Pazartesi, 16 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

Türkiye için altı F-35 teslimini öngören plan iddiası

Türkiye için altı F-35 teslimini öngören plan iddiası

Public Domain — Wikimedia Commons, U.S. Air Force

WhatsAppXE-Posta

İki aşamalı F-35 önerisi gündeme geldi

İsrail basınında yayımlanan değerlendirmelerde, Türkiye ile ABD arasındaki F-35 anlaşmazlığını çözmek için iki aşamalı bir planın ele alındığı iddia edildi. Plana göre Türkiye’nin Rusya yapımı S-400 hava savunma sistemlerini ülke dışına devretmesi halinde, Türk Hava Kuvvetleri için üretilen ve ABD’de tutulan altı F-35A savaş uçağının teslimi gündeme gelebilecek.

İddialarda, altı uçağın tesliminin Türkiye’nin F-35 programına tam dönüşü anlamına gelmeyeceği vurgulandı. İlk teslimatın, daha geniş kapsamlı savunma görüşmeleri için başlangıç adımı olması öngörülüyor. Planın resmî makamlarca doğrulandığına dair bilgi bulunmuyor.

Türkiye, S-400 tedarikinin ardından F-35 programından çıkarılmış, ABD de Türk savunma sanayisine yaptırım uygulamıştı. Gündeme getirilen formül, S-400 meselesi ile uçak teslimatı ve yaptırımlar arasındaki bağlantıyı yeniden müzakere etmeyi amaçlıyor.

S-400 devri planın ilk koşulu olarak gösterildi

Haberlere göre ilk aşamada Türkiye’nin S-400 sistemlerini Rusya’ya iade etmesi veya Rusya’nın onayıyla üçüncü bir ülkeye devretmesi istenecek. Sistemlerin Türkiye topraklarından çıkarılmaya başlanması, ABD’nin depoda bulunan altı F-35’i serbest bırakması için temel koşul olarak sunuldu.

Aynı aşamada Türk pilot ve teknik personelin F-35 eğitimlerine yeniden katılmasına izin verilmesi de olası adımlar arasında sıralandı. Ancak S-400 devrinin yalnızca Ankara ile Washington arasında çözülebilecek bir konu olmadığı belirtiliyor. Rusya’nın onayı ile sistemleri devralacak ülkeye ilişkin ABD’nin yaklaşımı, planın uygulanması için gerekli başlıklar arasında yer alıyor.

Bazı aktarımlarda altı F-35’in S-400’lerin ülkeden çıkarılmaya başlamasının ardından hızlı biçimde gönderilebileceği öne sürülürken, bazı aktarımlar teslimatın yaptırımların kaldırılmasından sonraki aşamada gerçekleşeceğini yazdı. Bu nedenle uçakların teslim sıralamasına ilişkin ayrıntılar netleşmiş değil.

Kongre bildirimi ve yaptırımların kaldırılması bekleniyor

İkinci aşamada ABD yönetiminin Kongreye, Türkiye’nin artık S-400 sistemlerine sahip olmadığını resmen bildirmesi öngörülüyor. Böyle bir bildirimin ardından Türk savunma sanayisine yönelik yaptırımların kaldırılması ve F-35 dosyasının daha kapsamlı ele alınması ihtimali gündeme gelebilecek.

ABD Kongresinin savunma bütçesi ve silah satışları üzerindeki etkisi, siyasi takvimi planın önemli unsurlarından biri hâline getiriyor. Haberlerde, yeni Kongrenin Ocak 2027’de göreve başlamasından önce yaklaşık beş haftalık bir zaman aralığı bulunduğu ileri sürüldü. Mevcut Kongre yapısında uzlaşma sağlanamazsa görüşmelerin daha zor bir siyasi ortamda sürmesi beklenebilir.

İddialara göre ilk altı F-35’in ardından Türkiye’nin filosunu 20 veya 40 uçağa kadar genişletme seçeneği de görüşülebilir. Buna karşılık, ek uçak sayısına, mali şartlara ya da takvime dair resmî ve bağlayıcı bir karar açıklanmadı.

