ABD Başkanı Donald Trump, Tayvan’ın Alaska LNG Projesi’nden 20 yıl boyunca boru hattı kapasitesinin yüzde 30’una karşılık gelen doğal gazı satın alacağını ve projeye 4,4 milyar dolar sermaye koyacağını açıkladı. Tayvan Ekonomi Bakanlığı ise planlanan iş birliğinin yılda 6 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz alımını ve proje geliştirme çalışmalarına katılımı kapsadığını, yatırım tutarı ile mülkiyet paylarının ticari müzakerelerde netleşeceğini bildirdi.
Tayvan’ın Alaska LNG alım planının kapsamı nedir?
Trump, 13 Ekim’de Alaska’nın Wasilla kentindeki ara seçim mitinginde Tayvan’ın Alaska LNG boru hattından çıkacak gazın yüzde 30’unu gelecek 20 yıl için satın almayı kabul ettiğini söyledi. Trump, söz konusu taahhüdün 70 ila 80 milyar dolar değer taşıdığını ve 4,4 milyar dolarlık sermaye yatırımıyla destekleneceğini savundu.
Tayvan Ekonomi Bakanlığı’nın açıklaması, yıllık 6 milyon ton LNG alımına odaklandı. Bakanlık, devlet şirketi CPC Corporation, Taiwan’ın Mart 2025’te Alaska LNG alımı ve proje yatırımı için bir niyet mektubu imzaladığını, görüşmelerin yaklaşık bir buçuk yıldır devam ettiğini açıkladı.
Yıllık 6 milyon tonluk miktar, Alaska LNG Projesi için öngörülen yaklaşık 20 milyon tonluk yıllık üretimin yüzde 30’una denk geliyor. Ancak Tayvan makamları, 20 yıllık satın alma süresi, 70-80 milyar dolarlık alım değeri veya kesinleşmiş 4,4 milyar dolarlık yatırım hakkında bağlayıcı bir anlaşma duyurmadı.
Yatırım ve satış sözleşmesi henüz kesinleşmedi
Tayvan yönetimi, sermaye yatırımı, ortaklık payı, fiyat ve teslimat şartlarının sonraki ticari müzakereler ile sözleşme prosedürlerinde belirleneceğini vurguladı. Proje yetkilileri de gaz alımına ilişkin görüşmelerin fiyat ve süre bakımından sonuçlanmaya yaklaştığını, fakat anlaşmanın henüz bağlayıcı olmadığını aktardı.
Açıklamalar arasındaki temel fark, siyasi düzeyde duyurulan taahhüt ile ticari sözleşmelerin hukuki statüsünde bulunuyor. Trump, anlaşmayı tamamlanmış bir yatırım ve uzun vadeli alım kararı olarak sundu. Tayvan Ekonomi Bakanlığı ise mevcut aşamayı niyet mektubuna dayalı, şartları müzakere edilen bir iş birliği planı olarak tanımladı.
Alaska LNG Projesi’nin finansmana ulaşabilmesi için alım niyetlerinin bağlayıcı satış ve satın alma sözleşmelerine dönüşmesi gerekiyor. Proje için Asyalı alıcılar ve bir Avrupa enerji şirketiyle toplam 13 milyon tonluk yıllık alım anlaşması bulunduğu, finansman hedefi için ek taahhütlere ihtiyaç duyulduğu bildirildi.
Alaska LNG Projesi gazı nasıl ihraç edecek?
Alaska LNG Projesi, Alaska’nın kuzeyindeki North Slope bölgesinden çıkarılacak doğal gazı yaklaşık 1.299 kilometrelik boru hattıyla eyaletin güneyindeki sıvılaştırma ve ihracat terminaline taşımayı hedefliyor. Sıvılaştırılan gaz, Pasifik Okyanusu üzerinden gemilerle Tayvan’a gönderilebilecek.
Tayvan Ekonomi Bakanlığı, doğrudan Pasifik rotasının LNG tedarikinde alternatif oluşturacağını belirtti. Tayvan, büyük ölçüde ithal yakıta dayanan enerji sisteminde tedarikçi ve güzergâh çeşitliliğini artırmayı amaçlıyor. Bakanlık, Alaska’dan sevkiyatın dağıtım planlamasına esneklik sağlayacağını ve jeopolitik risklere karşı enerji güvenliğini destekleyeceğini bildirdi.
