna karşı çıktığını söyledi.
İran basınında görüşmenin 26 Ekim’de yapılacağı bildirildi. Bakıri tarih vermediği için toplantının saati ile görüşme programının ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadı.
Kalın, Bin Selman ve Münir’in katılması bekleniyor
Türk güvenlik kaynaklarından edinilen bilgiye göre MİT Başkanı İbrahim Kalın, Tahran’daki toplantıya katılacak. Suudi Arabistan heyetine Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman’ın, Pakistan heyetine ise Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’in başkanlık etmesi bekleniyor.
Heyetlerin İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile görüşmesi planlanıyor. Suudi Arabistan tarafı, temsilcilerin İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de bir araya geleceğini bildirdi.
Görüşmelere katılacak isimlerin savunma, istihbarat ve güvenlik alanlarında yetkili olması, toplantının diplomatik mesajların yanı sıra sahadaki askerî riskleri de ele alacağını gösteriyor. Tarafların toplantı sonunda ortak açıklama yapıp yapmayacağı bilinmiyor.
Husi saldırıları ve ABD-İran gerilimi gündemde
Tahran temasları, Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını artırdığı dönemde planlandı. Suudi Arabistan yönetimi, pazar günü gerçekleşen yeni saldırı dalgasında füze ve insansız hava araçlarının hava savunma sistemlerince engellendiğini açıkladı.
Görüşmelerde, Suudi Arabistan’ın güvenliğine yönelik tehditlerin yanı sıra İran ile ABD arasındaki diplomatik çıkmazın da ele alınması bekleniyor. Pakistan, Washington ile Tahran arasındaki temaslarda arabuluculuk rolü üstleniyor. Mareşal Münir’in geçen hafta Tahran’ı ziyaret ederek Pezeşkiyan ve diğer İranlı yetkililerle görüştüğü bildirilmişti.
İranlı yetkililer, ABD ile yeniden müzakere için Tahran’ın taleplerinin karşılanması gerektiğini savunuyor. Haziran ayında arabuluculuk girişimleriyle sağlanan geçici uzlaşının, ABD ile İran arasında çatışmaların yeniden başlamasının ardından kalıcı olmadığı aktarılmıştı.
Mekke savunma anlaşmasının kapsamı ne?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ağustos ayında Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı. Anlaşma, üyelerden birine yönelen silahlı saldırının diğer üyelere de yönelmiş sayılmasını öngörüyor. Metinde tarafların toprak bütünlüğü, egemenlik ve uluslararası tanınan sınırlarına yönelik tehditlere karşı gerekli araçları kullanacağı belirtiliyor.
Pakistan’ın anlaşmayı geçen hafta onayladığı, Türkiye’de ise TBMM onay sürecinin başladığı bildirildi. Tahran’daki görüşme, anlaşmaya taraf üç ülkenin İran’la ortak yürüttüğü ilk üst düzey güvenlik teması olarak değerlendiriliyor.
Toplantı, ittifak üyelerinin Suudi Arabistan’a askerî kapasitenin hızlı konuşlandırılması konusunda Riyad’da yaptığı olağanüstü görüşmenin ardından gerçekleşecek. Tahran temaslarının, saldırı risklerine karşı koordinasyonun sınırlarını ve diplomatik kanalların açık tutulmasına yönelik ortak yaklaşımı netleştirmesi bekleniyor.
Görüşmelerin bölgesel etkisi neden önemli?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın İran’la aynı masaya oturması, bölgesel krizlerin doğrudan diyalog yoluyla ele alınması bakımından önem taşıyor. İran ile üçlü blok arasındaki temas, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların yoğunlaşmasından sonraki ilk üst düzey görüşme niteliğini taşıyor.
Taraflar arasında kalıcı bir güvenlik düzenlemesi ya da somut askerî karar çıkıp çıkmayacağı toplantının ardından belli olacak. İlk aşamada, saldırıların yayılmasını önlemek, karşılıklı güvenlik kaygılarını iletmek ve arabuluculuk kanallarını desteklemek görüşmelerin temel hedefleri arasında yer alıyor.
Sıkça Sorulanlar
Tahran’daki güvenlik görüşmesi ne zaman yapılacak?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan temsilcilerinin İranlı yetkililerle 26 Ekim 2026 Pazartesi günü Tahran’da görüşmesi planlanıyor. Toplantının saati açıklanmadı.
Tahran’daki görüşmeye Türkiye adına kim katılacak?
Türk güvenlik kaynaklarına göre Tahran’daki görüşmeye MİT Başkanı İbrahim Kalın katılacak. Türkiye heyetinin diğer üyeleri hakkında kamuoyuna ayrıntı verilmedi.
Tahran görüşmesinde hangi konular ele alınacak?
Tahran’daki görüşmelerde bölgesel güvenlik, askerî koordinasyon, Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları ve ABD ile İran arasındaki gerilimin azaltılması için diplomatik seçenekler ele alınacak.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması neyi öngörüyor?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan üyelerinden birine yönelik silahlı saldırının diğer üyelere yönelik saldırı sayılmasını öngörüyor. Anlaşma, toprak bütünlüğü ve egemenliğe yönelik tehditlere karşı ortak hareket çerçevesi oluşturuyor.