150 milyon avroluk deniz tedariki hazırlanıyor
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY), İsrail’den ikinci Sa’ar 62 sınıfı açık deniz devriye gemisi ile silah ve elektronik sistemleri tedarik etmek için yaklaşık 150 milyon avroluk anlaşmaya hazırlandığı bildirildi. Görüşmelerin, iki tarafın savunma bakanlıkları arasındaki teknik ve idari şartların tamamlanmasının ardından önümüzdeki haftalarda imzayla sonuçlanması bekleniyor.
Planlanan tedarik, hükümetler arası anlaşma modeliyle yürütülüyor. Programda geminin Israel Shipyards tarafından sağlanması, silah ve elektronik sistemlerin ise Rafael tarafından tedarik edilmesi öngörülüyor. Şirketler ve ilgili makamlar, görüşmeler hakkında henüz resmi bir imza açıklaması yapmadı.
Yaklaşık 150 milyon avroluk bütçenin yeni gemiyle sınırlı olmadığı, GKRY envanterindeki Andreas Ioannides adlı devriye gemisinin modernizasyonunu da kapsadığı bildirildi. Bütçeye Rum Temsilciler Meclisi Savunma Komitesinin onay verdiği yönünde haberler bulunuyor.
İkinci Sa’ar 62 gemisinin 2028’de teslimi bekleniyor
Tedarik edilmesi planlanan ikinci Sa’ar 62 sınıfı geminin gövdesinin İsrail’de tamamlandığı belirtiliyor. Gemi teslimatının en geç 2028 yılının ortasında yapılması hedefleniyor. Gövdenin tamamlanmış olması, üretim takviminin yeni bir siparişe göre daha kısa tutulabileceğine işaret ediyor.
Sa’ar 62 sınıfı platformlar, açık deniz devriyesi, deniz gözetleme ve kıyı güvenliği görevlerinde kullanılabiliyor. GKRY’nin yeni gemiyi, ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölge’de devriye faaliyetleri ve çok uluslu tatbikatlar için kullanmayı planladığı aktarılıyor.
GKRY, aynı sınıftan dört gemi alma planını yaklaşık on yıl önce gündeme getirmişti. Ancak bugüne kadar filoya yalnızca Andreas Ioannides adlı ilk gemi katıldı. Andreas Ioannides, 2018’de teslim edilmiş; radar, komuta-kontrol altyapısı ve Typhoon deniz silah istasyonlarıyla donatılmıştı.
Mevcut devriye gemisi de yeni sistemlerle yenilenecek
Yeni tedarik paketinin iki gemide de İsrail üretimi silah ve elektronik sistemlerin kullanılmasını içerdiği bildirildi. Andreas Ioannides’in modernizasyonu ile ikinci Sa’ar 62’nin donatılması, Rum Milli Muhafız Ordusu Deniz Komutanlığının aynı tip platformlarda ortak sistemlerle faaliyet yürütmesini amaçlıyor.
Silah paketinin kesin içeriği resmi olarak açıklanmadı. Bazı haberlerde, Rafael üretimi SPIKE füze ailesinin deniz platformlarına uyarlanmış bir versiyonunun seçenekler arasında bulunduğu yazıldı. SPIKE sisteminin anlaşmaya kesin olarak dahil edilip edilmeyeceği ise teyit edilmedi.
Elektronik sistemlerin radar, komuta-kontrol ve deniz gözetleme kabiliyetlerine katkı vermesi bekleniyor. Tedarikin ayrıntılı teknik şartnamesi, sözleşme imzalanmadan kamuoyuna açıklanmış değil. Bu nedenle silah türü, mühimmat miktarı ve gemilerin nihai konfigürasyonu konusunda kesin bilgi bulunmuyor.
İsrail-GKRY savunma ilişkilerinde yeni aşama
Deniz araçları programı, İsrail ile GKRY arasındaki savunma iş birliğinin devamı niteliğinde görülüyor. GKRY’nin daha önce İsrail menşeli Barak MX hava ve füze savunma sistemini envanterine kattığına ilişkin bilgiler kamuoyuna yansımıştı. Barak MX sistemine ait unsurlar, Lefkoşa’da düzenlenen bir askeri törende sergilenmişti.
Yeni deniz tedariki, GKRY’nin hava savunması ve deniz güvenliğinde İsrail üretimi sistemlere yöneliminin sürdüğünü gösteriyor. Görüşmelerin yalnızca tek seferlik gemi ve silah alımıyla sınırlı kalmayarak savunma sanayisi alanında yeni ticari ortaklıklara zemin hazırlayabileceği de değerlendiriliyor.
İsrail, Yunanistan ve GKRY arasındaki savunma temasları son yıllarda daha görünür hâle geldi. İsrail ile Yunanistan’ın ağustos ayında çok katmanlı hava savunma ağı kurulmasını öngören Aşil Kalkanı programı kapsamında yaklaşık 3 milyar avroluk anlaşma imzaladığı bildirilmişti.
Doğu Akdeniz’de deniz güvenliği gündemi sürüyor
GKRY’nin ikinci açık deniz devriye gemisi alması, Doğu Akdeniz’deki deniz güvenliği ve enerji sahaları tartışmalarının sürdüğü döneme denk geliyor. GKRY, yeni kapasitenin ilan ettiği deniz yetki alanlarında gözetleme ve devriye faaliyetlerini artıracağını öngörüyor.
Tedarik planı henüz imzalanmış bir sözleşme aşamasında değil. Anlaşmanın kapsamı, ödeme takvimi, silah sistemlerinin kesin tipi ve teslimatın bağlayıcı tarihleri, tarafların imza atmasından sonra netleşecek. Resmi açıklama gelene kadar 150 milyon avroluk paket ve 2028 teslim hedefi, müzakerelere ilişkin haberlerde yer alan bilgiler olarak değerlendiriliyor.
Sıkça Sorulanlar
GKRY ile İsrail arasındaki deniz tedarik anlaşması neyi kapsıyor?
Planlanan yaklaşık 150 milyon avroluk paket, ikinci Sa’ar 62 sınıfı açık deniz devriye gemisinin alınmasını ve mevcut Andreas Ioannides gemisinin silah ile elektronik sistemlerle modernize edilmesini kapsıyor.
İkinci Sa’ar 62 devriye gemisi ne zaman teslim edilecek?
Haberlerde, gövdesi tamamlanan ikinci Sa’ar 62 sınıfı geminin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne en geç 2028 yılının ortasında teslim edilmesinin hedeflendiği belirtiliyor.
Anlaşma hangi şirketleri içeriyor?
Görüşmelerde gemi tedariki için Israel Shipyards'ın, silah ve elektronik sistemler için Rafael'in yer alması öngörülüyor. Taraflar henüz imzalanmış sözleşmeye ilişkin resmi açıklama yapmadı.
Yeni gemide SPIKE füzesi kullanılacak mı?
Bazı haberlerde Rafael üretimi SPIKE füzesinin deniz versiyonunun seçenekler arasında bulunduğu yazıldı. Ancak silah paketinin kesin içeriği resmi olarak açıklanmadığı için SPIKE sisteminin tedarik edileceği doğrulanmış değil.