Taipei Onur Yürüyüşü’ne 170 binden fazla kişi katıldı
Taipei’de düzenlenen yıllık Onur Yürüyüşü’ne 170 binden fazla kişi katıldı. Doğu Asya’nın en büyük LGBTİ+ etkinlikleri arasında yer alan yürüyüş, ayın başında Commander D adlı bara yapılan polis baskınının gölgesinde gerçekleşti. Katılımcılar, LGBTİ+ bireylerin kamusal alanda ve eğlence mekânlarında eşit muamele görmesini istedi.
Taipei Belediye Başkanı Chiang Wan-an, yürüyüşün sonlarına doğru alana geldi. Chiang Wan-an, yaklaşık 15 dakika kaldığı etkinlikte “eşcinsel barlara baskın yapmayın” sloganları ve rakibi Puma Shen lehine tezahüratlarla karşılaştı. Chiang Wan-an, baskından etkilenen kişiler üzerindeki etkiden ötürü daha önce özür dilediğini söyledi; kapsamlı inceleme ve gerekli disiplin işlemleri sözü verdi.
Tayvan, 2019’da eşcinsel evliliği yasallaştırarak Asya’da bir ilke imza atmıştı. Yürüyüşteki protestolar, yasal kazanımların kamu kurumlarının günlük uygulamalarına da yansıması gerektiği yönündeki talebi öne çıkardı.
Commander D baskını neden tepki topladı?
Polis, Taipei’nin LGBTİ+ mekânlarıyla bilinen Ximen bölgesindeki Commander D barına 3 Ekim’de operasyon düzenledi. BDSM temalı barın işletmecisi gözaltına alındı, 51 müşteri ise kamu ahlakı kurallarının ihlal edildiği şüphesiyle sorgulanmak üzere polis merkezine götürüldü. Bazı kişilerin altı saatten uzun süre alıkonulduğu bildirildi.
Soruşturma, işletmecinin cinsel veya müstehcen eylemlere imkân sağlayarak kazanç elde ettiği şüphesi üzerinde yürütülüyor. İsnat edilen suçun cezası beş yıla kadar hapis olabiliyor. İşletmeci hakkında henüz resmî dava açılmadı.
Baskın sonrası sosyal medyada yayılan görüntüler, polislerin engelli bir müşteriyle alay ettiği ve bazı müşterilerin üstlerini giymesine izin vermediği iddialarını gündeme taşıdı. Tanıklar, sıcak hava nedeniyle bazı müşterilerin tişörtlerini çıkardığını anlattı. İnsan hakları savunucuları, uygulamanın kişiler üzerinde aşağılayıcı bir etki yarattığını ve bağımsız soruşturma gerektirdiğini belirtti.
Polis, müdahalenin olay yerini kontrol altına almak amacıyla yapıldığını, mahkeme izinli aramanın belirli bir cinsel yönelimi veya grubu hedeflemediğini açıkladı. Polis teşkilatı, 41 yaka kamerası kaydını incelediğini ve bazı görevlilerin uygunsuz dil kullandığını kabul etti.
Belediye başkanı özür diledi, inceleme başlatıldı
Kamuoyundaki tepkilerin ardından Chiang Wan-an özür diledi. Altı polis memuruna uygunsuz ifadeler kullanılması ve astların yeterince denetlenmemesi gerekçesiyle disiplin işlemi uygulandı. Belediye yönetimi, benzer müdahalelerin önlenmesi için polis uygulamalarını inceleyeceğini bildirdi.
Wanhua Polis Birimi, insan hakları gruplarının 7 Ekim’de savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu açıkladı. Ceza soruşturmasının sonucu, bar işletmecisi hakkındaki olası dava ve polislerin eylemlerine ilişkin değerlendirmeler bakımından belirleyici olacak.
Chiang Wan-an’ın yürüyüşte karşılaştığı tepki, yaklaşan belediye başkanlığı seçimi öncesinde tartışmayı siyasi gündeme de taşıdı. Muhalefetteki Kuomintang mensubu Chiang Wan-an ile iktidardaki Demokratik İlerici Parti’nin adayı Puma Shen arasındaki yarışın yakın geçtiği bildiriliyor. Puma Shen, yürüyüşün başka bir bölümünde katılımcılar tarafından desteklendi.
Yürüyüşün teması devlet yetkisi tartışmasını taşıdı
Onur Yürüyüşü organizatörleri, Commander D baskınının ardından etkinliğin temasını değiştirdi. Organizatörler, polis aramasının cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet çeşitliliğine sahip toplulukların devlet baskısıyla ilgili geçmiş deneyimlerini yeniden canlandırdığını söyledi.
Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te, hiç kimsenin kimliği nedeniyle korku yaşamaması gerektiğini belirtti. Lai Ching-te, insan onuruna saygının kamu gücünün her kullanımında görülmesi gerektiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hsiao Bi-khim de iktidar partisinin yürüyüşteki heyetine katıldı.
Olay, Tayvan’ın LGBTİ+ hakları alanındaki uluslararası itibarı ile uygulamadaki ayrımcılık iddiaları arasındaki gerilimi gündeme getirdi. LGBTİ+ hakları savunucuları, eşitliğin yalnızca evlilik hakkı veya Onur Yürüyüşü ile ölçülemeyeceğini; kolluk kuvvetlerinin davranışlarının da eşit yurttaşlık açısından denetlenmesi gerektiğini savunuyor.
Commander D baskınıyla ilgili adli inceleme sürerken, polis teşkilatının iç soruşturması ve olası yeni eğitim kuralları yakından izlenecek. Yürüyüşe katılanların mesajı, LGBTİ+ kişilerin güvenlik ve saygı talebinin Tayvan’daki hak tartışmasının merkezinde kalacağı yönünde oldu.
Sıkça Sorulanlar
Taipei Onur Yürüyüşü’ne kaç kişi katıldı?
31 Ekim 2026’daki Taipei Onur Yürüyüşü’ne 170 binden fazla kişi katıldı. Etkinlik, Doğu Asya’nın en büyük LGBTİ+ yürüyüşleri arasında yer alıyor.
Commander D barına yapılan polis baskınında ne oldu?
Taipei polisi, 3 Ekim’de Commander D barında kamu ahlakı kurallarının ihlal edildiği şüphesiyle arama yaptı. Bar işletmecisi gözaltına alındı, 51 müşteri ise sorgulanmak üzere polis merkezine götürüldü.
Chiang Wan-an baskınla ilgili ne söyledi?
Taipei Belediye Başkanı Chiang Wan-an, baskından etkilenen kişiler üzerindeki etkiden ötürü özür diledi. Chiang Wan-an, kapsamlı inceleme yapılacağını ve gerekli disiplin işlemlerinin uygulanacağını açıkladı.
Polis baskını neden LGBTİ+ topluluğunda tepki yarattı?
Baskın sırasındaki güç kullanımı, uygunsuz sözler ve bazı müşterilerin giyinmesine izin verilmediği iddiaları tepki yarattı. LGBTİ+ hakları savunucuları, uygulamanın ayrımcı ve aşağılayıcı olduğunu savundu.