Türkiye’nin hava gücü seçenekleri değerlendirmede

F-35 tartışması sürerken Türkiye hava gücünü farklı kanallardan geliştirmeye çalışıyor. Türkiye’nin İngiltere’den 20 Eurofighter Typhoon savaş uçağı siparişi ile yerli savaş uçağı KAAN’ın geliştirme çalışmaları, aynı değerlendirmelerde alternatif ve tamamlayıcı unsurlar olarak gösterildi.

Türkiye’nin NATO’nun güneydoğu kanadındaki konumu, Washington ile savunma ilişkilerindeki önemini koruyor. Havacılık, deniz platformları, mühimmat ve insansız hava araçları alanlarındaki işbirliği imkânları da F-35 anlaşmazlığından bağımsız olarak iki ülkenin gündeminde bulunuyor.

Öte yandan İsrail’in, Türkiye’ye F-35 teslim edilmesi ihtimaline güvenlik gerekçesiyle karşı çıktığı ve konuyu Washington ile Moskova nezdinde takip ettiği ileri sürüldü. İddialarda, olası uzlaşmanın önündeki siyasi engellerden birinin İsrail’in tutumu olduğu belirtildi.

Resmî açıklama olmadan kesin sonuç çıkmıyor

Gündeme gelen iki aşamalı öneri, taraflar arasında imzalanmış ya da açıklanmış bir anlaşma niteliği taşımıyor. Türkiye, ABD, Rusya ve Kongre düzeyinde birden fazla onay ve uygulama adımı gerektiren iddia, özellikle S-400’lerin devri nedeniyle teknik, hukuki ve diplomatik engeller içeriyor.

Altı F-35’in teslim edilip edilmeyeceği; S-400 sistemlerinin statüsü, ABD yönetiminin Kongreye yapacağı olası bildirim ve yaptırımlara ilişkin kararlarla netleşecek. Mevcut bilgiler, F-35 programına dönüş konusunda bir ihtimalin tartışıldığını gösteriyor; kesinleşmiş teslimat takvimi veya resmî mutabakat bulunmuyor.

Sıkça Sorulanlar

Türkiye için altı F-35 teslimini öngören iddia nedir?

İddiaya göre Türkiye, S-400 sistemlerini ülke dışına devrederse ABD'de tutulan altı F-35A savaş uçağı Türkiye'ye teslim edilebilir. İddia, resmî makamlar tarafından doğrulanmış bir anlaşmaya dayanmıyor.

S-400 sistemleri için hangi formül öne sürülüyor?

Plan kapsamında Türkiye'nin S-400 sistemlerini Rusya'ya iade etmesi veya Rusya'nın onayıyla üçüncü bir ülkeye devretmesi öngörülüyor. Devir için Rusya'nın onayı ve sistemleri alacak ülkeye ilişkin ABD'nin kabulü gerekebilir.

F-35 planında ABD Kongresinin rolü ne olacak?

İddiaya göre ABD yönetimi, Türkiye'nin artık S-400 sistemlerine sahip olmadığını Kongreye bildirecek. Bu bildirimin ardından yaptırımların kaldırılması ve F-35 görüşmelerinin genişletilmesi değerlendirilebilecek.

Altı F-35'in ardından Türkiye daha fazla uçak alabilir mi?

Haberlere göre ilk altı F-35'in ardından 20 veya 40 uçaklık daha geniş bir filo seçeneği tartışılabilir. Ek uçak sayısı, teslimat takvimi ve mali koşullar konusunda resmî karar açıklanmadı.

Kaynaklar hangi noktada farklı bilgi veriyor?

Bazı aktarımlar altı F-35'in S-400'ler Türkiye'den çıkarılmaya başlanınca teslim edilebileceğini öne sürüyor. Bazı aktarımlar ise teslimatı Kongre bildirimi ve yaptırımların kaldırılmasından sonraki aşamaya yerleştiriyor.

Çerez tercihleri