Proje takvimine göre boru hattı için nihai yatırım kararının yıl sonuna kadar, ihracat tesisi için ise sonraki yıl alınması planlanıyor. İnşaat ve finansman hedefleri karşılanırsa ilk LNG ihracatının 2031’de başlaması, Tayvan’a teslimatın ise 2032’den itibaren yapılması öngörülüyor.
Güney Kore yatırımı tartışmanın diğer başlığı oldu
Trump, Wasilla’daki konuşmasında Güney Kore’nin Alaska LNG Projesi’ne 50 milyar dolar yatırım yapacağını da tekrarladı. Daha önceki açıklamalarda, Güney Kore’nin ABD enerji altyapısına daha geniş kapsamlı yatırım planından söz edilmiş; Alaska boru hattı, Teksas’taki doğal gaz tesisi ve nükleer santral projeleri gündeme gelmişti.
Güney Koreli yetkililer ise Alaska LNG Projesi’ne ilişkin ticari fizibilite incelemelerinin sürdüğünü bildirdi. Güney Kore tarafının değerlendirmesi, Trump’ın yatırımın kesinleştiği yönündeki açıklamasıyla aynı çizgide değil.
Alaska LNG Projesi, yüksek inşaat maliyeti nedeniyle uzun süredir ticari uygulanabilirlik tartışmalarının odağında bulunuyor. Tayvan’dan planlanan alım ve yatırım, projenin finansman arayışında önemli bir ilerleme sayılıyor; ancak boru hattının inşası, nihai yatırım kararları ve yabancı alıcılarla bağlayıcı sözleşmeler tamamlanmadan ihracatın başlaması mümkün görünmüyor.
Wasilla mitinginde enerji ve seçim mesajları öne çıktı
Trump, Alaska ziyaretinde Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan’a destek verdi ve LNG projesini Alaska ekonomisi ile ABD enerji politikası için önemli bir yatırım olarak tanımladı. Miting, yaklaşan kasım ara seçimleri öncesinde düzenlendi.
Enerji duyurusu, Washington ile Taipei arasındaki ekonomik iş birliğinin genişlediği döneme denk geldi. Tayvan’ın LNG tedarikini çeşitlendirme hedefi, Ada’nın enerji ithalatına bağımlılığı nedeniyle stratejik önem taşıyor. ABD açısından Alaska LNG Projesi, iç doğal gaz kaynaklarını Asya pazarlarına ulaştırma ve ihracat altyapısına yatırım çekme girişimi niteliği taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
Tayvan Alaska LNG Projesi'nden ne kadar gaz almayı planlıyor?
Tayvan Ekonomi Bakanlığı, CPC Corporation, Taiwan aracılığıyla Alaska LNG Projesi'nden yılda 6 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz almayı planlıyor. Miktar, öngörülen yıllık proje kapasitesinin yaklaşık yüzde 30'una karşılık geliyor.
Tayvan'ın Alaska LNG Projesi'ne yatırımı kesinleşti mi?
Hayır. Tayvan, projeye 4,4 milyar dolara kadar yatırım seçeneğini görüşüyor; sermaye tutarı, ortaklık payı ve diğer ticari koşullar henüz bağlayıcı sözleşmeyle belirlenmedi.
Alaska LNG gazının Tayvan'a sevkiyatı ne zaman başlayabilir?
Projenin inşaat, finansman ve izin takviminin planlandığı gibi ilerlemesi halinde Tayvan'a LNG teslimatının 2032'den itibaren başlaması öngörülüyor. İlk ihracat için hedeflenen tarih 2031 olarak açıklandı.
Trump ile Tayvan makamlarının açıklamaları hangi noktada ayrılıyor?
Donald Trump, Tayvan'ın 20 yıllık alım ve 4,4 milyar dolarlık yatırım taahhüdünü tamamlanmış bir anlaşma olarak sundu. Tayvan makamları ise yıllık 6 milyon ton alım planını doğrularken nihai yatırım, süre ve sözleşme şartlarının müzakerelerde belirleneceğini açıkladı.